در ادامه رایزنیهای فشرده دیپلماتیک تهران برای مهار بحرانهای منطقهای، ظهر امروز جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴، تماس تلفنی مهمی میان مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران و شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی برقرار شد. این گفتگو که در فضایی صریح انجام شد، حاوی پیامهای راهبردی تهران درباره توازن میان «تعامل دیپلماتیک» و «آمادگی دفاعی» در برابر تهدیدات فزاینده غرب و رژیم صهیونیستی بود.
اولویت همسایگی؛ راهبرد همگرایی در جهان اسلام
دکتر پزشکیان در این مکالمه تلفنی، با ترسیم نقشه راه سیاست خارجی دولت خود، بر یک اصل تخلفناپذیر تأکید کرد: «گسترش روابط با همسایگان و کشورهای اسلامی، انتخابی نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی است.» رئیسجمهور ایران تصریح کرد که تقویت پیوندهای برادرانه و ایجاد یک جبهه متحد از کشورهای منطقه، تنها راه مقابله با دخالتهای ثباتزای قدرتهای فرامنطقهای است.
ایشان با پیوند زدن سیاست داخلی و خارجی، خاطرنشان کرد همانگونه که در داخل ایران بر «وفاق ملی» میان تمامی اقوام و مذاهب تأکید دارد، در سطح منطقه نیز به دنبال ایجاد همگرایی و همافزایی میان کشورهای اسلامی برای دستیابی به یک امنیت درونزا است.
بازخوانی سیاهه اقدامات خصمانه؛ از تحریم تا جنگ ۱۲ روزه
رئیسجمهور در بخش دیگری از این گفتگو، به تبیین ریشههای تنش در منطقه پرداخت و به صراحت از نقش مخرب ایالات متحده و رژیم صهیونیستی پرده برداشت. پزشکیان با اشاره به زنجیرهای از اقدامات خصمانه شامل:
اعمال تحریمهای غیرانسانی و فشارهای اقتصادی مستمر.
تحمیل جنگ ۱۲ روزه به ملت ایران.
حمایت آشکار از آشوبها و تحریک اغتشاشات اخیر در داخل کشور.
اتخاذ مواضع جنگافروزانه و تهدیدات نظامی مستقیم.
وی خاطرنشان کرد که این اقدامات نشان میدهد طرفهای غربی برخلاف شعارهای فریبنده، هیچ پایبندی عملی به اصول حقوق بینالملل و میز مذاکره ندارند و تنها به دنبال تأمین منافع خود از طریق ایجاد بیثباتی هستند.
دیپلماسی عزتمندانه؛ صلحطلبی از موضع قدرت
پزشکیان با تبیین مفهوم «دیپلماسی عزتمندانه»، موضع رسمی ایران را به روشنی بیان کرد: «ایران به هیچ وجه از جنگ استقبال نمیکند و آن را به نفع هیچ طرفی نمیداند.» با این حال، وی پیامی قاطع برای اتاقهای فکر در واشنگتن و تلآویو فرستاد و تأکید کرد که رویکرد تعاملی ایران به معنای انفعال نیست.
رئیسجمهور ایران با لحنی قاطع اظهار داشت: «اگرچه منطق ما گفتوگو و احترام متقابل است، اما هرگونه حماقت، تجاوز یا تعرض به خاک و ملت ایران با پاسخی بیدرنگ، مقتدرانه و پشیمانکننده مواجه خواهد شد.» این سخنان نشاندهنده دکترین دفاعی جدید تهران است که در آن «پاسخ به تجاوز» بخشی جداییناپذیر از فرآیند تأمین صلح محسوب میشود.
استقبال امارات از عقلانیت سیاسی ایران
در مقابل، شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی، ضمن ابراز خرسندی از این رایزنی، رویکرد منطقی و اصولی دکتر پزشکیان در ترجیح دادن مسیر دیپلماسی بر درگیری را ستود. بنزاید با اشاره به تلاشهای کشورش برای تنشزدایی، تأکید کرد که امارات آمادگی دارد به عنوان یک بازیگر سازنده، در تمامی روندهای دیپلماتیک که به ثبات و پیشرفت پایدار منطقه کمک میکند، مشارکت فعال داشته باشد.
رئیس امارات همچنین بر این نکته تأکید کرد که راهکارهای امنیتساز باید از دل گفتوگوهای منطقهای بیرون بیاید تا صلح و شکوفایی اقتصادی برای تمامی ملتهای منطقه تضمین شود.
تحلیل نهایی
گفتگوی پزشکیان و بنزاید نشان داد که ایران با وجود آمادگی کامل نظامی برای پاسخ به هرگونه تعرض، همچنان «دیپلماسی همسایگی» را کارآمدترین ابزار برای انزوای سیاستهای جنگطلبانه آمریکا در منطقه میداند. پیام تهران به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس روشن است: امنیت منطقه یکپارچه است و ایران در کنار همسایگان خود، سدی در برابر ماجراجوییهای بیگانگان خواهد بود.
