رنج کامیونداران ایرانی از سودجویی دلالان سوخت!
مشکلات سوخت برای رانندگان کامیون در سراسر نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، به یک دغدغه جدی تبدیل شده است. این مسئله، که تازگی ندارد، در سالهای اخیر به یکی از معضلات اصلی این قشر زحمتکش تبدیل شده است.
فیلم منتشر شده از صحبتهای یک راننده کامیون، ابعاد تازهای از این فاجعه را روشن میکند. او با گلایه از فساد موجود در برخی جایگاههای سوخت، از کمبود سوخت و فروش آن با قیمتهای گزاف خبر میدهد.
توضیحات تکمیلی راننده
راننده مذکور، با نشان دادن کارت سوخت شخصی خود، توضیح میدهد که چگونه با وجود سهمیه سوخت، مجبور است برای تهیه گازوئیل به دلالان مراجعه کند. او با ناراحتی از این وضعیت میگوید: “این یک نوع باجگیری و فساد است. اگر اعتراضی هم بکنیم، کلاً از دریافت سوخت محروم میشویم.”
اما ماجرا به همینجا ختم نمیشود. مسئولان جایگاهها از رانندگان درخواست میکنند بخشی از سهمیه سوخت خود را واگذار کنند تا بتوانند گازوئیل را به صورت قاچاق به فروش برسانند. این راننده تاکید میکند که این وضعیت در اکثر جایگاهها حاکم است و سهمیه گازوئیل آنها به طور کامل به فروش میرسد.
گلایههای رانندگان کامیون
یکی دیگر از رانندگان در اینباره میگوید: سهمیه سوخت ما به صورت معمول هر 15 روز یکبار شارژ میشود. مثلاً برای یک سفر 400 لیتری، سهمیههای 600 و 500 لیتری به ما تعلق میگیرد، اما متاسفانه همه سهمیهها را یکجا نمیتوانیم دریافت کنیم، آن هم با قیمت واقعی.
او میافزاید: خودم اهل تهران هستم. صبح ساعت 7 به هر جایگاهی مراجعه میکنم، گازوئیل نیست. ساعت 11:30 هم اگر مراجعه کنید، در 5 جایگاه مختلف تهران باز هم گازوئیل پیدا نمیکنید. یعنی در پایتخت تا ساعت 12 ظهر باید در صف باشید تا بتوانید 400 لیتر گازوئیل بزنید. بعد از آن دیگر سوختی باقی نمیماند.
رانندگان همچنین مدعی هستند که پمپداران ادعا میکنند سهمیه روزانه آنها کم است. به گفته آنها، قبلاً در روز 7 تانکر گازوئیل برای هر جایگاه میآمد، اما حالا فقط یک تانکر میرسد. با این وضعیت، رانندگان معتقدند که بخشی از سوخت موجود به صورت غیررسمی توزیع میشود.
فروش کارت سوخت آزاد
یکی از رانندگان اظهار میکند: “به نظر من بعضی از جایگاهداران، از سهمیه مثلاً 50 هزار لیتری، فقط 30 هزار لیتر را بین رانندگان توزیع میکنند و بقیه را به صورت آزاد به فروش میرسانند.”
او در حالی که از کمبود سهمیهها گلایه میکند، میافزاید: “متاسفانه جایگاهها دور هستند و بازرس دارند، ولی واقعیت در عمل چیز دیگری است.”
رانندگان همچنین از نبود امکان استفاده از کارت آزاد سوخت گلایه دارند. به گفته یکی از آنها، کارت آزاد تقریباً در هیچ جایگاهی وجود ندارد. بعضی افراد کارتهای دیگران را جمع میکنند و گازوئیل لیتری 15 تا 16 هزار تومان میفروشند، در حالی که نرخ دولتی 300 تومان و نرخ آزاد 600 تومان است. من خودم مجبور شدم با خطر زیاد، از این افراد سوخت بخرم چون پمپها گازوئیل نداشتند.
یکی از رانندگان در ادامه میگوید: ما رانندگانی داریم که در ماه 5 بارنامه رسمی از وزارت راه میگیریم و مرتب در مسیرهای بندرعباس، شیراز، جیرفت و هرمزگان تردد داریم. اما سوخت کافی برای ادامه کار نداریم و زمینگیر شدهایم. در حالی که بعضی افراد اصلاً کار نمیکنند، اما سهمیهشان مرتب شارژ میشود.
این رانندگان اعلام میکنند که بازرسی از سوی نهادهای نظارتی برای ارائه توضیحات دعوت کرده و ابراز امیدواری کردهاند که این بررسیها موجب روشن شدن وضعیت توزیع و شارژ سهمیه سوخت رانندگان شود.
مسئولان چه میگویند؟
جلال موسوی، نایب رئیس کانون کامیونداران کشور، در رابطه با مشکلات رانندگان در تامین سوخت و نحوه توزیع سهمیهها، نکاتی را مطرح کرد.
موسوی با اشاره به تجربه شخصی رانندگان گفت: رانندگان از صبح تا شب در جایگاهها منتظر میمانند، اما متوجه میشوند که سوخت تمام شده است. برخی جایگاهها در مسیر کرمان به بندرعباس و کهنوج اعلام میکنند که سوخت ندارند و اگر بخواهید سوخت دریافت کنید، باید ابتدا هزینه اضافی به حساب شخصی واریز کنید یا بخشی از سهمیه سوخت خود را بدهید.
موسوی در ادامه افزود: “ما بارها در جلسات و مکاتبات خواستار نظارت بر جایگاهها شدهایم، اما مسئولان میگویند جایگاهها مربوط به بخش خصوصی است و هیچ کنترلی بر آنها نداریم.”
وی در رابطه با تجربه شخصی خود توضیح داد: من به مدیرکل سازمان راهداری، شب تا صبح داخل ماشین رانندگان نشستم و با دوربین وضعیت جایگاهها را ضبط کردم. حتی زمانی که مدیرکل سازمان همراه من بود، من این کار را انجام دادم تا نشان دهم رانندگان چه مشکلاتی دارند و سوخت به درستی توزیع نمیشود.
نایب رئیس کانون کامیونداران کشور با اشاره به سهمیهها گفت: سهمیهها به طور ناعادلانه شارژ میشوند. به عنوان مثال، رانندههایی که پیمایش مشخصی دارند و باید 4 هزار کیلومتر راه طی کنند، طبق سهمیهها فقط بخش کمی از سوخت مورد نیاز خود را دریافت میکنند. حتی پیشنهاد دادهایم که سهمیه به صورت کامل و مستقیم به راننده اختصاص یابد تا از سیستم آزاد استفاده نکنند، اما تاکنون عملی نشده است.
موسوی با اشاره به نقش مهم و اساسی رانندگان در دوران 8 سال دفاع مقدس و جنگ 12 روزه گفت: بسیاری از رانندگان، با وجود تمام مشکلات و فشارها، غیرت و شرف خود را حفظ کردهاند. در دوران کرونا، آنها حتی نسبت به پزشکان و پرستاران نقش حیاتیتری داشتند.
گلایههای رانندگان از عدم نظارت کافی
در پایان این گزارش، با توجه به صحبتهای مطرح شده، به نظر میرسد که عدم نظارت کافی بر توزیع سوخت و فعالیت برخی جایگاهداران، عرصه را برای دلالان و سودجویان فراهم کرده و مشکلات فراوانی را برای رانندگان زحمتکش نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران ایجاد کرده است. امید است مسئولان با تدابیر لازم، جلوی این فسادها را گرفته و شرایط را برای فعالیت این قشر زحمتکش تسهیل کنند.
لازم به ذکر است، در برخی از مناطق مانند زاهدان، کرمان، بندرعباس، سیستان و بلوچستان و شیراز، رانندگان با کمبود سهمیه مواجه هستند و مجبور به استفاده از سوخت آزاد با قیمتهای بالاتر میشوند. این موضوع باعث افزایش هزینهها و مشکلات معیشتی این قشر زحمتکش شده است.
