فراتر از بازیگری: ستارگان هالیوود در قلمرو علم و دانش!
شاید برایتان جالب باشد بدانید که موفقیت در هالیوود تنها به معنای تمرکز بر بازیگری نیست. بسیاری از ستارگان سینما، ذهنی کنجکاو و علاقهمند به علم دارند و در زمینههای مختلف علمی نیز دستی بر آتش دارند. در این مقاله، به معرفی تعدادی از این چهرههای مشهور سینما میپردازیم که سهمی در توسعه و گسترش علم داشتهاند.
اکنون «جیمفا» در این مقاله به معرفی چهرههای مشهور سینما که سهمی در توسعه و گسترش علم داشتهاند، میپردازد.
پیتر جکسون
پیتر جکسون، کارگردان مشهور سینما، را احتمالاً با سهگانههای «ارباب حلقهها» میشناسید. علاوه بر این، این کارگردان هماکنون مشغول ساخت جدیدترین قسمت از «ارباب حلقهها» با عنوان فرعی «شکار گالوم» است و وقت خود را به یک علاقه غیرمعمول نیز اختصاص داده است. جکسون شیفته نوعی «نکرومانسی علمی» است؛ یعنی احیای گونههای منقرضشده حیوانات. او با شرکت زیستفناوری کولوسال بایوساینس همکاری میکند تا پرنده عظیمالجثه موآی جنوبی را به زندگی بازگرداند. این پرنده غولپیکر که در نیوزیلند زندگی میکرد، قدی تا چهار متر و وزنی بیش از ۲۵۰ کیلوگرم داشت. دانشمندان هماکنون در حال رمزگشایی و توالییابی ژنتیکی تمام 9 گونه شناخته شده موآ هستند. این تحلیلها به پژوهشگران کمک میکند تا فناوریهای تکثیر این پرنده را توسعه دهند و در نهایت نسل جدیدی از موآها را به وجود آورند.
به گفته جکسون، او همیشه به ایده احیای گونههای منقرضشده علاقه داشته است. به ویژه، چون این کار میتواند به حفظ گونههای در معرض انقراض نیز کمک کند. جکسون میگوید: «من و فران (همسر جکسون) حدود ۸۰۰ استخوان موآ جمعآوری کردهایم و نمونههایی را برای تحلیل DNA برداشتهایم. هدف من در یک یا دو سال آینده این است که تا حد امکان استخوانهای بیشتری جمع کنم. هرچه استخوانها بیشتر باشند، ژنوم دقیقتر خواهد بود. اما چیزی که مرا به وجد میآورد، الهامبخشی این پروژه به جوانان نیوزیلندی برای تحصیل و دنبال کردن حرفه علمی است.»
جکسون افزود که برای نیوزیلندیها، موآ بخشی از DNA ملی آنهاست. حدود چهار میلیون از این پرنده در این کشور زندگی میکردند که در نهایت توسط توسعه مائوریها شکار شدند.
جیمز کامرون
اگر به فیلمشناسی جیمز کامرون نگاه کنید، متوجه یک تم تکرارشونده میشوید: دریاها و اقیانوسها. علاقه کودکی این کارگردان به کشتیهای غرقشده، بهمرور به تحقیقات جدی اعماق دریا تبدیل شد که هنگام ساخت فیلمهایی مثل «ورطه»، «تایتانیک» و «آواتار: راه آب» از آنها بهره برد. این تجربه بسیار ارزشمند بود. کامرون سهم بزرگی در توسعه فیلمبرداری زیر آب و ساخت دستگاههای کنترل از راه دور داشت.
در سال ۲۰۱۲، کامرون با زیردریایی ویژه «دیپسی چلنجر» که مجهز به تجهیزات عکاسی و فیلمبرداری زیر آب بود، به تنهایی به عمیقترین نقطه زمین، «گودال ماریانا» سفر کرد. او بیش از هفت ساعت را به کاوش در اعماق آبها، در فاصله حدود ۱۱ کیلومتری جنوب غربی جزیره گوام در اقیانوس آرام گذراند. کامرون نهتنها توانست مواد تصویری کافی جمعآوری کند، بلکه به نوعی دانشمند نیز تبدیل شد. او در طول این سفر چندین گونه جدید از جانداران دریایی، هیبریدی از کرم و ماهی مرکب و یک آمیب تکسلولی غولپیکر کشف کرد. او خودش میگوید: «من با داستانهای علمی-تخیلی بزرگی شدم، در حالی که برای برخی از این داستانها واقعیت داشت. انسانها به ماه رفتند، کاوش در اقیانوسها را کاوش کردند، همهی اینها را دیدم و از کودکی به آنها فکر میکردم.»
کامرون به عنوان کسی که در غواصی عمیق تخصص دارد، پس از فاجعه زیردریایی «تایتان»، شرکت اوشنگیت را به دلیل عدم رعایت دریاافتگونهای ایمنی مورد انتقاد قرار داد. او همچنین اشاره کرد که کامپوزیت کربنی استفادهشده در این زیردریایی «در برابر فشار عمیق مقاومت کافی ندارد.» با این حال، کامرون قصد ندارد مستندی درباره این حادثه بسازد.
تام هنکس
بعضیها به اقیانوسها میروند و بعضی دیگر رؤیای فضا را در سر میپرورانند. مثل تام هنکس. این بازیگر تقریباً همزمان با شروع کار در سینما، به سفرهای فضایی علاقهمند شد. فیلم «آپولو ۱۳» نقطه اوج این علاقه عمیق به هنکس جوان بود. به گفته او، این فیلم «دنیایش را زیرورو کرد»؛ چون برای اولینبار فهمید که سینما میتواند چیزی فراتر از سرگرمی باشد، میتواند راههای جدیدی برای روایت داستان بیافریند. یک ماه بعد، هنگام پخش زنده کریسمس از فضاپیمای آپولو-۷ که به دور ماه میچرخید، دومین جرقه در ذهنش زده شد. او میگوید: «وای! واقعاً دارم تمام زمین را روی صفحه تلویزیون میبینم. من روی همان سیاره هستم که در تصویر است! فقط در بخش شبانه آن قرار دارم. و در خانه مادرم هستم و الان کریسمس است.»
در آن زمان، تام واقعاً شیفته فضا بود. ساعتها در کیف یک استخر کوچک در حیاط خانه مینشست و از طریق یک شلنگ باغبانی نفس میکشید، در حالی که خودش را یک فضانورد واقعی تصور میکرد. در نهایت هنکس حرفه سینما را انتخاب کرد، اما این رؤیای قدیمی در طول زندگی حرفهایاش همراه او بود. او در فیلم «آپولو ۱۳» ران هاوارد بازی کرد و سپس دو مستند درباره ماه تولید کرد: «از زمین تا ماه» و «سفر به ماه سهبعدی».
در سال ۲۰۰۰، هنکس به دلیل تلاشهایش برای افزایش آگاهی عمومی به فضا، جایزه خدمات عمومی ناسا را دریافت کرد. شش سال بعد، بنیاد فضایی (یک سازمان غیرانتفاعی) به پاس همین دستاوردها، جایزه داگلاس اس. مورو را به او اهدا کرد. یکی از آخرین پروژههای فضایی هنکس، برنامه علمی «مهاجران ماه» است که به گذشته و آینده سفرهای بشر به ماه میپردازد و شامل مصاحبههایی با فضانوردان برنامه آپولو نیز میشود. هنکس همچنین عضو هیئت مدیره انجمن ملی فضایی (NSS) است که در زمینه ترویج علوم فضایی فعالیت میکند.
ناتالی پورتمن
از نقشآفرینی در «جنگ ستارگان» تا پژوهش در علوم اعصاب؛ ستاره اسکارگرفته هالیوود، در واقع یک دانشمند تمامعیار است. پورتمن پس از بازی در «لئون» (۱۹۹۴)، تحصیلاتش را در هاروارد ادامه داد و در رشته علوم اعصاب فارغالتحصیل شد. پایاننامه او با عنوان «مکانیسمهای فعالسازی قشر پیشانی در طول پایداری شیء» در ژورنالهای تخصصی منتشر شد. او حتی در سال ۲۰۰۲ به عنوان استاد مدعو در دانشگاه کلمبیا در رابطه با تصویربرداری عصبی تدریس کرد. خود او میگوید: «تحقیقاتم در روانشناسی برای بازی در «قوی سیاه» کمکم کرد. علم و هنر هر دو در کشف حقیقت سهیم هستند.»
آیا نولان را می توان یک دانشمند تمامعیار دانست؟ شاید نه، اما قطعاً او یکی از مهمترین واسطههای بین علم و سینما در قرن ۲۱ است.
