معماری نوین نفوذ در غرب آسیا: افشای تلاش فرستاده ترامپ برای تشکیل محور ضد ایرانی ترکیه – اسرائیل

روزنامه عرب زبان “الاخبار” طی گزارشی اختصاصی، جزئیات تلاش های پشت پرده فرستاده ویژه ایالات متحده در امور سوریه و لبنان را افشا کرده است. این فرستاده در حال پیشبرد طرحی استراتژیک است که هدف نهایی آن، مهار قدرت منطقه ای ایران و بازآرایی نقشه نفوذ در غرب آسیا از طریق ایجاد یک محور همکاری نظامی و سیاسی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی است.

روزنامه الاخبار در گزارش خود می نویسد: در بحبوحه تشدید تنش های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، توماس باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و نماینده ویژه واشنگتن در پرونده های سوریه و لبنان، از طرحی کلان سخن به میان آورده که بر ایجاد یک همکاری راهبردی میان آنکارا و تل آویو، با هدف مشخص مقابله با نفوذ جمهوری اسلامی ایران، متمرکز است. او در اظهارات اخیر خود به صراحت تأکید کرده است که «ترکیه و اسرائیل هرگز با یکدیگر نخواهند جنگید» و پیش بینی می کند که در آینده ای نه چندان دور، شاهد همکاری های مشترک این دو قدرت منطقه ای در حوزه ای وسیع، از دریای خزر در شمال تا دریای مدیترانه خواهیم بود.

احیای نظام ملل عثمانی و نگرانی ترکیه

باراک که پیش از این نیز به دلیل مواضع جنجالی خود، از جمله توصیف لبنان به عنوان یک «دولت شکست خورده» و انتقاد از توافق نامه تاریخی سایکس–پیکو شناخته شده بود، این بار نیز با طرح ایده هایی تازه، بحث های گسترده ای را در محافل سیاسی ترکیه برانگیخت. ایده های او شامل بازگشت به «نظام ملل عثمانی» و ایجاد ساختارهای فدرالی در خاورمیانه است.

تحلیلگران ترک، نسبت به این دیدگاه های ساختارشکنانه ابراز نگرانی کرده و آن را به عنوان یک تهدید بالقوه علیه تمامیت ارضی کشورشان قلمداد می کنند. با این وجود، باراک در نگاه دولت ترکیه، چهره ای کاملاً خصمانه تلقی نمی شود، زیرا در پرونده سوریه، دیدگاهی نزدیک به آنکارا دارد و حامی تشکیل «یک دولت و یک ارتش واحد» و ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) در ارتش رسمی این کشور است؛ موضعی که به طور مستقیم خشم کردهای متحد آمریکا در مناطق شرق فرات را به دنبال داشته است.

راهبرد جدید آمریکا: جبهه ای از قفقاز تا خلیج فارس

در نشست اخیر «گفت وگوی منامه ۲۰۲۵» در بحرین، باراک یک بار دیگر موضوع حیاتی روابط ترکیه و اسرائیل را مطرح کرد، که این امر بازتاب گسترده ای در فضای رسانه ای ترکیه داشت. در حالی که دولت حزب عدالت و توسعه و متحدانش، روابط خود با واشنگتن را بر پایه هماهنگی نزدیک میان اردوغان و ترامپ استوار کرده اند، تحلیلگران بر این باورند که پرسش های جدی پیرامون ماهیت و حدود همکاری مورد نظر آمریکا میان آنکارا و تل آویو شکل گرفته است؛ به خصوص با توجه به سابقه تنش ها و اختلافات دو طرف در صحنه سوریه.

از دیدگاه تحلیلگران منطقه، اظهارات توماس باراک، صرفاً نظرات شخصی نیست، بلکه بازتابی شفاف از راهبرد جدید و در حال شکل گیری ایالات متحده در منطقه است. بر اساس این راهبرد، همگرایی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی می تواند به عنوان ستون اصلی یک جبهه ضد ایرانی تازه و گسترده عمل کند؛ جبهه ای که توانایی امتداد یافتن از منطقه قفقاز در شمال تا خلیج فارس در جنوب را خواهد داشت.

در راستای همین چارچوب راهبردی، رسانه های ترک به نقل از هاکان فیدان، وزیر خارجه این کشور، گزارش داده اند که او بر ضرورت خلع سلاح کامل حزب کارگران کردستان (PKK) در ترکیه، سوریه، عراق و حتی ایران تأکید کرده است؛ موضعی که به وضوح در امتداد و همسو با سیاست های ضد ایرانی واشنگتن تفسیر می شود.

نقشه جامع غرب آسیا و تکمیل حلقه محاصره

روزنامه «جمهوریت» چاپ استانبول در گزارشی تحلیلی پیرامون این موضوع آورده است که آمریکا با این طرح جاه طلبانه، در پی ایجاد یک نظام جدید منطقه ای در غرب آسیا است که محور اصلی و عملیاتی آن، همکاری های راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی خواهد بود.

بر اساس نقشه ای که این رسانه عرب زبان فاش کرده است، کشورهایی نظیر جمهوری آذربایجان، ارمنستان، سوریه، لبنان، اردن و همچنین کشورهای حوزه خلیج فارس نیز در این ساختار جدید، جایگاهی ویژه خواهند داشت. واشنگتن به صورت فعال در تلاش است تا از طریق ایجاد تفاهم میان آذربایجان و ارمنستان، تعمیق همکاری های اسرائیل و آذربایجان، و همچنین از طریق اعمال فشار برای خلع سلاح کامل غزه و حزب الله لبنان، حلقه محاصره و فشار علیه جمهوری اسلامی ایران را تکمیل کند.

جمهوریت در ادامه گزارش خود خاطرنشان می کند: همان گونه که آمریکا پیشتر از ظرفیت ترکیه در تقابل با رژیم صدام حسین در عراق و سپس در بحران سوریه و علیه دولت بشار اسد استفاده کرد، اکنون نیز قصد دارد از اهرم آنکارا به عنوان یک ابزار کلیدی در تقابل مستقیم با تهران بهره برداری کند.

مأموریت ترامپ و گسترش به شرق مدیترانه

در همین زمینه، روزنامه «آیدینلیک» نیز گزارش داده است که دونالد ترامپ به طور مشخص مأموریت اجرای نقشه جدید خاورمیانه را به فرستاده ویژه خود، توماس باراک، سپرده است. بر اساس این نقشه، واشنگتن مسئولیت پیگیری پرونده های حساس قفقاز، سوریه و غزه را به ترکیه واگذار کرده است. رقابت ترامپ و باراک در ستایش مواضع اردوغان، و ابراز رضایت ترکیه از رویکردهای واشنگتن، همگی نشان دهنده این است که این طرح نه تنها متوقف نشده، بلکه دامنه نفوذ و اجرایی شدن آن به حوزه های جدیدی نظیر شرق دریای مدیترانه نیز گسترش یافته است.

آیدینلیک در انتهای گزارش خود می‌افزاید: در همین راستا و به عنوان بخشی از نقشه بزرگ تر آمریکا برای بازآرایی قدرت در منطقه، گفت وگوهایی برای نهایی سازی توافق دریایی میان لبنان و قبرس و همچنین برنامه ریزی برای برگزاری نشست چهارجانبه میان مصر، ترکیه، یونان و لیبی در جریان است که این اقدامات، اجزای تکمیل کننده معماری جدید نفوذ در منطقه به شمار می آیند.