ماشین کارکرده، نه بمب ساعتی! راهنمای بیچونوچرای خرید، حتی اگر از مکانیکی سررشته نداری
خرید خودروی کارکرده، گرچه میتواند مقرونبهصرفه باشد اما مانند قدمگذاشتن در میدان مین است. شاید خودرویی در ظاهر سالم به نظر برسد، اما مشکلات پنهان زیادی داشته باشد. شاید به خودروهای چندینساله با قیمتهای جذاب نگاه کرده باشید، اما این تصور که مشکلات فنی زیادی دارند میتواند شما را از خرید منصرف کند. اما نگران نباشید! در این راهنمای جامع، سعی میکنیم به کمک اطلاعاتی که یک مکانیک کارکشته در اختیار دارد، تمام نکات و ترفندهایی که هنگام بازدید ماشین دستدوم در محل نیاز دارید را با شما به اشتراک بگذاریم. اما تأکید میکنیم به همه آنها نباید اعتماد کنید. تنها کمی دقت و کارشناسی باتجربه و امین میتواند باعث آسودگی خاطر شما شود.
بررسی بدنه و شاسی خودروی کارکرده؛ راهنمای تشخیص رنگشدگی و تصادف
اولین قدم موقع بازدید از یک خودرو، بررسی دقیق بدنه و شاسی آن است. این بخش، تاریخچه خودرو را برای یک کارشناس حرفهای افشا میکند؛ اما ما آماتورها هم میتوانیم چیزهایی کشف کنیم.
تشخیص رنگشدگی و تفاوت رنگ
هرگونه تفاوت در طیف رنگ، موجدار بودن سطح، وجود ذرات ریز گرد و غبار و غبار زیاد رنگ، نشاندهندهی رنگشدگی است. درزهای بین قطعات بدنه مانند درها، کاپوت و گلگیرها را بررسی کنید. اگر این درزها در همه جای خودرو یکسان نبودند، احتمالاً خودرو دچار تصادف شده است.
تشخیص پاشش رنگ و رنگشدگی غیرحرفهای
اگر رنگ اطراف لاستیکها و لبه درها به شکل زبر و در نهایت بیسلیقگی در این مناطق پاشیده شده بود، احتمال رنگشدگی بالا میرود. همچنین اگر نوار پلاستیکی دور درها یا شیشهها نیز رنگ داشته باشد، قطعا کار را به صافکار و نقاش غیرحرفهای سپردهاند.
بررسی سلامت شاسی و زیربندی خودرو
هرگونه جوشکاری غیرکارخانهای، فرورفتگی یا پارگی در شاسی، نشاندهندهی ضربه شدید و آسیب جدی است. خرید خودروی کارکرده از شخصی که از قبل چنین شرایطی را اطلاعرسانی نکرده، اصلا عاقلانه نیست.
شناسایی فرورفتگی و آسیب ستونهای بدنه
هرگونه فرورفتگی یا خط و خش غیرعادی در لاستیک دور درها میتواند گویای تصادف شدید باشد. اگر چنانچه نسبت نادرست لاستیکها هم این اتفاق را تایید کند، باید قید خرید آن را بزنید.
بررسی سقف خودرو؛ نشانههایی از چپیشدگی
سقف را از نظر موجدار بودن یا وجود لکههای رنگی متفاوت بررسی کنید. سقف، به ندرت رنگ میشود و اگر رنگشدگی در آن مشاهده شود، به معنای تصادف شدید و چپی شدن خودرو است.
آزمون موتور و اجزای فنی؛ از صدای موتور تا بررسی مایعات
پس از بررسی بدنه، نوبت به بررسی قلب خودرو، یعنی موتور و اجزای فنی آن میرسد. اگر تنها برای کارشناسی خرید خودرو کارکرده مراجعه کردهاید و دانش فنی زیادی ندارید، این بخش حسابی به کارتان میآید.
تست استارت سرد و صدای موتور
- استارت سرد: از فروشنده بخواهید خودرو را در حالت کاملاً سرد روشن کند. صدای استارت باید نرم و سریع باشد. اگر استارت با تأخیر همراه بود، ممکن است باتری، دینام یا استارت خودرو مشکل داشته باشد.
- صدای موتور در حالت درجا: صدای موتور در حالت درجا باید یکنواخت و بدون لرزش باشد. هرگونه صدای غیرعادی نشانه خرابی است. صدای «چقچق» یا «لقلق» هنگام استارت سرد، ممکن است به دلیل خرابی یا استهلاک فولی سر میللنگ یا هیدرولیک تایپیتها رخ دهد. اگر صدا پس از گرمشدن موتور از بین رفت، احتمالاً مشکل از تایپیتها است. در غیر این صورت لازم است یاطاقانها، میل سوپاپ یا سایر اجزای داخلی موتور هم چک شوند. صدای «سوت کشیدن» نیز معمولاً نشانه فرسودگی تسمه دینام یا هرزگردها است.
بررسی مایعات خودرو و تشخیص روغنریزی موتور و گیربکس
- روغن موتور: گیج روغن را بیرون بکشید و رنگ و غلظت روغن را بررسی کنید. روغن باید شفاف و به رنگ قهوهای باشد. اگر سیاه و غلیظ بود، نشانه تعویض دیرهنگام روغن است. وجود ذرات فلزی در روغن، نشانه فرسودگی قطعات داخلی موتور است.
- روغنریزی: مشاهده هرگونه چربی و روغن در اطراف واشرها، نشاندهنده روغنریزی است. واشر درب سوپاپ TU5 به دلیل حرارت زیاد، پس از مدتی خشک و سفت شده و باعث روغنریزی میشود.
- روغن گیربکس: روغن گیربکس باید به رنگ قرمز روشن و بدون بوی سوختگی باشد. اگر رنگ روغن تیره شده، بوی سوختگی میدهد یا ذرات فلزی در آن مشاهده کردید، احتمال فرسودگی شدید صفحات کلاچ یا سایر قطعات داخلی گیربکس زیاد است. اگر سطح روغن گیربکس پایینتر از حد مجاز بود، ممکن است نشتی از واشر کارتل گیربکس یا سایر قطعات آببندی باشد.
دلایل خروج دود از اگزوز
در حالتهای زیر، قبل از هر کاری خرید خودرو را از سرتان بیرون کنید:
- دود آبی: خروج دود آبی از اگزوز، نشانه سوختن روغن در داخل موتور و خرابی رینگ پیستونها یا کاسه نمد سوپاپ است.
- دود سیاه: دود سیاه، نشانه احتراق ناقص و مشکل در سیستم انژکتور یا سنسور اکسیژن است.
- دود سفید غلیظ: این دود اگر بوی خاصی داشته باشد، نشانه سوختن آب رادیاتور در داخل موتور و خرابی واشر سرسیلندر است. خروج بخار آب در هوای سرد طبیعی است و نباید با دود سفید ناشی از سوختن آب رادیاتور اشتباه گرفته شود.
بررسی سیستم تعلیق و جلوبندی
سیستم تعلیق وظیفه نرم و پایدار نگهداشتن خودرو را برعهده دارد. خرابی در این بخش، ایمنی خودرو را بهشدت کاهش میدهد و حتی میتواند منجر به تصادف شود. برای کارشناسی خرید خودروی کارکرده، لازم است در این حالت به خودتان زحمت بدهید.
تست رانندگی و تشخیص ایرادات جلوبندی
همه خریداران خودروی کارکرده نمیتوانند موقع بازدید با خودشان کارشناس ببرند. از طرف دیگر همه توصیهها را هم نمیتوان قبل از توافق همراه مالک تست رانندگی را انجام داد.
- صدای تقتق: صدای تقتق هنگام عبور از دستاندازهای کوچک یا سرعتگیرها به احتمال زیاد از خرابی بوش طبق، سیبک یا میل موجگیر خبر میدهد.
- کشیدهشدن فرمان: اگر فرمان خودرو به یک سمت کشیده میشود، نشانهای است از مشکل در کمکفنرها، لاستیکها یا میزان فرمان.
چگونه تشخیص فرسودگی لاستیکها را تشخیص دهیم؟
- فرسودگی نامتقارن: به دقت لاستیکها را بررسی کنید. اگر فرسودگی آنها در قسمتهای مختلف (مثلاً لبه داخلی یا خارجی) نامتقارن بود، احتمالاً سیستم تعلیق یا میزان فرمان خراب است.
- تاریخ تولید: تاریخ تولید لاستیکها (چهار رقم بعد از DOT) را بررسی کنید. لاستیکها پس از حدود پنج سال، کیفیت خود را از دست میدهند.
منبع: دیجیکالا مگ
بررسی گیربکس؛ نشانههای خرابی در گیربکس دندهای و اتوماتیک
گیربکس، وظیفه انتقال قدرت موتور به چرخها را برعهده دارد. خرابی در این بخش، هزینههای بسیار سنگینی روی دستتان میگذارد. توصیههایی که در ادامه میآیند میتواند کمک بزرگی در کاهش میزان این هزینهها باشد.
تشخیص سلامت گیربکس دندهای
دندهها باید به راحتی و بدون فشار اضافی جا بروند. اگر برای جا انداختن دنده نیاز به اعمال زور داشتید، ممکن است صفحه کلاچ یا میل ماهک گیربکس مشکل داشته باشد. هنگام رها کردن پا از روی پدال گاز و گرفتن کلاچ، دنده نباید به صورت خودکار از جا دربیاید. اگر این اتفاق رخ داد، نشانه خرابی کشویی دنده یا بلبرینگ گیربکس است.
علائم خرابی گیربکس اتوماتیک؛ ضربه و تأخیر
گیربکسهای اتوماتیک، حساسیت بیشتری دارند و خرابیهایشان میتواند بسیار پرهزینه باشد. در این بخش، به نشانههایی میپردازیم که موقع خرید خودرو دستدوم اتوماتیک کمکتان میکند.
- ضربه یا تقه: شنیدن صدای ضربه و تقه شدید هنگام تعویض دنده، نشانه فرسودگی صفحات کلاچ یا مشکل در شیربرقیهای گیربکس است. اگر هنگام تعویض دنده، بهخصوص در دندههای پایین، ضربهای حس میکنید، باید جدی بگیرید.
- تأخیر در حرکت: زمانی که اهرم دنده را از حالت P (پارک) به D (درایو) یا R (عقب) منتقل میکنید، خودرو باید بلافاصله شروع به حرکت کند. اگر این اتفاق با تأخیر یا پس از مکث دور موتور رخ داد، ایراد در سیستم کلاچ و انتقال قدرت وجود دارد.
- بالا رفتن دور موتور: اگر بدون افزایش سرعت، دور موتور بهصورت غیرعادی بالا میرود، به این معنی است که صفحات کلاچ گیربکس قدرت موتور را به درستی منتقل نمیکنند و به اصطلاح «هرزگردی» دارند. این یکی از واضحترین و مهمترین نشانههای خرابی گیربکس است.
- زوزه یا ناله: شنیدن صدای زوزه یا ناله از ناحیه گیربکس به ویژه در سرعتهای بالا، میتواند نشانه فرسودگی دندهها، شفتها یا واحد کنترل گیربکس وجود دارد.
بهطور خلاصه، در بررسی خودروهای اتوماتیک، بهدنبال هرگونه صدا یا رفتار غیرمعمول از گیربکس باشید.
بسیاری از مدلها از گیربکس AL4 استفاده میکنند. ممکن است چراغ هشدار حالت اسپرت (S) و حالت برفی (Snow) به طور همزمان روشن شوند و به چشمکزدن بیفتند. این یک هشدار جدی است که نشاندهنده خرابی در سیستم الکترونیکی یا مکانیکی گیربکس است و باید سریعاً به آن رسیدگی شود.
بررسی سیستم برق و الکترونیک
سیستم برق خودرو پیچیده است و خرابی در این سیستمها معمولاً جزو تعمیرات پرهزینه محسوب میشود. اگرچه در هنگام خرید خودرو کارکرده شاید نتوانید در این حالت به خودتان سختی بدهید، حداقل تلاش خود را بکنید با فروشنده در مورد هزینههای تعمیرات احتمالی کنار بیایید.
- تست کلیه ادوات و سیستمهای برقی خودرو: تمام کلیدهای روی فرمان و داشبورد، مانند کلیدهای سیستم صوتی، کروز کنترل، شیشهبالابرها و آینههای برقی را به دقت امتحان کنید و مطمئن شوید هر دکمه به درستی عمل میکند. اگر دکمهای کار نکرد، ممکن است مشکل از سیمکشی یا خود قطعه باشد.
- بررسی چراغهای هشدار و چراغ چک: تمام چراغهای هشدار مانند چراغ چک، ABS، ایربگ و… باید هنگام باز کردن سوئیچ خودرو، روشن شده و پس از چند ثانیه خاموش شوند. اگر هر یک از این چراغها روشن باقی بمانند یا بعد از چند ثانیه خاموش نشوند، نشاندهنده وجود یک مشکل جدی در آن سیستم است.
با رعایت این نکات و بهکارگیری کمیحوصله، میتوانید از خرید یک خودروی کارکردهی دردسرساز جلوگیری کنید و انتخابی هوشمندانه داشته باشید.
