لایههای پردازش لمسی مغز چگونه پیر میشوند؟ کشف شگفتانگیز دانشمندان درباره ساعت بیولوژیک مغز
پردازش لمسی در مغز: نگاهی به روند پیری لایهبهلایه
تحقیقات جدید نشان میدهد ناحیهای از مغز که مسئول پردازش حس لامسه است، بهصورت لایهای و با الگویی منحصربهفرد پیر میشود. اسکنهای MRI با وضوح بالا نشان دادهاند که لایههای میانی و فوقانی قشر حسی اولیه (primary somatosensory cortex) اغلب با افزایش سن پایدار میمانند یا حتی ضخیمتر میشوند، در حالی که لایههای عمیقتر که مسئول تعدیل حس لامسه هستند، نازکتر میشوند.
یافتههای کلیدی این پژوهش:
- پیری لایهای: لایههای میانی و فوقانی قشر مغز در برابر پیری مقاومترند، در حالی که لایههای عمیقتر نازک میشوند.
- حفظ ساختار بر اساس استفاده: به نظر میرسد درگیری مکرر حسی به حفظ یکپارچگی ساختاری کمک میکند.
- شواهدی از نوروپلاستیسیتی: تغییرات نشان میدهد مغز برای حفظ عملکردهای پرکاربرد خود سازگار میشود.
جزئیات پژوهش بینالمللی
محققان مرکز DZNE، دانشگاه ماگدبورگ و مؤسسه هرتی برای تحقیقات بالینی مغز در دانشگاه توبینگن با استفاده از اسکنهای مغزی از جوانان و سالمندان و همچنین مطالعات روی موشها به این نتایج دست یافتهاند. یافتههای آنها که در مجله معتبر “Nature Neuroscience” منتشر شده، بینشهای جدیدی درباره چگونگی تغییر توانایی پردازش اطلاعات حسی با افزایش سن ارائه میدهد.
پروفسور استر کوهن، عصبشناس DZNE و مؤسسه هرتی، توضیح میدهد: “قشر مغز انسان فقط چند میلیمتر ضخامت دارد و با افزایش سن معمولاً نازکتر میشود. این یک نشانه کلیدی پیری است که به از دست دادن نورونها نسبت داده میشود. اما ما دریافتیم که لایههای مختلف قشر مغز به شیوههای متفاوتی پیر میشوند.”
معماری لایهای قشر حسی
محققان با استفاده از تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI) با قدرت میدان مغناطیسی 7 تسلا، این ناحیه از قشر مغز را با دقتی بیسابقه نقشهبرداری کردند. آنها حدود 60 زن و مرد بین 21 تا 80 سال را مورد بررسی قرار دادند.
کوهن میگوید: “لایه میانی در واقع دروازهای برای محرکهای لمسی است. در لایههای فوقانی، پردازش بیشتر انجام میشود. بهعنوان مثال، در مورد محرکهای حسی از دست، لایههای فوقانی بهویژه در تعامل بین انگشتان مجاور نقش دارند.”
مکانیسمهای جبرانی در پیری مغز
جالب توجه اینکه، محققان شواهدی یافتند که نشان میدهد مکانیسمهایی در لایههای عمیق قشر مغز تا حدی در برابر کاهش عملکرد ناشی از سن مقابله میکنند. اگرچه لایههای عمیق با افزایش سن نازکتر میشوند، اما میزان میلین آنها افزایش مییابد.
کوهن توضیح میدهد: “این افزایش میلین به دلیل افزایش تعداد نورونهای خاصی است که تأثیر مثبتی بر تعدیل تکانههای عصبی دارند. به نظر میرسد مکانیسمهای جبرانی در برابر تخریب سلولی خاص مقابله میکنند.”
چشماندازی امیدوارکننده درباره پیری مغز
این یافتهها نشان میدهد که با تحریک مناسب میتوانیم تأثیر مثبتی بر مغز خود بگذاریم. کوهن میگوید: “این یک دیدگاه خوشبینانه است که میتوانیم روند پیری خود را تا حدی تحت تأثیر قرار دهیم. البته هر کس باید راه خود را برای بهرهبرداری از این پتانسیل پیدا کند.”
مشخصات پژوهش:
- نویسنده: مارکوس نیتزرت
- منبع: DZNE
- تماس: مارکوس نیتزرت – DZNE
- تصویر: اعتبار تصویر به Neuroscience News تعلق دارد
- پژوهش اصلی: دسترسی آزاد به مقاله “تغییرات لایهبهلایه در قشر حسی در طول عمر در موشها و انسانها” توسط استر کوهن و همکاران در Nature Neuroscience