سیل ویرانگر تگزاس: چرا باید فجایع دهه اخیر را به سوگ بنشینیم؟

نگاهی روانپزشکی به بلایای طبیعی و سوگ جمعی

«مقصر کیست؟ بدانید که این سؤال انتخاب لغات بازندگان است.»

• گرگ ابوت، فرماندار تگزاس

این پاسخ فرماندار ابوت پس از سیل ویرانگر بود. اما من به این فکر می‌کنم که آیا برعکس این قضیه صادق نیست؟ آیا پرسش «مقصر کیست؟» در واقع انتخاب برندگان است؟ انتخاب کسانی که قدرت تغییر دارند و می‌خواهند شرایط را بهبود بخشند؟ شاید اجتناب از یافتن مقصر، بازتابی از احساس گناه روانی باشد.

سوگ ملی: از ترور کندی تا همه‌گیری کووید-۱۹

من به اندازه‌ای عمر کرده‌ام که ترور جان اف. کندی، تشییع جنازه او در واشنگتن و سلام نظامی پسر کوچکش «جان-جان» را به خاطر دارم. آن سوگ ملی اشک‌های مردم را به گونه‌ای جاری کرد که هیچ چیز دیگری نمی‌توانست. اما مانند امروز، در آن زمان نیز جنگ ویتنام و تنش‌های مدنی وجود داشت.

ترور برادر کندی و مارتین لوتر کینگ جونیور و سپس مرگ جان-جان در سقوط هواپیما، همگی سوگواری‌های پی در پی را رقم زدند. آیا سوگ ناکافی می‌تواند به فجایع بعدی دامن بزند؟

در سال‌های اخیر، بزرگ‌ترین تراژدی ملی ما همه‌گیری کووید-۱۹ بود که دهه را آغاز کرد. اما سوگواری مناسب برای میلیون‌ها قربانی دشوار است، نه فقط به دلیل تنش‌های اجتماعی، بلکه به این دلیل که حتی نمی‌دانیم دقیقاً همه‌گیری چه زمانی شروع و پایان یافت.

مراحل سوگ: از انکار تا یافتن معنا

الیزابت کوبلر-راس، روانپزشک فقید، مراحل سوگ را اینگونه توصیف کرد:
انکار، خشم، چانه‌زنی، افسردگی و پذیرش. اما همه این مراحل الزاماً رخ نمی‌دهند یا ترتیب مشخصی ندارند. سوگ ناکافی می‌تواند به اختلال جدیدی به نام «سوگ طولانی‌مدت» منجر شود.

دیوید کسلر، شاگرد کوبلر-راس، مرحله ششم را اضافه کرد: یافتن معنا در تراژدی. این ایده مکمل نظرات ویکتور فرانکل، روانپزشک بازمانده اردوگاه‌های کار اجباری و نویسنده کتاب «انسان در جستجوی معنا» است.

سیل تگزاس: سه پرسش اساسی

1. چه اشکالاتی در سیستم هشدار دهی وجود داشت؟ آیا این به کاهش بودجه منابع کمکی فدرال و ایالتی مربوط می‌شد؟
2. با توجه به سابقه سیل‌خیزی رودخانه، چه اقداماتی برای کاهش خطر تکرار آن می‌توان انجام داد؟ به ویژه با توجه به افزایش رطوبت هوا ناشی از گرمایش جهانی.
3. چالش اساسی در این سیل و سیل‌های دیگر در این کشور و سایر نقاط جهان چیست؟

بحران آب‌وهوا: ریشه فاجعه

بررسی‌های جدید نشان می‌دهد FEMA (سازمان مدیریت بحران فدرال) خطرات سیل در کمپ میستیک را نادیده گرفته بود. به نظر من معنای نهفته این است که کشور ما، و به ویژه تگزاس، بحران آب‌وهوایی جهانی را به اندازه کافی جدی نمی‌گیرد. رشد و ثروت تگزاس همواره بر سوخت‌های فسیلی استوار بوده است.

یک داستان انسانی

من و همسرم مانند بسیاری دیگر، ارتباط شخصی با قربانیان این سیل داریم. دوازده سال در تگزاس زندگی کردیم و عاشق منطقه هیل کانتری بودیم. دوستی اخیراً این اطلاعیه درگذشت را برایمان فرستاد:

«سیلاب‌های رود گوادالوپ او را در ۷۶ سالگی، در پناهگاه محبوبش در هانت تگزاس، در بامداد چهارم جولای به کام مرگ کشید. آخرین عملش اطمینان از نجات همسر، شریک زندگی و بهترین دوست ۵۸ ساله‌اش از خودروی در حال غرق شدن بود. به دلیل از خودگذشتگی او، همسرش نجات یافت.»

نیاز به رهبری در سوگ جمعی

ما به رهبری در دولت و روانپزشکی نیاز داریم تا ملت را در فرآیند سوگواری و بهبودی یاری کند. این که بسیاری از قربانیان دختران جوان اردوگاهی بودند، بر درد می‌افزاید.

پیشنهاد یک روز ملی سوگ

در میانه این دهه و سال، پیشنهاد می‌کنم روز ملی سوگ جدیدی علاوه بر روز یادبود سربازان داشته باشیم. شاید آخرین روز سال، ۳۱ دسامبر، زمان مناسبی باشد تا به دنبال آن، سال نو با امید و تصمیم‌های تازه آغاز شود. این شبیه به سنت سوگواری نیواورلئان است که با موسیقی اندوهناک آغاز و با نغمه‌های شاد به پایان می‌رسد.

دکتر موفیک: روانپزشکی در خدمت جامعه

دکتر اچ. استیون موفیک روانپزشک award-winning است که در جنبه‌های فرهنگی و اخلاقی روانپزشکی تخصص دارد. او که نویسنده و سخنران پرکاری است، از زمان شروع همه‌گیری کووید-۱۹ ستون روزانه‌ای با عنوان «دیدگاه‌های روانپزشکی درباره اخبار روز» و یک ویدیوی هفتگی «روانپزشکی و جامعه» منتشر کرده است. او در سال ۲۰۲۴ جایزه بشردوستانه آبراهام هالپرن را از انجمن روانپزشکی اجتماعی آمریکا دریافت کرد.

منابع:

1. Kessler D. Finding Meaning: The Sixth Stage of Grief. Scribner; 2020.
2. Sullivan L. New data reveals FEMA missed major flood risks at Camp Mystic. NPR. July 9, 2025.

منبع