به گزارش واضح, در حالی که تهران و واشینگتن پس از سالها تنش، در آستانه یک دیدار سرنوشتساز در استانبول قرار دارند، پاریس با اتخاذ رویکردی تند و مداخلهجویانه، سعی در پیچیده کردن فضای مذاکرات دارد. «ژان نوئل بارو»، وزیر امور خارجه فرانسه، با مطرح کردن ادعاهایی درباره امور داخلی ایران، خواستار اولویت دادن به مسائل حقوق بشری و توان موشکی در گفتگوهایی شد که ایران صراحتاً آنها را «غیرقابل مذاکره» اعلام کرده است.
واکنش پاریس به مذاکرات استانبول: «امتیاز ندهید، مذاکره نکنید»
وزیر خارجه فرانسه در گفتگو با رادیو «فرانس اینفو»، ضمن استقبال ظاهری از پذیرش پیشنهاد مذاکره توسط ایران، بلافاصله وارد فاز مداخلهجویانه شد. وی مدعی شد که هرگونه توافق با ایران باید مشروط به تغییر رادیکال در سیاستهای داخلی و منطقهای تهران باشد. بارو با تکرار اتهامات واهی علیه نیروهای مسلح ایران، مدعی شد که موضوع هستهای تنها بخشی از مشکل است و مسائل موشکی و نفوذ منطقهای ایران «مشکلات امنیتی عمدهای» برای اروپا ایجاد کرده است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پیش از این با صراحت اعلام کرده بود که «توان دفاعی و برنامه موشکی ایران به هیچ عنوان روی میز مذاکره نخواهد رفت» و ایران تنها برای گفتگو درباره پرونده هستهای از موضع برابر آمادگی دارد.
نبرد روایتها؛ از اعتراضات معیشتی تا سناریوی «سرکوب»
بخش عمدهای از لفاظیهای وزیر خارجه فرانسه به حوادث دیماه ۱۴۰۴ بازمیگردد. در حالی که تهران رسماً اعلام کرده اعتراضات معیشتی مردم در پی نوسانات ارزی را به رسمیت میشناسد و دفتر رئیسجمهور لیست شفاف جانباختگان (۲۹۸۶ نفر) را منتشر کرده است، بارو مدعی «جنایات گسترده» شد.
این در حالی است که دستگاههای امنیتی ایران مستندات دقیقی از هدایت آشوبها توسط عناصر تروریستی وابسته به بیگانه در ۱۸ و ۱۹ دیماه ارائه دادهاند. تحلیلگران معتقدند اروپا با استفاده از ابزار حقوق بشر، به دنبال پنهان کردن انفعال خود در حل بحرانهای منطقه و نسلکشی در غزه است.
سایه سنگین تهدیدات ترامپ بر میز مذاکره
همزمان با تلاش فرانسه برای گره زدن موضوعات، دونالد ترامپ نیز با ادبیات همیشگی خود، سیاست «چماق و هویج» را پیش گرفته است. او از یک سو از آغاز گفتگوها خبر میدهد و از سوی دیگر با اشاره به اعزام ناوگان عظیم دریایی به سمت ایران، هشدار میدهد که «اگر توافقی رخ ندهد، اتفاقات بدی خواهد افتاد».
در مقابل، مقامات تهران تأکید کردهاند که دوران «دیکته کردن مواضع» به پایان رسیده است. عباس عراقچی پیشتر هشدار داده بود که اروپا با تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران (در ۹ بهمن)، مرتکب یک «اشتباه راهبردی بزرگ» شده و به جای خاموش کردن آتش، در حال دمیدن در بحران است.
جمعه سرنوشتساز در استانبول؛ عراقچی با ویتکاف روبرو میشود؟
بر اساس گزارش پایگاه خبری «آکسیوس»، تلاشهای میانجیگرانه ترکیه، مصر و قطر به ثمر نشسته و احتمالاً روز جمعه ۱۷ بهمن ۱۴۰۴، «استیو ویتکاف»، فرستاده ویژه ترامپ، و «سید عباس عراقچی» در استانبول بر سر میز مذاکره بنشینند.
محورهای احتمالی و اختلافات کلیدی:
موضوع مذاکره موضع ایران موضع آمریکا و اروپا
برنامه هستهای بازگشت به تعهدات در ازای رفع تحریم نظارتهای فراتر و محدودیت دائم
توان موشکی غیرقابل مذاکره و خط قرمز اصرار بر محدودسازی برد موشکها
مسائل حقوق بشری موضوع داخلی و حاکمیتی ابزار فشار برای گرفتن امتیازات سیاسی
نقش منطقهای تأمین امنیت توسط کشورهای منطقه خلع سلاح گروههای مقاومت
تحلیل نهایی واضح:
رویکرد فرانسه نشاندهنده هراس اروپا از دور خوردن توسط آمریکا در مذاکرات مستقیم با ایران است. پاریس نگران است که ترامپ در یک معامله سریع، تنها بر منافع واشینگتن تمرکز کند و دغدغههای اروپا (نظیر امنیت انرژی و نفوذ منطقهای) را نادیده بگیرد. با این حال، اصرار بر مسائل غیرهستهای در این مقطع حساس، تنها میتواند مسیر دیپلماسی را به بنبست کشانده و گزینه «تقابل فراگیر» را جدیتر کند.