راز جمجمه آرژانتینی: آیا با کشف باستانی، تاریخ انسان زیر سوال میرود؟
کشف شگفتانگیزی در شمال آرژانتین، بار دیگر کنجکاویها را دربارهی منشاء و آداب و رسوم تمدنهای باستانی برانگیخته است. کارگرانی که مشغول لولهگذاری برای یک سیستم آبرسانی در سان فرناندو، واقع در استان کاتامارکا بودند، به دو خمره تدفینی برخوردند که یکی از آنها حاوی جمجمهای با شکلی غیرعادی بود.
شکل عجیب و غریب جمجمه، گمانهزنیها دربارهی موجودات فضایی را برانگیخت
ظاهر غیرمعمول جمجمه – به طور قابل توجهی کشیده و نامتناسب با جمجمه یک انسان معمولی – بلافاصله مقایسههایی را با تصاویر موجودات فرازمینی در فیلمهای علمی تخیلی به ذهن متبادر کرد. برخی از ناظران شباهت زیاد آن را به موجودات فضایی در فیلم «حملهی مریخ!» محصول سال 1990 میلادی یادآور شدند، در حالی که دیگران آن را به “مورچهمردان” اساطیر یونانی، معروف به Myrmekes، مرتبط دانستند. اعتقاد بر این بود که این موجودات افسانهای در تپههای مورچهی غولپیکر زندگی میکنند و از گنجینههای پنهان در اعماق زمین محافظت میکنند.
گزارشهای اولیه از El Ancasti، یک روزنامه محلی، نشان میدهد که یکی از خمرهها حاوی یک اسکلت کامل بوده است، در حالی که دیگری تنها بقایای جزئی، از جمله جمجمه با شکل عجیب و غریب را در خود جای داده بود. مقامات به سرعت محل را محصور کردند تا زمینه برای تجزیه و تحلیل تخصصی حفظ شود. محققان دانشگاه ملی کاتامارکا در حال حاضر رهبری این تحقیقات را بر عهده دارند و هدف آنها کشف این موضوع است که آیا شکل جمجمه به دلیل رشد طبیعی، دستکاری فرهنگی یا یک بیماری آسیبشناختی ایجاد شده است.
تغییر شکل جمجمه به روش مصنوعی، محتملترین دلیل شکل غیرعادی جمجمه
در حالی که این کشف در ابتدا به نظریههای مربوط به اجداد ناشناخته انسان یا حتی منشاء غیرانسانی دامن زد، انسانشناسان توضیحی منطقیتر ارائه دادهاند: تغییر شکل جمجمه به روش مصنوعی. این سنت تاریخی شامل شکلدهی عمدی جمجمه نوزادان با استفاده از باند یا تخته در زمانی است که استخوانها هنوز نرم و انعطافپذیر هستند. شکلهای به دست آمده – اغلب کشیده یا صاف – نشانگر موقعیت اجتماعی، وابستگی گروهی یا باورهای معنوی در بسیاری از فرهنگهای باستانی بود.
ریک شولتینگ، استاد باستانشناسی پیش از تاریخ در دانشگاه آکسفورد، توضیح میدهد: «این کار به دلایل مختلفی از جمله زیباییشناسی و مشخص کردن گروههای اجتماعی – به عنوان مثال، قومیت یا موقعیت اجتماعی بالاتر – انجام میشد.» وی تأکید کرد که هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد این عمل به کودک آسیب میرساند. این سنت در بین گروههای آمریکای جنوبی مانند اقوام سیناگا و آگوادا، که بین قرن سوم تا دوازدهم میلادی زندگی میکردند، رایج بود.
دکتر هایدی داوسون-هابیس، مدرس ارشد انسانشناسی زیستی در دانشگاه وینچستر، خاطرنشان کرد: «به نظر میرسد این جمجمه متعلق به یک فرد جوان باشد.» او شرایط پزشکی مانند هیدروسفالی – تجمع مایع در مغز – را در نظر گرفت، اما همچنین اذعان داشت که تغییر شکل جمجمه به دلایل فرهنگی یک توضیح احتمالی است.
کشف آیینهای باستانی جمجمه
این مورد همچنین توجهات را به رویههای تاریخی شدید دیگری مانند سوراخ کردن جمجمه – عمل ایجاد سوراخ در جمجمه – جلب کرده است. این روش که اغلب برای کاهش فشار یا انجام آیینهای معنوی استفاده میشد، به دوران نوسنگی باز میگردد و تا قرن هجدهم میلادی نیز انجام میشد. گنجاندن آن در گفتمان فعلی، گسترهی روشهایی را که جوامع باستانی با بدن انسان در تعامل بودند، برجسته میکند.
دانشگاه ملی کاتامارکا اظهار داشت که تفسیر چنین بقایایی “فرصتی برای تعمیق ارتباط ما با اجدادمان ارائه میدهد.” آنها افزودند: «با احترام و ارج نهادن به این آداب و رسوم فرهنگی و معانی آنها، یاد و خاطرهی اجدادمان را گرامی میداریم و از طریق تجربهی مشترک انسانی خود با آنها ارتباط برقرار میکنیم.»
هنوز محتویات خمرهی دوم به طور کامل تجزیه و تحلیل نشده است و با ادامهی تحقیقات توسط محققان، ابعاد کامل این یافته همچنان نامشخص است.