رازهای آهنگران ماسوله: از کوره‌های سلجوقی تا توپ‌های قجری

کشف تاریخی در حریم منظری ماسوله

به گزارش خبرنگار ایلنا، نخستین فصل از کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی «خان باجی سرا» در نزدیکی شهر ماسوله با هدف تهیه مدارک برای ثبت جهانی این محوطه آغاز شده است. بر اساس یافته‌های باستان‌شناسان ایرانی، ماسوله از دوره اسلامی میانه تا اواخر قاجار مرکز ساخت فلز آهن بوده است.

یافته‌های تاریخی در حریم ماسوله

«عبدالرضا مهاجرنژاد»، باستان‌شناس دوره تاریخی و سرپرست تیم کاوش محوطه تاریخی خان باجی سرا، در این باره توضیح داد: این محوطه جزو محدوده حریم منظری شهر ماسوله محسوب می‌شود که در فاصله نزدیکی از شهر ماسوله واقع شده است.

وی افزود: مطالعات اولیه نشان می‌دهد این محوطه به ذوب فلز آهن در دوره اسلامی میانه تا اواخر قاجار مرتبط بوده است. کشف کوره‌های ذوب فلز و نمونه‌های شیشه‌ای شکسته گواه این ادعاست.

مراحل چهارگانه تولید آهن

مهاجرنژاد با اشاره به مراحل چهارگانه ذوب سنگ آهن تا تولید آهن اسفنجی گفت: موقعیت جغرافیایی این محوطه به گونه‌ای است که در یک کریدور شرقی-غربی قرار گرفته و در گذشته تولیدات مردمان این منطقه به سمت استان گیلان، اردبیل و آذربایجان صادر می‌شد.

ارتباط تاریخی با معادن سنگ آهن

این باستان‌شناس معتقد است: مردم این منطقه در گذشته سنگ آهن خام را از معادن اطراف به این محوطه منتقل می‌کردند و پس از استحصال و تبدیل به آهن اسفنجی، آن را به شکل‌های مختلفی مانند چاقو، میخ، شمشیر و ابزارآلات خانگی درمی‌آوردند.

ماسوله؛ مرکز تولید آهن در دوره اسلامی

یافته‌های تاریخی نشان می‌دهد ماسوله و کهنه ماسوله در دوره اسلامی میانه مرکز تولید و تجارت آهن اسفنجی بوده‌اند. روندی که تا دوره قاجار ادامه داشت و بر اساس شواهد، در این کوره‌ها گلوله‌های توپ نیز ساخته می‌شد.

همچنین وجود سه یا چهار کارگاه چلنگری فعال در ماسوله امروزی، گواه دیگری بر پیشینه تاریخی این منطقه در صنعت فلزکاری است.

منبع :
ایلنا