تمایل سوریه برای بازگرداندن بقایای الی کوهن، جاسوس معروف اسرائیلی، موضوعی است که بایستی به دقت مورد توجه قرار گیرد. الی کوهن، یکی از برجستهترین جاسوسان تاریخ اسرائیل است که در دهه 1960 توانسته بود به عنوان یک جاسوس درونساختی در سوریه نفوذ کند. او با هویت جعلی به عنوان یک تاجر موفق، دست به جمعآوری اطلاعات حیاتی از دولت سوریه زد و در نهایت، در سال 1965 توسط دولت سوریه شناسایی و اعدام شد. حالا سوریه به دنبال بازگرداندن بقایای اوست که این مسئله پیامدهای زیادی را به همراه خواهد داشت.
نگاه به تاریخچه الی کوهن و عملیاتهایش، نشان میدهد که او توانسته بود در مدت زمان کوتاهی، به اطلاعات استراتژیک و حیاتی دست یابد و به اسرائیل کمکهای بزرگی کند. این مسئله نشاندهنده اهمیت جاسوسی در تاریخ جنگها و تنشهای سیاسی میان کشورها است. با این حال، بازگرداندن بقایای او از سوی سوریه، میتواند به عنوان یک نشانه از تغییر در سیاستهای داخلی و خارجی این کشور در نظر گرفته شود.
برای درک بهتر این موضوع، باید به چند نکته کلیدی توجه کنیم. نخست، بررسی زمینه تاریخی مصر و سوریه در آن دوران است. الی کوهن در سالهای پرچالش جنگ سرد فعالیت میکرد و طی آن زمان، نه تنها سوریه، بلکه بسیاری از کشورها در خاورمیانه در حال تلاش برای تقویت موقعیت خود در برابر اسرائیل بودند. وجود یک جاسوس مؤثر مانند الی کوهن به اسرائیل این امکان را داد تا در تصمیمگیریهای نظامی و سیاسی خود، پیشی بگیرد. و در این راستا، سوریه با اعدام او شوکی بزرگ به اسرائیل وارد کرد.
تمایل سوریه به بازگرداندن بقایای الی کوهن همچنین میتواند نشاندهنده یک تغییر استراتژیک در سیاست این کشور باشد. سوریه که در سالهای اخیر تحت فشار سیاسی و اقتصادی قرار دارد، میتواند با این اقدام، دو هدف را دنبال کند. نخست، بازگرداندن بقایای یک دشمن تاریخی میتواند به عنوان نماد بازگشت به قدرت و عزت ملی تلقی شود. این موضوع قادر است تا حامیان داخلی حکومت را متحد کند و مفهوم جدیدی از قدرت و نفوذ را در افکار عمومی ایجاد کند.
دومین جنبه، میتواند به تقویت اعتمادسازی با جامعه بینالمللی مرتبط باشد. اگر سوریه بتواند به شکل مؤثر و با احترام به حقوق انسانی، بقایای یک جاسوس مشهور را بازگرداند، میتواند به عنوان کشوری مدعی برقراری صلح و دیپلماسی معرفی شود. این انتخاب میتواند در راستای بهبود روابط با برخی از کشورهای غربی و همچنین کشورهای عربی همسایه مؤثر واقع شود.
با این وجود، بعضی تحلیلگران بر این باورند که انگیزههای دیگری نیز در پس این تمایل میتواند وجود داشته باشد. به عنوان مثال، برخی ممکن است ادعا کنند که این اقدام میتواند بخشی از یک استراتژی وسیعتر برای بیثبات کردن وضعیت داخلی اسرائیل باشد. با توجه به نارضایتیهای داخلی در اسرائیل، ممکن است بازگرداندن جسد الی کوهن به عنوان یک ابزار برای تبلیغات و فشارهای سیاسی درونکشوری مورد استفاده قرار گیرد.
در نهایت، باید گفت که این مسئله تنها به تاریخ و گذشته الی کوهن محدود نمیشود، بلکه نمایانگر روابط پیچیده و چندبعدی میان سوریه و اسرائیل است. چه در قالب رقابتهای تاریخی، چه در زمینههای سیاسی و یا نظامی، ادامه این تنشها و تلاش برای بازسازی هویت ملی بهویژه در میان بحرانهای کنونی، میتواند به سیاستهای آینده هر دو کشور شکل دهد.
بهویژه با توجه به روندهای اخیر در خاورمیانه و تغییرات در نقشههای سیاسی، این تمایل سوریه برای بازگرداندن بقایای الی کوهن ممکن است پیامدهای گستردهای نه تنها برای روابط سوریه و اسرائیل، بلکه برای تمام منطقه نیز به همراه داشته باشد. از این رو، دور از انتظار نیست که توجه جهانی به این مسئله افزون شود و چالشهای جدیدی را در روابط بینکشوری و بینالمللی به بار آورد.
