«او را برگردانید»: وقتی سایه نبودن، از خودِ تاریکی هم سیاهتره
فیلم «او را برگردانید» (Bring Her Back) در ژانر تریلر روانشناختی ساخته شده، اما فراتر از یک فیلم صرفاً سرگرمکننده، به کاوشی عمیق در روان آدمهایی میپردازه که با فقدان و وسواس دست و پنجه نرم میکنند. این اثر، جدیدترین ساخته برادران فیلیپو، به کارگردانی دنی و مایکل فیلیپو، سفری پر از تعلیق و اضطراب در دل تاریکیهای ذهن انسان رو به تصویر میکشه و بیننده رو با پرسشهای جذابی درباره ماهیت فقدان و تلاش برای بازگردوندن عزیزان ازدسترفته روبرو میکنه. در این مطلب، به نقد و بررسی فیلم «او را برگردانید» میپردازیم و جنبههای مختلف اون رو بررسی میکنیم.
هشدار: در نقد فیلم «او را برگردانید»، خطر لو رفتن داستان وجود داره.
داستان فیلم از چه قراره؟
داستان فیلم دربارهٔ جوانی به اسم اندی (با بازی بیلی بارات) و خواهر کمبینایش، پایپر (با بازی سورا وانگ) هست. اونها پس از مرگ ناگهانی پدر، حالا باید مدتی را در خانهٔ لورا (سالی هاکینز) زندگی کنند تا اندی به سن قانونی برسه و بتونه خانههای مستقل بگیره. لورا، زنی که سرپرستی کودکان رو به عهده میگیره، مرکز ثقل روانیاش متزلزله و هاکینز با بازی درخشانش چهرهای از اندوه رو به تصویر میکشه که مخاطب رو به مراحلی خطرناک میکشونه. لورا دخترش رو از دست داده و از همون موقع جهنم برایش معنا پیدا کرده. او به دنبال بازگرداندن چیزیه که از دست داده و این عطش، او را به سمت جنون سوق میده. لورا میخواد به هر قیمتی دخترش، کیتی، را برگردونه و اندی و پایپر رو وارد بازی خطرناکی میکنه. آسون نیست که از ویمتنفری باشیم، اما نمیتوان به او حس ترحم نداشت.
نقد فیلم «او را برگردانید»: مرثیهای برای آنها که رفتهاند
اندی، مصداق بارز نوجوانی با تروماهای فراوانه. گذشتههای مملو از خشونت، سایهٔ سنگینی بر روان او انداخته و اکنون مرگ پدر هم مزید بر علت شده. اندی در خانهٔ لورا، هم به دنبال محافظت از خواهر کوچکش هست و هم تلاش میکنه میان نیاز به امنیت و ترسهایش تعادل برقرار کنه. نگاههایش پر از خشم و درماندگیه و همین او را به قهرمانی پیچیده تبدیل میکنه؛ جوانی یتیم که میخواد مسئولیتپذیر باشه، به همه ثابت کنه که میتونه اما هرچه بیشتر تلاش میکنه، بیشتر در مرداب غرق میشه.
پایپر وضعیت متفاوتتری داره. نابینایی او در حقیقت استعارهای از وضعیت همهٔ شخصیتهاست؛ آنها نیز در جهانی بینور و پر از ابهام گرفتار شدهاند. آسان بود اگه پایپر در قالب یک شخصیت قربانی به نمایش در میومد ولی دنی و مایکل فیلیپو از این کار امتناع میکنند. پایپر میخواد جهان رو واضح ببینه اما سرنوشتش اینه که در وهم و خیال پیشروی کنه. خصوصاً وقتی درک میکنیم کیتی- دختر متوفی ۱۲ساله لورا- هست.
اما چگونه میشود چیزی بازگشتناپذیر را بازگرداند؟ گویا به واسطهٔ آیینهایی غریب که لورا به آنها متوسل شده. این مناسک در ظاهر قرار است دخترش را بازگردانند، اما هرچه بیشتر جلو میرویم، بیشتر درمییابیم که این تلاشها چیزی جز بازی با خرافات نیست و مراسمی که به ظاهر برای بازگرداندن “کسی”ست، بیشتر به نابودی “همه” منتهی میشود.
فیلم در نمایش خشونت، بههیچوجه محافظهکار نیست. با اینکه اولویت اصلی برادران فیلیپو، خلق فضایی غمانگیز بوده که ترس را نه نمایشی، بلکه زیرپوستی و روانی القا میکنه. لحن روایی فیلم از ابتدا سنگین و مملو از تعلیقه و به مرور این حس تشدید میشه.
لحظاتی که «اولی» -الیور- (جونا رن فیلیپس) چاقو را گاز میزنه یا دندانهایش را به هم میساید، را نمیتوان تماشا کرد و تحت تأثیر قرار نگرفت. اما جالب است که حتی در این سکانسها هم نوعی فقدان موج میزنه؛ چیزی که با درونمایههای فیلم همسو است. در «اولی» نیز خلأ بزرگی وجود دارد که گویی با هیچ چیز پر نمیشود.
یادآوری آثار آری آستر را هم میشه در فیلم دید. «او را برگردانید» از جنبه بصری و فضاسازی، شباهت زیادی به «موروثی» داره. برادران فیلیپو اینجا به نورپردازی اهمیت ویژهای دادهاند و فضایی افسرده ایجاد میکنند که چندان هم از وضعیت روانی شخصیتها دور نیست؛ آدمهایی که نه در روشنایی آرام میگیرند و نه در تاریکی مطلق رها شدهاند تا حد اقل تکلیفشان مشخص شود.
کارگردانی دنی و مایکل فیلیپو یک کلاس درس برای فیلمسازان جوان است که میخواهند با بودجههای کوچک، آثار ترسناک بسازند. آنها اینجا از تکرار «با من حرف بزن» خودداری میکنند و در تلاش هستند تا نوع متفاوتی از ترس را خلق کنند. فیلیپوها با قابهای اغلب ثابت، ما را کنار شخصیتها در خانهای خفقانآور لورا حبس میکنند و اجازه نمیدهند لحظهای آرام داشته باشیم.
| نکات مثبت | نکات منفی |
|---|---|
| کارگـردانی برادران فیلیپو | چند حفره داستانی کوچک |
| بازیها | |
| تمرکز فیلم بر ایجاد ترس زیرپوستی | |
| پرداخت درست مضمون فقدان |
تماشای «او را برگردانید» بههیچوجه آسان نیست؛ آن را نمیتوان سرگرمی محض یا لذت تماشای ترسناک -به شکل سنتیاش- دانست. اما اندوهی که اینجا از روان آدمها میآید، از اندوههایی که شبیه آثار روانشناسانه چون «بابادوک» میداند.
شناسنامه فیلم «او را برگردانید» (Bring Her Back)
- کارگردان: دنی فیلیپو، مایکل فیلیپو
- نویسنده: دنی فیلیپو، بیل هینزمن
- بازیگران: بیلی بارات، سورا وانگ، جونا رن فیلیپس، سالی-آن آپتون، میشا هیوود و سالی هاکینز
- محصول: ۲۰۲۵، ایالات متحدهٔ متحد، استرالیا
- امتیاز سایت IMDb به فیلم: ۷.۲ از ۱۰
- امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: ۸۹٪
- خلاصه داستان: داستان درباره اندی و پایپر، خواهر و برادر ناتنی یتیمی است که پس از مرگ پدرشان، لورا، مادرخواندهٔای مرموز و روانپریش، سرپرستیشون رو برعهده میگیره. لورا که در سوگ دختر نابیناش، کیتی، است، قصد دارد با انجام مراسمی تاریک و ترسناک، روح دخترش را به بدن پایپر منتقل کند و…
نقد فیلم «او را برگردانید» دیدگاه شخصی نویسنده است و لزوماً موضع دیجیکالا مگ نیست.