نخستین برداشت میلیاردی ایلان ماسک از توییتر سابق پس از ۱۰۳۰ روز!
بعد از نزدیک به سه سال پر فراز و نشیب، خرید جسورانه پلتفرم توییتر سابق توسط ایلان ماسک، سرانجام به یک نقطه عطف نمادین رسید: ارزش «ایکس» (X) اکنون به ۴۱.۸ میلیارد یورو رسیده است؛ دقیقاً همان مبلغی که او در اکتبر ۲۰۲۲ پرداخت کرد. بیش از ۱۰۳۰ روز تغییرات گسترده، واکنشهای منفی عمومی، آشفتگیهای داخلی و اختلافات سرمایهگذاران طول کشید تا به این نقطه برسیم. اما آیا ماسک واقعاً این کشتی را به مسیر درست هدایت کرده است یا صرفاً به نقطه اول بازگشتهایم؟
از توییتر تا ایکس: سفر طوفانی تا نقطه سربه سر
وقتی ماسک توییتر را به قیمت ۴۱.۸ میلیارد یورو خرید، تعداد کمی پیشبینی میکردند که او چه حجم از تغییر و تحول را رقم خواهد زد. او بلافاصله حدود ۸۰ درصد از کارکنان را اخراج کرد، سیاستهای دیرینه تعدیل محتوا را از بین برد و شروع به تغییر شکل شرکت بر اساس دیدگاه خود مبنی بر «آزادی مطلق بیان» کرد. تبلیغکنندگان ناپدید شدند، اعتماد کاهش یافت و تا اواسط سال ۲۰۲۳، بسیاری این پلتفرم را یک داستان عبرتآموز از خودبزرگبینی میدانستند.
سپس نوبت به تغییر نام تجاری رسید: توییتر به «ایکس» (X) تبدیل شد، بخشی از جاهطلبی ماسک برای ساختن چیزی بسیار بزرگتر از یک شبکه اجتماعی. اما این تغییر چندان نتوانست از حجم انتقادات بکاهد. اتهامات مبنی بر ترویج نفرتپراکنی و اطلاعات نادرست افزایش یافت، در حالی که کارمندان سابق تصویری از یک محیط کاری سمی و پرهرجومرج ترسیم میکردند.
دادخواستها، اخراجیها و شرطبندیهای بلندمدت
همزمان با فرار تبلیغکنندگان و افزایش نظارتها، ماسک به مقابله پرداخت؛ نه با نرمتر کردن رویکرد خود، بلکه با اتخاذ رویکردی تهاجمی. او از گروههای بزرگ تبلیغاتی شکایت کرد، آنها را به تبانی متهم کرد و «ایکس ایآی» (xAI) را راهاندازی کرد؛ شرکت جدیدی که هدف آن تقویت قابلیتهای هوش مصنوعی این پلتفرم بود.
در پشت صحنه، ماسک در تلاش بود تا یک چرخش گستردهتر را اجرا کند: تبدیل «ایکس» به یک پلتفرم دیجیتالی همهکاره که خدمات اجتماعی، مالی و ارتباطی را با هم ترکیب کند. الهامبخش او مشخص بود؛ او قصد داشت مدل «ویچت» (WeChat) را، اما در غرب، تکرار کند. و در حالی که تردیدها همچنان بالا بود، سرمایهگذارانی مانند «فیدلیتی» (Fidelity) و «سکوییا کپیتال» (Sequoia Capital) به حمایت از او ادامه دادند.
بازگشت ارزشگذاری – اما آیا این یک چرخش است؟
در مارس ۲۰۲۵، ارزش «ایکس» (X) سرانجام به ارزشگذاری اولیه خود یعنی ۴۱.۸ میلیارد یورو بازگشت. این یک بهبودی چشمگیر نسبت به سپتامبر ۲۰۲۴ بود، زمانی که ارزش این پلتفرم گزارش شده بود کمتر از ۱۰ میلیارد دلار است. این جهش یک نقطه عطف را رقم زد – اما نه یک سود. ماسک هنوز باید بدهی سنگین این پلتفرم را صاف کند و جریانهای اصلی درآمد – به ویژه تبلیغات – همچنان شکننده هستند.
تعامل کاربران به طور فزایندهای قطبی شده است، به طوری که منتقدان بر شکافهای موجود در تعدیل محتوا و سوگیریهای الگوریتمی تأکید میکنند. دیگران این سوال را مطرح میکنند که آیا این ارزشگذاری منعکسکننده رشد واقعی است یا فقط نشاندهنده اعتماد سرمایهگذاران به اکوسیستم فناوری گستردهتر ماسک، از جمله تسلا (Tesla)، اسپیسایکس (SpaceX) و ایکس ایآی (xAI) است.
ساخت یک سوپراپلیکیشن یا صحنهسازی یک فروپاشی آهسته؟
ماسک همچنان «ایکس» (X) را به عنوان یک قطب خدمات دیجیتالی معرفی میکند؛ مکانی برای بانکداری، چت، خرید و مصرف محتوا. او از پرداختهای یکپارچه، ابزارهای کسب درآمد برای تولیدکنندگان محتوا و خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی رونمایی کرده است. اما مقیاسبندی این چشمانداز نیازمند پذیرش گسترده، مجوزهای نظارتی و اعتماد عمومی است؛ که هیچکدام از آنها تضمینشده نیستند.
در حال حاضر، بازگشت این پلتفرم به برابری، به همان اندازه که به اقتصاد مربوط است، به نمادگرایی نیز مربوط میشود. پس از نزدیک به سه سال، ماسک ثابت کرده است که میتواند خط خود را حفظ کند. اما تبدیل «ایکس» (X) به آینده اینترنت، جهشی است که او هنوز موفق به فرود آن نشده است.
