استان مرکزی در مسیر تبدیل شدن به قطب تولید گیاهان دارویی کشور
در شرایطی که بحران کمآبی و تغییرات اقلیمی، الگوهای سنتی کشاورزی را با چالشهای جدی مواجه کرده است، توسعه کشت گیاهان دارویی بهعنوان محصولاتی کممصرف، اقتصادی و دارای ارزش افزوده بالا، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ مسیری که استان مرکزی با وجود موانع موجود، گامهای قابل توجهی در آن برداشته است.
استان مرکزی با برخورداری از تنوع اقلیمی و ظرفیتهای مناسب برای تولید انواع گیاهان دارویی، توانسته جایگاه خود را در این حوزه تثبیت کند. به گفته مدیر امور باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی، این استان با بیش از چهار هزار هکتار سطح زیر کشت و برداشت سالانه بیش از هشت هزار تن انواع گیاهان دارویی، گل محمدی و زعفران، از توان بالقوه بالایی برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای تولید و فرآوری این محصولات در کشور برخوردار است.
احمد اسدی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به رشد قابل توجه سطح زیر کشت گیاهان دارویی در استان اظهار کرد: وضعیت کشت گیاهان دارویی در استان مرکزی در سه محور اصلی زعفران، گل محمدی و سایر گیاهان دارویی قابل بررسی است که هر یک دارای برنامهریزی و حمایتهای مشخصی در وزارت جهاد کشاورزی و سازمان جهاد کشاورزی استان هستند.
وی سطح زیر کشت زعفران در استان مرکزی را حدود ۶۰۰ هکتار عنوان کرد و افزود: از این میزان، سالانه حدود ۲۸۰۰ کیلوگرم زعفران برداشت میشود. همچنین سطح زیر کشت گل محمدی به حدود یکهزار و ۵۵۰ هکتار رسیده است.
به گفته اسدی، سایر گیاهان دارویی شامل زیره سبز، بادرنجبویه، گلرنگ، آویشن باغی، گشنیز، سیاهدانه و گونههای متنوع دیگر، در مجموع ۲۸۸۲ هکتار از اراضی استان را به خود اختصاص دادهاند.
وی با اشاره به میزان تولید افزود: در مجموع سالانه حدود ۸۳۸۳ تن انواع گیاهان دارویی، گل محمدی و زعفران در استان مرکزی برداشت میشود که نشاندهنده روند رو به رشد این بخش در استان است.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی با تأکید بر شرایط اقلیمی کشور تصریح کرد: با توجه به بحران کمآبی و محدودیت منابع آب و خاک، کشت گیاهان دارویی یک ضرورت راهبردی محسوب میشود. این گیاهان علاوه بر مصرف پایین آب، بازده اقتصادی مناسبی دارند و ایران بهعنوان خاستگاه رویش حدود ۲۵۰۰ گونه گیاه دارویی در جهان شناخته میشود که بخشی از این ظرفیت در استان مرکزی متمرکز شده است.
اسدی کیفیت بالای گیاهان دارویی تولیدی استان را یکی از مزیتهای مهم دانست و گفت: بر اساس آزمایشهای تخصصی انجامشده، میزان مواد مؤثره دارویی در بسیاری از محصولات استان مرکزی بالاتر از میانگین کشوری و حتی جهانی است که این موضوع امکان حضور مؤثر در بازارهای بینالمللی را فراهم میکند.
وی با اشاره به رشد چشمگیر سطح زیر کشت در یک دهه اخیر افزود: حدود ۱۰ سال پیش سطح زیر کشت گیاهان دارویی در استان کمتر از ۱۰۰ هکتار بود، اما امروز این رقم به بیش از چهار هزار هکتار رسیده که نتیجه آموزشهای تخصصی، ترویج هدفمند و استقبال کشاورزان از این الگوی اقتصادی است.
مدیر امور باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی، کمبود منابع اعتباری را یکی از چالشهای جدی این حوزه عنوان کرد و گفت: بسیاری از سرمایهگذاران متقاضی ایجاد صنایع فرآوری گیاهان دارویی هستند، اما محدودیت اعتبارات و نوسانات ارزی، امکان حمایت همهجانبه را با دشواری مواجه کرده است.
وی تحریمها و مشکلات واردات تجهیزات تخصصی مانند دستگاههای اسانسگیری، عصارهگیری و سنجش مواد مؤثره را از دیگر موانع توسعه صنایع تبدیلی برشمرد و افزود: در حال حاضر حدود ۵۰ درصد از گیاهان دارویی تولیدی استان در داخل استان فرآوری میشود که تنها حدود ۱۰ درصد آن فرآوری کامل و پیشرفته است.
اسدی توضیح داد: فرآوری فعلی بیشتر در قالب تولید گلاب و شربتهای گیاهی انجام میشود، در حالی که گیاهانی مانند اسطوخودوس، بادرنجبویه، گل گاوزبان و آویشن ظرفیت بالایی برای تولید اسانس، عصاره و محصولات با ارزش افزوده بالا دارند.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی در پایان خاطرنشان کرد: هدف اصلی، تکمیل زنجیره تولید تا بازار در داخل استان است تا ضمن ایجاد اشتغال پایدار، ارزش افزوده محصولات در استان باقی بماند و زمینه ارزآوری برای کشور فراهم شود. در این راستا، همکاری با نهادهایی مانند بنیاد برکت و بنیاد علوی برای تأمین منابع مالی در دستور کار قرار دارد.
به نقل از خبرگزاری واضح