از کارگاه های نوپا تا امپراتوری های هزار میلیاردی؛ کالبدشکافی ثروت در دنیای نانوی ایران

نقشه راه اقتصادی نانو در سال ۱۴۰۳

بررسی های دقیق نشان می دهد که در سال ۱۴۰۳، مجموعا ۴۸۵ شرکت در حوزه فناوری نانو در ایران مشغول به فعالیت بوده اند. مجموع فروش این شرکت ها به رقم خیره کننده ۹۷۲۹۳۰ میلیارد ریال رسیده است. این عدد ثابت می کند که نانو جایگاه خود را به عنوان یکی از ستون های اصلی اقتصاد دانش بنیان تثبیت کرده است.

تقسیم بندی بازار بر اساس حجم فروش

برای درک بهتر ساختار این بازار، شرکت ها به چهار گروه اصلی تقسیم شده اند:

• شرکت های نوپا (تا ۱۰ میلیارد تومان): ۱۵۸ شرکت در این دسته قرار دارند که تنها ۰.۳ درصد از کل فروش را در اختیار دارند. این گروه نشان دهنده پتانسیل های اولیه و ایده های جدید هستند که هنوز به سودآوری بزرگ نرسیده اند.
• شرکت های در حال رشد (۱۰ تا ۱۰۰ میلیارد تومان): ۱۷۸ شرکت در این بازه فعالیت می کنند که سهم آن ها از بازار ۷.۶ درصد است. این شرکت ها از مرحله آزمایشگاهی عبور کرده و وارد بازار واقعی شده اند.
• شرکت های بالغ (۱۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیارد تومان): ۱۳۱ شرکت با سهم ۴۰.۲ درصدی از بازار، نقش مهمی در تامین نیازهای صنعتی کشور ایفا می کنند.
• غول های صنعتی (بالای ۱۰۰۰ میلیارد تومان): تنها ۱۸ شرکت در این قله قرار دارند، اما سهم آن ها از کل فروش نانو کشور ۵۳.۴ درصد است.

چرا تمرکز ثروت در دست ۱۸ شرکت است؟

این تمرکز بالا نشان دهنده شکل گیری شرکت های بزرگ و توانمند است که توانسته اند فناوری را به محصول صنعتی و بازار گسترده تبدیل کنند. این ۱۸ شرکت احتمالا در زنجیره های تامین استراتژیک کشور حضور دارند و محصولات خود را صادر می کنند. اما این موضوع نشان دهنده مسیر سخت رشد برای شرکت های کوچک تر نیز هست.

نتیجه گیری و چشم انداز آینده

آمارهای سال ۱۴۰۳ نشان می دهد که نانو در ایران به مرحله بلوغ رسیده است. برای توسعه بهتر، باید شکاف میان شرکت های کوچک و غول های هزار میلیاردی کاهش یابد. سیاست های حمایتی باید به گونه ای باشد که شرکت های کوچک تر نیز بتوانند سهم بیشتری از این بازار بزرگ به دست آورند و به بازیگران اصلی تبدیل شوند.