احتیاط بانک های مرکزی در مواجهه با فناوری های جدید
بر اساس نتایج یک نظرسنجی مهم که توسط انجمن رسمی موسسات پولی و مالی (OMFIF) منتشر شده است، مشخص گردید که فناوری هوش مصنوعی (AI) هنوز به بخش اصلی عملیات و تصمیم گیری های اکثر بانک های مرکزی در جهان تبدیل نشده است. همچنین، حوزه دارایی های دیجیتال نیز تا حد زیادی از دستور کار این موسسات بزرگ مالی خارج شده است.
این انجمن یک کارگروه متشکل از 10 بانک مرکزی از قاره های اروپا، آفریقا، آمریکای لاتین و آسیا را که در مجموع حدود 6.5 تریلیون دلار دارایی در اختیار دارند، مورد بررسی قرار داد. یافته اصلی این بررسی نشان داد که اتفاقا موسساتی که تا امروز بیشترین کاوش و تحقیق را در زمینه هوش مصنوعی انجام داده اند، همان موسساتی هستند که در مورد خطرات بالقوه این فناوری بیش از همه احتیاط می کنند.
نگرانی اصلی: تسریع بحران ها توسط هوش مصنوعی
دلیل اصلی این احتیاط، یک نگرانی مهم و مشترک است: این ترس وجود دارد که رفتارها و تصمیمات مبتنی بر هوش مصنوعی بتواند در آینده، بحران های اقتصادی و مالی را به شکلی سریع تر و شدیدتر تسریع کند.
در گزارش این گروه، به نقل از یکی از شرکت کنندگان در نظرسنجی، آمده است: «هوش مصنوعی می تواند به ما کمک کند تا اطلاعات بیشتری کسب کنیم، اما در نهایت، فرایند تصمیم گیری های نهایی باید همواره در اختیار انسان ها باقی بماند.» این دیدگاه، نشان دهنده عدم تمایل بانک های مرکزی به سپردن قدرت تصمیم گیری های کلان اقتصادی به الگوریتم ها است.
بیش از 60 درصد از پاسخ دهندگان در این نظرسنجی معتقد بودند که ابزارهای هوش مصنوعی که در شرکت های بزرگ فناوری، بانک های خرده فروشی و سرمایه گذاری باعث اخراج کارکنان و جایگزینی نیروی انسانی شده اند، هنوز قابلیت پشتیبانی از عملیات اصلی و حیاتی بانک های مرکزی را ندارند.
در حال حاضر، بیشتر برنامه های ابتدایی هوش مصنوعی در این موسسات بر روی وظایف مشخصی متمرکز است. بانک های مرکزی عمدتا از هوش مصنوعی برای کارهای تحلیلی روتین و اساسی مانند خلاصه سازی حجم زیادی از داده ها یا اسکن و رصد بازارهای مالی استفاده می کنند و کمتر آن را در حوزه های مهم تری مانند مدیریت ریسک یا ساخت سبدهای سهام به کار می گیرند.
رویکرد محتاطانه به دارایی های دیجیتال و ارزهای ذخیره
در بخش دیگری از این نظرسنجی، موضع بانک های مرکزی در قبال دارایی های دیجیتال مشخص شد. طبق این گزارش، 93 درصد از بانک ها در دارایی های دیجیتال سرمایه گذاری نمی کنند. این موسسات به پدیده توکن سازی (Tokenization) با علاقه و کنجکاوی نگاه می کنند، اما در مورد رمزارزها (Cryptocurrencies) رویکردی بسیار محتاطانه دارند. کارگروه بررسی کننده شامل 6 بانک از کشورهای گروه 20 و دو بانک از گروه 7 بود که نشان دهنده سطح اهمیت یافته های نظرسنجی است.
نظام چند قطبی و حکمرانی بی رقیب دلار
بانک های مرکزی جهان در حال رصد حرکت دنیا به سمت یک نظام چند قطبی هستند که این مسئله تمایل آن ها به تنوع بخشی در سبد ذخایر ارزی شان را افزایش می دهد. با این حال، آن ها همچنان بر انعطاف پذیری و نقدینگی دارایی های خود تمرکز می کنند که همین امر، محدودیتی برای تغییر گسترده در ذخایر ایجاد می کند.
با وجود اینکه تقریبا 60 درصد از بانک ها تمایل دارند ذخایر ارزی خود را نسبت به دلار آمریکا متنوع سازی کنند، اما نقدینگی عمیق و بالای خزانه داری آمریکا باعث شده است که ارز این کشور همچنان به عنوان یک پشتوانه تثبیت کننده و غالب باقی بماند.
خبرگزاری رویترز به نقل از یکی از شرکت کنندگان در این نظرسنجی گزارش کرد: «ما در حال حرکت از یک سیستم ذخیره دو قطبی به یک سیستم ذخیره چند قطبی هستیم، اما یورو هنوز برای رهبری آمادگی لازم را ندارد.»
این در حالی است که سیاست های تعرفه ای سختگیرانه دونالد ترامپ و نگرانی های ایجاد شده در مورد عدم استقلال کامل فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا)، موقعیت دلار را به عنوان ارز برتر ذخیره جهانی زیر سوال برده است. با این حال، پیش بینی می شود که اگرچه ارزهایی مانند یورو و یوان چین از این وضعیت تا حدودی سود ببرند، اما دلار آمریکا همچنان به عنوان ارز غالب در ذخایر ارزی جهان باقی خواهد ماند.
