یک روانشناس اجتماعی: «استرس پس از سانحه جمعی» جامعه را تهدید میکند؛ ضرورت حفظ آرامش و همدلی
یک روانشناس اجتماعی با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه، از شکلگیری نوعی «استرس پس از سانحه جمعی» در جامعه خبر داد و هشدار داد که در شرایط جنگ کنونی، اضطراب، افسردگی و واکنشهای هیجانی ممکن است تشدید شوند، مگر آنکه مردم با حفظ آرامش کنار هم بایستند و از بازتولید ترس پرهیز کنند.
علیرضا شریفی یزدی در گفتوگو با ایسنا درباره پیامدهای روانی جنگ توضیح داد: «در چنین موقعیتهایی معمولاً دو تا سه اختلال روانی بیش از سایر موارد بروز میکند. نخست، اضطراب ناشی از پیشبینیناپذیری آینده است؛ وضعیتی که در آن افراد نمیدانند چه رخدادی ممکن است اتفاق بیفتد.»
وی افزود: «مغز انسان در شرایط بحرانی مانند جنگ، زلزله یا سیل، وارد حالت «حفظ بقا» میشود و تمام تلاش خود را معطوف این میکند که چگونه میتواند از خود مراقبت کند و بقا را تضمین کند.»
شریفی یزدی با اشاره به تجربههای اخیر ایران ادامه داد: «ما جنگ ۱۲ روزه را پشت سر گذاشتیم و اتفاقات ۱۸ و ۱۹ دی را نیز تجربه کردهایم؛ بنابراین جامعه با نوعی «استرس پس از سانحه جمعی» مواجه است و هر رویداد کوچک یا بزرگی میتواند آن را تشدید کند.»
وی دومین اختلال شایع در این شرایط را افسردگی دانست و گفت: «چه افرادی که پیشتر با افسردگی درگیر بودهاند و چه کسانی که سابقهای نداشتهاند، ممکن است در چنین موقعیتهایی نشانههای افسردگی را تجربه کنند.»
این روانشناس اجتماعی درباره راهکارهای مقابله با این وضعیت تأکید کرد: «نخستین گام، حفظ همبستگی و کنار هم بودن است. افراد باید از احوال دوستان، خانواده و نزدیکان خود باخبر باشند. کمک به اقشار نیازمند، سالمندان و کودکان هم به روحیه فرد و هم به حال دیگران کمک میکند.»
شریفی یزدی افزود: «حفظ آرامش اهمیت اساسی دارد؛ زیرا احساس هرجومرج و آشفتگی میتواند اوضاع را وخیمتر کند. خونسردی و آرامش، هم به فرد و هم به جامعه یاری میرساند.»
وی همچنین از پرهیز از ذخیرهسازی بیمورد و ترک غیرضروری منزل سخن گفت و توضیح داد: «با توجه به تأمین کافی کالاهای اساسی، هجوم به فروشگاهها سطح اضطراب جامعه را افزایش میدهد. همچنین، کاهش تردد غیرضروری خیابانها مسیر را برای خودروهای امدادی باز نگه میدارد و به کاهش ترافیک کمک میکند.»
شریفی یزدی درباره گروههای آسیبپذیر گفت: «سالمندان، کودکان و افرادی که حساسیت بیشتری نسبت به محرکهای بیرونی دارند، در برابر رخدادهای بحرانی آسیبپذیرترند. در مورد سالمندان، حضور فرزندان یا بستگان در کنار آنها احساس امنیت و آرامش را افزایش میدهد.»
وی در پایان توصیه کرد: «پرهیز از قرار گرفتن مداوم در معرض اخبار منفی ضروری است. دریافت گزینشی اخبار رسمی، تنها به اندازه اطلاع از اطلاعیههای ضروری، کافی است تا از فرسودگی روانی جلوگیری شود.»
به نقل از خبرگزاری واضح
