یخ غولپیکر از کنترل خارج شد! ماهوارهها هم به التماس افتادند
به نظر میرسد بزرگترین کوه یخی جهان، موسوم به A23a، سرگردان شده و مسیر خطرناکی را در اقیانوس اطلس جنوبی در پیش گرفته است. این توده یخ عظیم که وزنی معادل یک تریلیون تن و ارتفاعی حدود 40 متر دارد، به قدری بزرگ است که از فضا هم قابل مشاهده است. حرکت این غول یخی به سمت جزیره دورافتاده جورجیا جنوبی، زنگ خطر را برای دانشمندانی که نگران اکوسیستم حساس این جزیره هستند، به صدا درآورده است.
غول سرگردان، میراثی از گذشتههای دور قطب جنوب
کوه یخی A23a یک پدیده نوظهور نیست. این کوه یخی برای اولین بار در سال 1986 از فیلچنر آیس شلف (Filchner Ice Shelf) در قطب جنوب جدا شد. مساحت آن در آن زمان حدود 3900 کیلومتر مربع بود؛ یعنی بزرگتر از بسیاری از کشورهای کوچک! در زمان جدا شدن، ارتفاع برخی از لبههای آن به 400 متر میرسید. A23a برای دههها در دریای ودل (Weddell Sea) گیر افتاده بود و تا همین اواخر در جای خود یخ زده بود. اما اکنون، گرم شدن آبهای قطب جنوب، این غول یخی را آزاد کرده و دوباره به حرکت درآورده است.
تصاویر ماهوارهای، حرکت آن به سمت آبهای آزاد را تایید کردهاند. به نظر میرسد این کوه یخی یا در مسیر برخورد با جورجیا جنوبی قرار دارد یا در جریانهای اقیانوسی دایرهای که دور این جزیره میچرخند، گرفتار خواهد شد. مسیری که این کوه یخی طی میکند، میتواند تاثیر قابل توجهی بر حیات وحش محلی، به ویژه حیوانات دریایی که برای بقا به سواحل پایدار و بدون یخ وابسته هستند، داشته باشد.
خطر زیستمحیطی برای پنگوئنها و فکهای فیلی
جزیره جورجیا جنوبی زیستگاه گونههای متنوعی از حیات وحش، از جمله پنگوئنهای شاه و حدود نیمی از جمعیت جهانی فکهای فیلی جنوبی است. برخورد A23a با این جزیره پیش از این نیز اتفاق افتاده و نتایج فاجعهباری به بار آورده است. در گذشته، به گِل نشستن کوههای یخی، دسترسی حیوانات به دریا را مسدود کرده و مانع از رسیدن آنها به منابع غذایی شده است که منجر به قحطی گسترده شده است.
تهدید قریبالوقوع، دانشمندان را بر آن داشته است تا مسیر حرکت A23a را به دقت زیر نظر بگیرند. اگر این کوه یخی به گِل بنشیند، اختلال ناشی از آن میتواند سناریوهای مرگباری را برای هزاران پنگوئن و فک تکرار کند. دورافتادگی این جزیره به این معنی است که بهبودی از اختلالات زیستمحیطی میتواند کند باشد و تاثیرات آن، طولانیمدت.
پیشبینی تکهتکه شدن کوه یخی
با وجود ابعاد عظیم، A23a در برابر نیروهای طبیعت مصون نیست. دانشمندان پیشبینی میکنند که با حرکت این کوه یخی، در نهایت به چند قطعه بزرگ تقسیم خواهد شد. این فرایند به دلیل گرم شدن آبهای اطراف قاره قطب جنوب که به طور پیوسته از حجم کوه یخی کاستهاند، تسریع شده است.
با این حال، حتی به صورت قطعهقطعه، حضور این کوه یخی در چنین منطقه غنی از تنوع زیستی، چالشهای مستمری را ایجاد میکند. هر قطعه جدید از A23a میتواند به یک خطر بالقوه تبدیل شود و به طور بالقوه اکوسیستمهای دریایی و مسیرهای کشتیرانی را با شناور شدن غیرقابل پیشبینی در سراسر اقیانوس جنوبی مختل کند.
قابل مشاهده از فضا، تحت نظر از زمین
داستان A23a یادآور این واقعیت است که مناطق قطبی زمین چقدر پویا و غیرقابل پیشبینی شدهاند. با ثبت حرکت این کوه یخی عظیم از مدار زمین توسط فناوریهای ماهوارهای، A23a به نمادی از دگرگونیهای گستردهتری که در محیط قطب جنوب رخ میدهند، تبدیل شده است.
دانشمندان سراسر جهان به مطالعه مسیر حرکت آن ادامه میدهند و امیدوارند درک بهتری از پیامدهای بلندمدت وجود چنین غولهای یخی در دنیای در حال گرم شدن، به دست آورند.
