کاوشگر استقامت ناسا در مریخ، راز «پشته سوریا» را فاش کرد: آیا این، کلید یافتن حیات در سیاره سرخ است؟
کاوشگر Perseverance (استقامت) ناسا، از یک عارضه زمینشناسی مهم در جنوب شرقی دهانه Jezero (جزرو) عبور کرده است: پشته سوریا (Soroya Ridge)، یک بیرونزدگی مرتفع و کمرنگ که از زمان مشاهدهی اولیه در تصاویر ماهوارهای، توجه دانشمندان را به خود جلب کرده است. در یک عکس تازه منتشر شده، این کاوشگر مریخی در قلهی این پشته دیده میشود، اما همانطور که وبلاگ ناسا با عنوان «عبور از پشته سوریا و به جلو!» نشان میدهد، علم پشت این عکس، حتی از خود منظره نیز جذابتر است.
چرا پشته سوریا از مدار متمایز بود؟
پشته سوریا سالها پیش از اینکه کاوشگر Perseverance به آن برسد، توجه دانشمندان را به خود جلب کرد. تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا، یک سازند پشتهمانند و روشن را نشان میداد که تضاد شدیدی با زمینهای تیره اطراف در جنوب شرقی دهانه جزرو داشت. برجستگی و رنگ منحصربهفرد آن نشاندهنده اهمیت زمینشناسی بالقوه بود – احتمالاً ناشی از ترکیبات سنگ دگرگون شده یا تعاملات گذشته با آب. هنگامی که کاوشگر Perseverance هفته گذشته به این منطقه نزدیک شد، این بیرونزدگی به وضوح در پسزمینه مریخ قرار داشت و تشخیص آن حتی از دوربینهای زمینی کاوشگر نیز آسان بود.
تیم ناسا این پشته را سوریا (Soroya) نامید و مسیری را از ایستگاه قبلی در پارناسِت (Parnasset) ترسیم کرد، جایی که کاوشگر یک کمپین کوچک برای مطالعه بسترهای بادی (تشکیل شده توسط باد) انجام داده بود. پس از سه رانندگی با برنامهریزی دقیق، کاوشگر به سوریا رسید، مکانی که دانشمندان آن را یک “فضای کاری” ایدهآل مینامند – زمینی مسطح و پایدار که سنگ بستر را برای بررسیهای دقیق در معرض نمایش قرار میدهد. این برنامهریزی دقیق مسیر، تأکید میکند که چگونه ناوبری مأموریت، نه تنها با حرکت، بلکه با اطمینان از اینکه هر توقف هم به علم و هم به استراتژی کمک میکند، هدایت میشود.
علم روی زمین در پشته سوریا
پس از استقرار در سوریا، کاوشگر Perseverance مجموعهای از ابزارهای تخصصی را برای رمزگشایی گذشته زمینشناسی مریخ به کار گرفت. با استفاده از ابزارهایی مانند دوربینهای WATSON و SHERLOC ACI، این تیم تصاویر فوقالعاده دقیقی از بافت سنگ بستر، ترکها و الگوهای فرسایش سطحی ثبت کرد. این عکسهای با وضوح بالا به شناسایی نشانههای لایهبندی رسوبی یا رگههای معدنی که ممکن است نشاندهنده فرآیندهای آبی باشند، کمک میکنند.
برای تجزیه و تحلیل شیمیایی، کاوشگر ابزارهای SCAM LIBS، تصویربرداری چند طیفی ZCAM و PIXL را فعال کرد. SCAM LIBS (طیفسنجی تجزیه ناشی از لیزر SuperCam) با تبخیر سنگ با لیزر و تجزیه و تحلیل نور ساطع شده، به تعیین ترکیب عنصری کمک میکند. در همین حال، PIXL (ابزار سیارهای برای سنگشناسی اشعه ایکس) یک نقشه با وضوح کامل از توزیع عناصر در یک بخش با دقت گردگیری شده از این بیرونزدگی ارائه کرد. هر ابزار مکمل دیگری است و به طور جمعی، یک اثر انگشت ژئوشیمیایی از ساختار سوریا را تشکیل میدهد.
جمعآوری دادههای محیطی به موازات آن ادامه یافت. MEDA (آنالیزگر دینامیک محیط مریخ) به ثبت شرایط آب و هوایی ادامه داد، در حالی که Mastcam ZCAM از منطقه اطراف تصویربرداری کرد تا به ترسیم حرکت بعدی کاوشگر کمک کند. فعالسازی هر ابزار بخشی از یک کمپین با طراحی دقیق است که به دانشمندان یک نگاه چند زاویهای دقیق به مکانی با پتانسیل زیستشناختی میدهد.
جایگاه سوریا در پازل بزرگتر مریخ
آنچه سوریا را فراتر از یک سنگ معمولی در مریخ قرار میدهد، زمینه آن در مأموریت گستردهتر است. از سال ۲۰۲۱، کاوشگر Perseverance در جستجوی نشانههای حیات میکروبی باستانی، در حال کاوش در دهانه جزرو و فراتر از آن بوده است. اعتقاد بر این است که جزرو محل یک دریاچه سابق است و رسوبات درون و اطراف آن ممکن است نشانههای زیستی را در سنگ مریخی محبوس کرده باشند. رنگ روشن و شکل مرتفع سوریا این امید را افزایش داده است که ممکن است از مواد معدنی تغییر یافته توسط فعالیت آب در گذشته تشکیل شده باشد – و آن را به یک هدف با اولویت بالا تبدیل کند.
مهمتر از آن، این بررسی مستقیماً به هدف اصلی Perseverance کمک میکند: ذخیره نمونهها برای بازگشت آینده به زمین. زمینشناسی مسطح و در دسترس سوریا، احتمال موفقیت در مغزهگیری و ذخیره نمونهها را افزایش میدهد. اگرچه آینده مأموریت بازگرداندن نمونه مریخ در حال حاضر نامشخص است، اما هر هسته جمعآوری و فهرستبندی شده، به خزانه ای از شواهد سیارهای بیسابقه میافزاید.
به طور خلاصه، پشته سوریا فقط یک مکان نیست – بلکه یک نقطه داده در یک جستجو است که میلیونها مایل، هزاران سول (روز مریخی) و دههها برنامهریزی بین سیارهای را در بر میگیرد.
آینده کاوشگر استقامت چه خواهد بود؟
مقصد بعدی کاوشگر بر اساس تصویربرداری با وضوح بالایی که توسط ZCAM انجام شده تعیین خواهد شد، که در حال حاضر در حال بررسی زمینهای اطراف پشته سوریا است. تیم مأموریت اکنون در حال بررسی این موضوع است که کدام اهداف زمینشناسی ممکن است غنیترین نتایج علمی را به همراه داشته باشند، و بهترین راه برای حرکت به سمت آنها ضمن متعادل کردن انرژی، قرار گرفتن در معرض محیط و زمان مأموریت کاوشگر چیست.
همانطور که Perseverance به حرکت خود ادامه میدهد، هر سول فصل دیگری را در اکتشافات مریخ رقم میزند. پشته سوریا اکنون پشت سر کاوشگر قرار دارد – اما دادههای جمعآوری شده در آنجا میتواند به تغییر درک ما از تکامل سیارهای برای سالهای آینده کمک کند.
خبرگزاری حرفتو: مقایسه برندها، تحلیل کسبوکارها از تجربه کاربران