نگاه وال استریت به بازار بورس ایران؛ بازگشت به عصر بیت کوین

به گزارش تجارت نیوز، نشریه بلومبرگ به سان هر هفته میزگردی را برگزار کرد و در جریان آن چهره‌هایی چون جو وایزنتال و تریسی الاوی از نویسندگان این نشریه با جیم چانوس یکی از چهره‌های مشهور وال استریت، نسیم طالب، نویسنده و نظریه‌پرداز مستقل و جاش یانگر، مهمان همیشگی نشست‌های پیشین، درباره تازه‌ترین تحولات در بازارها، امور مالی و اقتصاد تبادل نظر کرده و آرای خود را به اشتراک گذاشتند. یکی از موضوعات اصلی در این نشست، تحولات اخیر خاورمیانه و تاثیر آن بر بازارهای منطقه بالاخص بازارهای مالی و بورس ایران بود.

بازگشت به عصر بیت کوین

جو وایزنتال، نویسنده بلومبرگ پس از گفت‌وگو با ماچئی ویتال، مدیر صندوق پوشش ریسک (Hedge Fund) و از کارشناسان بازار ایران مدعی شد که سرمایه‌گذاری در بازار بورس ایران فارغ از ریسک‌هایی که به دنبال دارد، بی‌شباهت به خرید بیت کوین در سال 2010 نیست؛ سالی که نام بیت کوین در بازارها مطرح شد.

از منظر این کارشناس اقتصادی چنین قیاسی برمبنای فرضیه‌ای ساده تعریف می‌شود؛ فرضیه ادعایی این است که امتیازهای حداکثری از آن کسانی است که دشواری‌ها و ریسک‌های فنی و بورکراتیک بازار را به جان می‌خرند قبل از آن که دیگران بتوانند به سادگی و بدون هزینه و ریسک به بازار دسترسی داشته باشند.

وایزنتال در ادامه گفت: «سرمایه‌گذاری در ایران به واسطه شرایط حاکم پیچیده و در عین حال دشوار است.» به باور او شرایط کنونی بازه زمانی خرید بیت کوین را یادآوری می‌کند؛ ارزی دیجیتال که خریداری آن نیازمند دانش فنی و ریسک‌پذیری بالا بود. هرچند امروز خرید بیت کوین به سادگی با یک کلیک ساده در صندوق قابل معامله انجام می‌شود.

چالش‌های بازار ایران

در ادامه ویتال به عنوان یکی از معامله‌گران و سرمایه‌داران برجسته، به چالش‌های اقتصادی در ایران برای سرمایه‌گذران اشاره کرده و مدعی شد، گزاره‌هایی چون عدم دسترسی بانک‌های ایرانی به سیستم مالی سوییفت، قرار داشتن این کشور در لیست سیاه FATF در کنار تحریم‌ها و بورورکراسی پیچیده موجب شده تا ریسک سرمایه‌گذاری در ایران افزایش یابد.

او در ادامه ادعا کرد که در بازه‌ای از زمان، ماه‌ها منتظر امضای یکی از مقام فعال در وزارت اقتصاد ایران بوده است. او در ادامه گفت که دسترسی به داده‌های بورس در ایران نیز به شدت دشوار است و نمی‌توان سهام ایران را در پایگاه داده‌های بلومبرگ جست‌وجو کرد و داده‌ها و اطلاعات ویکی‌پدیای بورس تهران از سال 2009 به‌روزرسانی نشده است.

این کارشناس اقتصادی در ادامه با اشاره به جنگ اخیر ایران و اسرائیل و دسترسی دشوار کاربران به اینترنت خاطرنشان کرد که این وضعیت موجب شد تا به سختی بتوانم با تحلیلگران و همکارانم در ایران ارتباط داشته و تحلیل‌های‌ آنها را بشنوم.

خیز برای نفوذ در قلب اقتصاد ایران

ویتال در ادامه ادعاهای خود یکی از دلایل تمایلش به بازار ایران را ظرفیت و پتانسیل خفته در آن می‌داند. به باور او اقتصاد ایران نیز می‌تواند به سان اقتصاد بازیگری چون ترکیه مولد باشد و منابع طبیعی مشابه عربستان را در اختیار بگیرد.

در چنین شرایطی چهره‌هایی چون ویتال به راحتی قادرند حداکثر امتیازها و سودهای مالی را از آن خود کنند؛ این چهره‌ها همان کسانی هستند که سال 2020 راه‌های زیادی برای خرید و نگهداری بیت کوین پیدا کردند. از همین منظر ویتال مدعی است که تلاش خواهد شد تا پیش از آن که صندوق قابل معامله ETF در ایران تعریف شود، رقبا را دور بزند.

در کنار پیچیدگی‌های بازار ایران، افزایش ارزش سهام نیز یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوها بود. به باور کارشناسان حاضر در این نشست، فارغ از جنگ تعرفه ها و تحولات خاورمیانه ارزش سهام به شکل بی سابقه ای رشد داشته، هرچند این وضعیت ممکن است دوامی نداشته باشد و در هم بشکند.

در همین راستا چارلی مک الیگوت، استراتژیست فعال در نمورا و کارشناس ارشد بازارهای پرنوسان، وضعیت بازار جهانی را غیرعادی توصیف کرد و به همکاران خود گفت: «ما شاهد رشد روزانه آرام بازار هستیم. یکی از نکات مهمی که همیشه می‌گویم این است که بازار تا زمانی سقوط نمی‌کند که شاخص ریسک نزولی (که به آن skew می‌گوییم) به‌شدت بالا باشد.» Skew، معیاری است برای سنجش میزان تقاضا برای خرید قراردادهای پوشش ریسک در برابر افت شدید قیمت (put options) نسبت به تقاضا برای ابزارهای صعودی.

ترکش‌های نوسان در بازارهای جهانی

چارلی تاکید کرد، در هفته اخیر شاخص سهام به بالاترین سطح خود در یک سال گذشته رسیده است. به باور او در سال گذشته بازار بی ثبات بود اما امروز معامله‌گران در موقعیت خرید قرار گرفته و در عین حال پوشش ریسک را لحاظ می کنند.

او در ادامه افزود: «چنین شرایطی موجب می‌شود معامله‌گران ناچار شوند موقعیت‌های فروش را بازتعریف کند و این یعنی آن‌ها در معرض ریسک نوسان و افت قرار خواهند گرفت. از همین رو وقتی بازار در آستانه افت قیمت قرار می گیرد، موقعیت‌های فروش باعث افزایش سرعت ریزش ارزش سهام می‌شوند»

به گفته چارلی، زمانی که قیمت دارایی‌ها افزایش پیدا می‌کند و همزمان بازار درگیر نوسان می‌شود، شاهد جهش سریع و فشرده در بازار خواهیم بود که اصطلاحا بدان Melt-Up (صعود ذوب‌مانند) می‌گویند. چنین صعودی می‌تواند تحت فشار خریدهای مکانیکی (مانند الگوریتم‌های پوشش ریسک معامله‌گران) ایجاد شود و در نهایت فروبپاشد، چون دیگر توان ادامه‌ روند صعودی را ندارد.

همین سازوکار در هنگام سقوط بازار هم فعال می‌شود؛ سازوکاری که چرخه‌ خودتقویت‌کننده را فعال می سازد. چارلی هشدار داد: «در چنین شرایطی احتمال دارد یک خبر بد اقتصادی – به عنوان نمونه داده‌ ضعیف درباره اشتغال (NFP) – این چرخه را متوقف کند. شاید نه در همین لحظه، اما احتمالا تا ماه اوت اوضاع حساس‌تر خواهد شد.»