نقش کلیدی هوش مصنوعی در آینده پرداخت‌های دیجیتال؛ برنامه‌های هند برای عبور از مرز ۱ میلیارد تراکنش روزانه

فهرست محتوا

به گزارش واضح به نقل از تک کرانچ (TechCrunch)، سهم پرداخت‌های دیجیتال در کشور هند طی سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته است؛ به طوری که سیستم یکپارچه پرداخت هند (UPI) اکنون به رکورد بی‌پایان بیش از ۷۵۰ میلیون تراکنش روزانه دست یافته است. با هدف‌گذاری برای عبور از مرز یک میلیارد تراکنش در روز، دیلیپ آسبه (Dilip Asbe)، مدیرعامل و نایب رئیس شرکت ملی پرداخت‌های هند (NPCI) که نظارت بر شبکه UPI را بر عهده دارد، معتقد است که هوش مصنوعی (AI) نقشی بسیار حیاتی و پررنگ در فاز بعدی جذب کاربر، پیشگیری از کلاهبرداری و توزیع اعتبارات ایفا خواهد کرد.

آسبه در جریان مصاحبه خود با تک کرانچ در جریان رویداد هفته فناوری بمبئی (MTW ۲۰۲۶) اعلام کرد که فناوری هوش مصنوعی با همکاری مشترک NPCI، بانک مرکزی هند و دولت، می‌تواند زمینه ورود نیم میلیارد کاربر جدید را به این چرخه فراهم کند.

او در این باره گفت: «هنگامی که به موج بعدی توسعه سیستم UPI نگاه می‌کنیم، هوش مصنوعی به شکلی بسیار موثر در تمامی جنبه‌ها، از جمله دسترسی به کاربران جدید، به کار گرفته خواهد شد. ما باید از فناوری AI به طور کارآمد برای محافظت از شهروندانمان، شناسایی تکنیک‌های کلاهبرداری و کشف حساب‌های اجاره‌ای (Mules) استفاده کنیم. علاوه بر این، هوش مصنوعی باید برای اعطای اعتبار و وام به تمامی کاربران و کسب‌وکارهایی که دارای ردپای دیجیتالی در سیستم هستند، مورد استفاده قرار گیرد. ما همچنین باید از راهکارهای صوتی و چندزبانه مبتنی بر هوش مصنوعی بهره ببریم تا فرآیند ورود کاربران جدید به سیستم بسیار ساده‌تر شود.»

بسیاری از شرکت‌های بزرگ پیش از این درباره اهمیت واسط‌های کاربری صوتی در هند برای تعامل با سیستم‌ها صحبت کرده بودند. با این حال، آسبه بر این باور است که هنوز در روزهای اولیه این فناوری هستیم؛ زیرا مدل‌های صوتی به دقت بسیار بالاتری نیاز دارند. شرکت NPCI در سال ۲۰۲۳ یک سیستم تعاملی مبتنی بر دستیار صوتی را راه‌اندازی کرد، اما آسبه اشاره کرد که استقبال از آن هنوز فراگیر نشده است. با این حال، با طراحی سناریوهای کاربردی و درست، فناوری صوتی می‌تواند به یک جزء حیاتی در اکوسیستم پرداخت دیجیتال تبدیل شود.

کاربرد هوش مصنوعی در حوزه مالی و قوانین نظارتی

در ایالات متحده، استارتاپ‌ها و شرکت‌های عمومی به سرعت در حال ادغام هوش مصنوعی با خدمات مالی هستند. به عنوان مثال، پلتفرم‌های کوین‌بیس و رابین‌هود اکنون به آژانس‌های هوشمند اجازه می‌دهند تا به نیابت از کاربران به معامله بپردازند و OpenAI نیز امکان بارگذاری داده‌های مالی شخصی در ChatGPT را برای دریافت مشاوره‌های مالی فراهم کرده است. شرکت NPCI نیز سال گذشته دموهایی را در زمینه تجارت و پرداخت‌های مبتنی بر نماینده‌های هوشمند (Agentic Payments) با همکاری شرکت Razorpay به نمایش گذاشت. با این حال، هنوز نسخه عمومی و گسترده‌ای از این قابلیت‌ها عرضه نشده است.

مدیرعامل شرکت ملی پرداخت‌های هند معتقد است که با وجود قوانین سخت‌گیرانه و یک چارچوب نظارتی قوی، هند نیز می‌تواند فناوری مالی (فین تک) قدرت گرفته از هوش مصنوعی را به طور کامل بپذیرد. وی اشاره کرد که باید محافظت کافی از کاربران و کاهش ریسک‌های احتمالی در نظر گرفته شود تا در صورت بروز هرگونه مشکل، سیستم بتواند دستورالعمل‌ها و تاییدیه‌های صادر شده از سوی کاربر به نماینده هوشمند را به دقت ردیابی و بررسی کند.

علاوه بر استفاده از مدل‌های بزرگ جهانی، آسبه فکر می‌کند که اکوسیستم مالی هند فرصت بی‌نظیری برای توسعه مدل‌های زبانی کوچک (SLM) اختصاصی در اختیار دارد.

وی افزود: «ما معتقدیم که مدل‌های هوش مصنوعی بر اساس مجموعه داده‌هایی (Data sets) که در اختیارشان قرار می‌گیرد، از یکدیگر متمایز می‌شوند. ما در اکوسیستم خود مجموعه داده بسیار غنی و ارزشمندی داریم. این موضوع یک فرصت بزرگ برای شرکت‌های هندی، بانک‌ها، فین‌تک‌ها و کل شبکه است تا مدل‌های زبانی کوچکی بسازند که دقیق، تخصصی و تا حد ممکن قاطع و کاربردی باشند.»

سال گذشته، NPCI مدلی به نام FIMI را برای حل اختلافات و شکایات کاربران راه‌اندازی کرد. آسبه خاطرنشان کرد که این مدل اکنون به بیش از یک میلیون کاربر برای لغو تعهدات مالی و حل مشکلات پرداخت خدمات‌رسانی می‌کند و روند توسعه آن با سرعت بالایی در حال پیشرفت است.

رقابت در بازار اپلیکیشن‌های UPI هند

شرکت NPCI مدت‌هاست که به دنبال ایجاد یک رقابت سالم میان اپلیکیشن‌های پرداخت تحت شبکه UPI است، اما آمارهای رسمی نشان می‌دهند که دو برنامه PhonePe (متعلق به شرکت والمارت) و گوگل پی (Google Pay) در مجموع بیش از ۸۰ درصد از سهم بازار را در اختیار دارند. طرح این نهاد نظارتی برای محدود کردن سهم بازار هر اپلیکیشن به حداکثر ۳۰ درصد، قرار است در تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ اجرایی شود؛ مگر اینکه این ضرب‌الاجل بار دیگر تمدید گردد.

در طول این گفتگو، آسبه اشاره کرد که هزینه مهاجرت کاربران بین اپلیکیشن‌های پرداخت بسیار پایین است و اکثر ویژگی‌های اصلی میان آن‌ها مشترک است. او تأکید کرد که شرکت‌های PhonePe و گوگل میلیون‌ها دلار در برنامه‌های خود سرمایه‌گذاری کرده‌اند تا به جایگاه فعلی در بازار دست یابند. به گفته او، اگر اپلیکیشن‌های جدید بتوانند مدل‌های تجاری سودآوری را در اکوسیستم فین‌تک پیدا کنند، سهم آن‌ها نیز افزایش خواهد یافت.

آسبه گفت: «من معتقدم دلایل متعددی برای وجود این ریسک انحصار در بازار وجود دارد و یکی از مهم‌ترین آن‌ها، در دسترس بودن یک مدل تجاری توجیه پذیر و سودآور است. به محض اینکه یک مدل تجاری مناسب در اکوسیستم شکل بگیرد، شک ندارم که بازیگران جدیدتر نیز سرمایه‌گذاری‌های بسیار سنگینی را آغاز خواهند کرد.»

در سال ۲۰۲۴، این نهاد پرداخت، اپلیکیشن اختصاصی خود یعنی BHIM UPI را تفکیک کرد تا آن را رقابتی‌تر کند و میزان استفاده از آن را افزایش دهد. اگرچه حجم تراکنش‌های این برنامه رشد داشته، اما سهم کلی آن از بازار همچنان در حدود ۱ درصد باقی مانده است. آسبه اعلام کرد که با اپلیکیشن BHIM، آن‌ها سهم بازار مشخصی را هدف قرار نداده‌اند، بلکه هدف اصلی این است که یک جایگزین حاکمیتی، مستقل و کاملاً امن برای سایر برنامه‌های موجود در بازار هند ارائه دهند.

هند در حال حاضر یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای دیجیتال جهان است و سرمایه‌گذاران بین‌المللی با دقت چشم‌انداز قوانین نظارتی آن را زیر نظر دارند تا سرمایه‌های خود را وارد راهکارهای نوین فناوری مالی فین تک کرده و بازار پرداخت این کشور را رقابتی‌تر از همیشه کنند.