تلاشهای جهانی برای محافظت از کره زمین در برابر خطرات و تهدیدات فضایی وارد مرحله جدیدی شده است. دانشمندان و آژانسهای فضایی بزرگ دنیا در حال آزمایش فناوریهای پیشرفتهای هستند که بتوانند در صورت شناسایی یک صخره فضایی سرگردان و خطرناک، مسیر حرکت آن را تغییر داده و از وقوع یک فاجعه آخرالزمانی بر روی زمین پیشگیری کنند.
به گزارش واضح به نقل از Andrew Zinin، یک کاوشگر فضایی ژاپن روز یکشنبه در جریان یک مأموریت آزمایشی، پرواز نزدیکی را از کنار یک سیارک نزدیک به زمین انجام داد. این مأموریت با هدف تست و ارزیابی فناوریهایی صورت گرفت که میتوانند در آینده به محافظت از سیاره ما در برابر صخرههای فضایی کمک کنند.
جزئیات مأموریت کاوشگر هایابوسا ۲ در حریم فضایی سیارک توریفونه
دانشمندان آژانس کاوشهای هوافضای ژاپن (JAXA) پیش از این اعلام کرده بودند که کاوشگر هایابوسا ۲ (Hayabusa2) که ابعادی در حدود یک یخچال دارد، قرار است تا فاصله ۸۰۰ متری (۰.۵ مایلی) سیارک توریفونه (Torifune) پرواز کند. این عملیات در واقع یک مأموریت آزمایشی بود تا مشخص شود آیا چنین کاوشگرهایی میتوانند یک صخره فضایی بالقوه خطرناک را از مسیر برخورد با زمین منحرف کنند یا خیر.
این مأموریت پس از آن صورت میگیرد که ناسا (NASA) در سال ۲۰۲۲ به طور عمدی یک فضاپیما را به سیارک ۱۶۰ متری (۵۲۵ فوتی) دیمورفوس کوبید و موفق شد مدار آن را به دور یک صخره فضایی بزرگتر تغییر دهد؛ مأموریتی که به عنوان اولین تست موفق دفاع سیارهای در تاریخ ثبت شد.
کنترل دقیق مسیر حرکت؛ هدایت فضاپیما با سرعت ۱۸ هزار کیلومتر بر ساعت
کاوشگر هایابوسا ۲ با سرعتی بیش از ۱۸,۰۰۰ کیلومتر (۱۱,۱۸۵ مایل) در ساعت در حال حرکت بود و برنامه و هدفی برای برخورد با سیارک توریفونه نداشت. در عوض، دانشمندان قصد داشتند ارزیابی کنند که آیا میتوانند مسیر حرکت این کاوشگر را با دقت بالا کنترل کنند تا در صورت نیاز به انجام یک عملیات انحراف واقعی در آینده، از این تخصص استفاده شود.
سخنگوی آژانس فضایی جاکسا (JAXA) در گفتگو با خبرگزاری فرانسپرس (AFP) اعلام کرد: «در ساعت ۶:۳۵ بعد از ظهر به وقت محلی… کاوشگر هایابوسا ۲ پرواز نزدیک خود را از کنار سیارک توریفونه انجام داد و فضاپیما در حال حاضر به طور نرمال و عادی در حال فعالیت است.»
تصاویر آنلاین منتشر شده توسط JAXA، دانشمندان را در اتاق کنترل نشان میداد که در حال تشویق و پایکوبی بودند. یکی از دانشمندان در پخش زنده JAXA گفت: «من خیلی عصبی بودم و تمام مدت احساس استرس و هیجان داشتم… اما واقعاً خوشحالم که توانستیم این مأموریت را تا پایان با موفقیت تماشا کنیم و به سرانجام برسانیم.»
اگر تایید شود که این فضاپیما واقعاً به فاصله ۸۰۰ متری توریفونه رسیده است، این مأموریت به یکی از نزدیکترین پروازهای عبوری (Flyby) از کنار یک سیارک نزدیک به زمین در تاریخ ستارهشناسی تبدیل خواهد شد. یویا میماسو (Yuya Mimasu) از مقامات JAXA پیش از این درباره سختی این عملیات گفته بود: «این کار به اندازه شلیک به یک سکه یک ینی در نقطهای ناشناس در منطقهای به وسعت اوکیناوا تا هوکایدو (جنوبیترین و شمالیترین جزایر ژاپن) سخت و پیچیده است.»
ساختار سیارکها؛ صخرههای سخت یا تودههای شنی؟
دوربینهای نصبشده بر روی بدنه کاوشگر هایابوسا ۲ در حال ثبت و ضبط دادههای ارزشمندی از سطح این سیارک هستند؛ دادههایی شامل ویژگیهای جغرافیایی، بافت سطحی و دمای سیارک که اطلاعاتی حیاتی برای یک مأموریت احتمالی دفاع سیارهای به شمار میروند.
پاتریک میشل (Patrick Michel)، دانشمند پروژه در آژانس فضایی اروپا (ESA)، قبل از انجام این پرواز نزدیک به AFP گفت: «آیا سطح این سیارک از صخرههای برهنه تشکیل شده است، یا توسط میدانهایی از تختهسنگها یا سواحل شنی پوشانده شده؟ تنها تصاویر گرفته شده توسط یک فضاپیما میتواند این اطلاعات رازآلود را آشکار کند.»
او در ادامه افزود: «اگر ما بخواهیم یک سیارک را از طریق ایجاد یک برخورد و ضربه انحرافی منحرف کنیم، واکنش سیارک بسته به اینکه مانند یک اسفنج رفتار کند یا مانند یک ماده بسیار سخت و جامد، کاملاً متفاوت خواهد بود؛ به همین دلیل شناخت بافت سطحی اهمیت فوقالعادهای دارد.»
تاریخچه درخشان هایابوسا ۲؛ از شکار سیارک ریوگو تا مأموریتهای آینده
البته باید به این نکته اشاره کرد که مأموریت فعلی این کاوشگر فضایی بر اساس وجود یک تهدید واقعی و فوری از سوی یک سیارک برای زمین طراحی نشده است و صرفاً جنبه آزمایشی و پیشگیرانه دارد.
کاوشگر هایابوسا ۲ که در سال ۲۰۱۴ به فضا پرتاب شد، پیش از این نیز با فرود بر روی سیارک ریوگو (Ryugu) در فاصله ۳۰۰ میلیون کیلومتری (۱۸۵ میلیون مایلی) از سیاره ما و جمعآوری نمونه از آن، دانشمندان جهان را شگفتزده کرده بود. شش سال بعد، این کاوشگر نمونههای گرانبهایی از ریوگو (که در زبان ژاپنی به معنای “قصر اژدها” است) را به زمین بازگرداند. این نمونهها سرنخهای ارزشمندی را درباره شکلگیری منظومه شمسی در حدود ۴.۶ میلیارد پیش در اختیار دانشمندان قرار دادند.
انتظار میرود این کاوشگر فضایی پس از پایان مأموریت توریفونه، در سال ۲۰۳۱ برای یک مأموریت “ملاقات” (Rendezvous) تلاش کند؛ مانوری پیچیده که در آن در کنار یک صخره فضایی دیگر به نام 1998KY26 پرواز خواهد کرد یا روی آن فرود میآید تا دادههای دقیقتری را جمعآوری کند.
پاتریک میشل، دانشمند آژانس فضایی اروپا تأکید کرد که حتی پس از موفقیت چشمگیر مأموریت دارت (DART) ناسا، پرواز نزدیک و جاهطلبانه روز یکشنبه ژاپنیها بسیار ارزشمند و حیاتی است. او خاطرنشان کرد: «با توجه به تنوع بسیار زیاد سیارکهای نزدیک به زمین از نظر اندازه، شکل، ویژگیهای سطحی و ساختار داخلی، ثبت هر تصویر جدید، ما را برای مقابله با خطرات احتمالی آینده بسیار آمادهتر میکند.»
آگهی فردا