تحلیل روابط اسرائیل و آمریکا در دوران کنونی: عبور از بحران یا آغاز فصل جدیدی در سیاستهای جهانی؟
در هفتههای اخیر، اظهارات آویگدور لیبرمن، وزیر جنگ پیشین اسرائیل و از چهرههای شناخته شده سیاست این کشور، توجهات زیادی را به خود جلب کرده است. او تاکید کرده است که روابط اسرائیل و ایالات متحده آمریکا در تاریخ به شکلی بیسابقه ضعیف شده و این امر زنگ خطری برای امنیت ملی اسرائیل به شمار میرود. لیبرمن با اشاره به توافقات پنهانی که بین واشنگتن و برخی کشورهای منطقه، به ویژه یمن و ایران در حال انجام است، پرسشهایی را در خصوص پیامدهای این تحولات برای اسرائیل و زیرساختهای استراتژیک آن مطرح کرده است.
بحران در روابط اسرائیل و آمریکا
روابط میان اسرائیل و ایالات متحده به عنوان دو ally سنتی در خاورمیانه، در سالهای اخیر تحت فشارهای مختلفی قرار گرفته است. از یکسو، سیاستهای تهاجمی و کنشهای نظامی اسرائیل در مناطق مختلف و از سوی دیگر، تغییرات سیاسی در ایالات متحده و رویکرد جو بایدن، رئیسجمهور فعلی آمریکا به مسائل خاورمیانه، عاملی برای تضعیف دوستی دیرینه این کشورها شده است. لیبرمن با انتقاد از این وضعیت اظهار میدارد که این روابط به شدت نیازمند بازنگری و ارزیابی مجدد است تا بتوان به شرایطی قابل قبول و اثربخش دست یافت.
توافقات پنهانی واشنگتن با یمن و ایران
یکی از موضوعات اصلی مورد بحث لیبرمن توافقات اخیر آمریکا با یمن و ایران است که به نظر میرسد در سایه تغییرات سیاسی در این کشورها در حال شکلگیری است. برخی تحلیلگران بر این باورند که ایالات متحده تلاش دارد با نزدیک شدن به این کشورهای اسلامی، به نوعی تعادل جدیدی در خاورمیانه برقرار کند. این موضوع در حالی مطرح میشود که یمن مدتهاست درگیر یک جنگ داخلی بغرنج است و ایران نیز به عنوان کشوری با نفوذ در منطقه، همواره در صحنه سیاسی خاورمیانه نقش آفرینی کرده است.
برخی از کارشناسان با انتقاد از این تحولات، اظهار میکنند که نزدیک شدن آمریکا به ایران میتواند به جای کاهش تنشها، آن را تشدید کرده و بر بحران موجود در روابط واشنگتن و تلآویو بیفزاید. لیبرمن در این زمینه تاکید کرده است که اسرائیل باید از تمامی ابزارهای دیپلماتیک و نظامی خود استفاده کند تا از منافع خود در برابر تغییرات ناگهانی در سیاستهای آمریکا دفاع نماید.
نگرانی اسرائیل از تغییرات ژئوپولیتیک
لیبرمن با اشاره به این تغییرات میگوید: «زمان آن فرا رسیده است که ما به عنوان اسرائیل به یک خودکامگی فکری دست پیدا کنیم و خود را از وابستگی به آمریکا رها کنیم.» به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، اسرائیل باید تلاش کند تا روابط خود را با دیگر کشورها در خاورمیانه و نهادهای بینالمللی تقویت نماید تا در صورت تغییراتی در سیاستهای آمریکا، آسیب کمتری ببیند.
در سالهای اخیر، اسرائیل به دنبال تقویت روابط خود با کشورهای عربی، از جمله امارات متحده عربی و بحرین بوده است که به نوعی میتوان آن را یک چرخه جدید در روابط بینالمللی به شمار آورد. این تلاشها میتواند به عنوان یک لایه حفاظتی در برابر هرگونه تغییر در سیاستهای آمریکایی و توافقات پنهانی مطرح شود.
آینده روابط اسرائیل و آمریکا
آینده روابط اسرائیل و آمریکا به شدت به نوع مدیریت بحرانهای موجود و نحوه تعامل دو کشور با تغییرات ژئوپولیتیک بستگی دارد. به ویژه اینکه آیا بایدن به برنامههای خود در خاورمیانه ادامه خواهد داد یا بر اساس وضعیت موجود تغییراتی در رویکرد خود ایجاد میکند. در این بین، نقش لابیهای یهودی در ایالات متحده نیز به عنوان یکی دیگر از عوامل موثر بر سیاستهای آمریکا در قبال اسرائیل به شمار میرود.
در نهایت، لیبرمن و دیگر چهرههای سیاسی اسرائیلی باید به این پرسش پاسخ دهند که آیا زمان آن فرا رسیده است که این کشور در رویههای خود تجدید نظر کند و به سمت استفاده از دیپلماسی و تنوع در روابط بینالمللی روی آورد؟ با توجه به تحولات اخیر و شرایط بحرانی در منطقه، این پرسش اهمیت بیشتری پیدا میکند و میتواند سرنوشت آینده روابط اسرائیل و آمریکا را تعیین کند.
آگهی فردا