قوانین جدید اقامت دبی برای ایرانیان؛ چه چیزهایی تغییر کرده است؟

بررسی خدمات رسمی اداره هویت و تابعیت امارات، اداره اقامت دبی و اداره اراضی دبی نشان می‌دهد که تا ژوئیه ۲۰۲۶، برنامه عمومی و مستقلی با عنوان «اقامت ویژه ایرانیان» ایجاد نشده است. قوانین جدید اقامت دبی برای ایرانیان عمدتاً همان چارچوب‌های عمومی اتباع خارجی را دنبال می‌کند و شرایط بر اساس روش اقامت، میزان سرمایه، قرارداد کاری، درآمد یا رابطه خانوادگی تعیین می‌شود. با این حال، در بعضی پرونده‌های اقامتی، اداره فدرال هویت و تابعیت ارائه کپی کارت شناسایی ملی را مشخصاً برای اتباع ایران، افغانستان و عراق در فهرست مدارک قرار داده است. بنابراین، مهم‌ترین تغییر برای متقاضیان ایرانی نه یک مسیر اختصاصی، بلکه تنوع بیشتر اقامت‌های بدون اسپانسر، شفاف‌ترشدن معیارهای ویزای سبز و طلایی و به‌روزرسانی شرایط اقامت ملکی دبی است.

خلاصه مهم‌ترین تغییرات قوانین اقامت دبی در سال ۲۰۲۶

بخش قابل‌توجهی از مواردی که به‌عنوان «قانون جدید ۲۰۲۶» منتشر می‌شوند، در واقع مقرراتی هستند که پیش‌تر تصویب شده‌اند اما در سال ۲۰۲۶ همچنان معتبر یا در صفحات خدمات رسمی به‌روزرسانی شده‌اند. مهم‌ترین تحول ساختاری، گسترش اقامت‌های خودحمایتی است: ویزای سبز پنج‌ساله، گلدن ویزای پنج یا ۱۰ساله، ویزای دورکاری و اقامت بازنشستگی وابستگی متقاضی را به کارفرمای محلی کاهش می‌دهند. در مقابل، بررسی امنیتی، احراز اصالت مدارک و تأیید نهایی مرجع مهاجرتی همچنان برای همه ملیت‌ها الزامی است. گلدن ویزا همچنین برخلاف اقامت‌های معمول، با اقامت بیش از شش ماه خارج از امارات خودکار باطل نمی‌شود.

اقامت کاری با استخدام در دبی

اقامت کاری استاندارد همچنان رایج‌ترین مسیر است. متقاضی باید پیشنهاد شغلی و قرارداد معتبر داشته باشد و برای شرکت‌های مشمول قانون کار، مجوز وزارت منابع انسانی و بومی‌سازی صادر شود. مدارک اصلی شامل پاسپورت، عکس، معاینه پزشکی، قرارداد یا حکم استخدام و مجوز کار است. مدت اقامت و تمدید آن به وضعیت کارفرما، قرارداد و مجوز صادرشده وابسته است و پایان رابطه کاری معمولاً مستلزم لغو یا انتقال وضعیت اقامت خواهد بود.

برای ایرانیان، مقررات رسمی حداقل حقوق یا عنوان شغلی جداگانه‌ای اعلام نکرده‌اند؛ با این حال، صفحه خدمات ICP در بعضی درخواست‌های کاری کپی کارت شناسایی ملی ایران را علاوه بر پاسپورت در فهرست مدارک آورده است. این الزام مدرکی نباید به‌عنوان ممنوعیت یا تضمین صدور ویزا تفسیر شود.

اقامت از طریق ثبت شرکت یا شراکت تجاری

دارنده مجوز تجاری یا شریک یک شرکت می‌تواند بر اساس ساختار حقوقی شرکت برای اقامت سرمایه‌گذار یا شریک اقدام کند. مدارک معمول شامل پاسپورت، عکس، Trade License، قرارداد شراکت یا سرمایه‌گذاری و در برخی پرونده‌ها گزارش مالی و اسناد شرکت است. اقامت عادی شرکتی با گلدن ویزای سرمایه‌گذاری تفاوت دارد؛ ثبت یک شرکت با سرمایه محدود، خودکار اقامت طلایی ایجاد نمی‌کند.

برای گلدن ویزای سرمایه‌گذاری عمومی در دبی، سهم سرمایه‌گذار در دارایی شرکت باید حداقل ۲ میلیون درهم باشد و گزارش مالی حسابرس معتبر، مجوز تجاری، صورت‌حساب شرکت و مدارک مالیاتی ارائه شود. مسیر دیگری نیز برای شریکی وجود دارد که طبق نامه اداره مالیات فدرال، دست‌کم ۲۵۰ هزار درهم مالیات سالانه پرداخت کرده باشد.

ویزای سبز برای نیروی متخصص

ویزای سبز اقامتی پنج‌ساله، قابل تمدید و بدون اسپانسر است. نیروی متخصص باید قرارداد کاری معتبر در امارات، مدرک حداقل کارشناسی، طبقه‌بندی شغلی در سطوح مهارتی یک تا سه و حقوق ماهانه حداقل ۱۵ هزار درهم داشته باشد.

این مسیر با گلدن ویزای متخصصان تفاوت دارد؛ زیرا در مسیر طلایی، حقوق ماهانه معمولاً باید حداقل ۳۰ هزار درهم باشد. مدرک دانشگاهی معتبر، سابقه انتقال حقوق طی شش ماه گذشته و در مشاغل ضابطه‌مند، مجوز حرفه‌ای نیز از دیگر شرایط این گروه است.

ویزای سبز فریلنسری و خوداشتغالی

فریلنسر یا فرد خوداشتغال می‌تواند بدون کارفرمای اماراتی، اقامت سبز پنج‌ساله دریافت کند. بر اساس معیارهای ICP، متقاضی به مجوز فریلنسری یا خوداشتغالی وزارت منابع انسانی، مدرک کارشناسی یا دیپلم تخصصی و اثبات توانایی مالی نیاز دارد.

درآمد سالانه حاصل از فعالیت فریلنسری در دو سال گذشته باید حداقل ۳۶۰ هزار درهم بوده باشد؛ در غیر این صورت، متقاضی باید توان مالی کافی برای دوره اقامت را اثبات کند.

اقامت سرمایه‌گذار ملکی دوساله

یکی از مهم‌ترین به‌روزرسانی‌های قابل‌توجه برای خریداران ایرانی در سال ۲۰۲۶، شرایط درج‌شده در سرویس Taskeen اداره اراضی دبی است. صفحه رسمی DLD که در ۹ ژوئیه ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده، اعلام می‌کند مالک انفرادی می‌تواند صرف‌نظر از ارزش ملک برای اقامت دوساله اقدام کند. در مالکیت مشترک، ارزش سهم متقاضی باید حداقل ۴۰۰ هزار درهم باشد.

مدارک مورد نیاز برای خرید ملک در دبی شامل پاسپورت، سند الکترونیکی مالکیت، عکس، گواهی حسن رفتار صادرشده در دبی و مدارک وضعیت اقامتی فعلی است. این اقامت امکان حمایت از همسر و فرزندان را نیز طبق شرایط پرونده فراهم می‌کند.

این وضعیت با اطلاعات قدیمی مربوط به حداقل ۷۵۰ هزار درهم تفاوت دارد. با وجود این، صدور اقامت همچنان به بررسی نهایی DLD، اداره اقامت، معاینه پزشکی و سایر کنترل‌ها وابسته است و خرید هر نوع زمین یا دارایی ثبت‌نشده الزاماً مشمول این خدمت نیست.

گلدن ویزای ملکی

بر اساس اعلام اداره اراضی دبی، مالک یک یا چند ملک با مجموع ارزش حداقل ۲ میلیون درهم می‌تواند برای اقامت طلایی ۱۰ساله قابل تمدید اقدام کند. همسر، فرزندان و والدین نیز قابل حمایت هستند.

برای ملک در رهن، نامه عدم‌ممانعت بانک باید مبلغ پرداخت‌شده و مانده بدهی را نشان دهد و توضیح سرویس DLD به ارائه مدرکی درباره پرداخت ۲ میلیون درهم اشاره دارد. مدارک اصلی شامل پاسپورت، سند مالکیت، عکس و در پرونده رهنی نامه بانک است. صرف ارزش اسمی ۲ میلیون‌درهمی ملک نباید بدون بررسی مبلغ پرداخت‌شده، برای دریافت این اقامت کافی فرض شود.

گلدن ویزای سرمایه‌گذاران، کارآفرینان و متخصصان

اقامت طلایی تنها به خرید ملک محدود نیست. سپرده یا سرمایه‌گذاری عمومی حداقل ۲ میلیون‌درهمی، سهم واجد شرایط در شرکت و مسیر پرداخت مالیات سالانه حداقل ۲۵۰ هزار درهم از گزینه‌های سرمایه‌گذاری هستند.

کارآفرینان نیز باید پروژه‌ای نوآورانه یا آینده‌محور و تأیید مرجع تخصصی داشته باشند. در دبی، نامزدی Dubai Future Foundation و معیارهایی مانند درآمد پروژه، ارزش کسب‌وکار یا سابقه فروش موفق آن در ارزیابی مطرح است. مقامات مهاجرتی تأکید کرده‌اند که دریافت نامزدی اولیه به معنای صدور قطعی اقامت نیست.

دانشمندان، پزشکان، متخصصان، هنرمندان، ورزشکاران، استعدادهای فناوری و دانشجویان ممتاز نیز در صورت دریافت توصیه‌نامه یا تأیید مرجع مرتبط می‌توانند در گروه‌های اقامت طلایی قرار گیرند. برای متخصصان سطح بالا، قرارداد معتبر، حداقل مدرک کارشناسی و حقوق ماهانه حداقل ۳۰ هزار درهم از معیارهای اصلی اعلام‌شده در دبی است.

اقامت خانوادگی

فرد دارای اقامت معتبر امارات می‌تواند برای همسر، دختران مجرد، پسران زیر ۲۵ سال و فرزندان دارای نیازهای ویژه درخواست اقامت خانوادگی کند. حداقل توان مالی اعلام‌شده ۴۰۰۰ درهم درآمد ماهانه یا ۳۰۰۰ درهم همراه با مسکن تأمین‌شده است. عنوان شغلی، برخلاف نظام قدیمی‌تر، معیار اصلی حمایت از خانواده نیست.

اقامت اعضای خانواده نمی‌تواند از اعتبار اقامت اسپانسر طولانی‌تر باشد و افراد بالای ۱۸ سال باید معاینه پزشکی را تکمیل کنند. مدارک شامل پاسپورت، عکس، سند ازدواج و تولد تأییدشده، مدرک درآمد، محل سکونت و بیمه است. ICP برای بعضی پرونده‌های خانوادگی اتباع ایران، افغانستان و عراق، کپی کارت شناسایی ملی را نیز ذکر کرده است.

اقامت تحصیلی

دانشجوی ایرانی می‌تواند تحت حمایت دانشگاه یا مؤسسه آموزشی معتبر، یا در موارد قابل‌قبول تحت حمایت والد مقیم، اقامت تحصیلی بگیرد. نامه پذیرش یا ثبت‌نام، پاسپورت، عکس، بیمه و معاینه پزشکی از مدارک اصلی هستند.

مدت اقامت با برنامه تحصیلی مرتبط است و طبق اطلاعات ICP، دانشجو پس از پایان دوره می‌تواند تا ۱۸۰ روز در کشور بماند. دانش‌آموزان و فارغ‌التحصیلان ممتاز نیز ممکن است در صورت احراز معیارهای علمی و دریافت تأییدیه، واجد شرایط اقامت طلایی شوند.

اقامت دورکاری

ویزای Virtual Work برای افرادی است که برای یک کارفرما یا مجموعه خارج از امارات به‌صورت دورکار فعالیت می‌کنند. این اقامت یک‌ساله و خودحمایتی است.

متقاضی باید رابطه کاری خارج از امارات، انجام دورکاری، درآمد ماهانه حداقل ۳۵۰۰ دلار، پاسپورت با حداقل شش ماه اعتبار و بیمه درمانی معتبر را اثبات کند. این مسیر مجوز استخدام محلی در امارات محسوب نمی‌شود.

اقامت بازنشستگی

اقامت بازنشستگی دبی پنج‌ساله و قابل تمدید است. کارت خدمت GDRFA شرایط سنی و سابقه را ۵۵ سال سن و دست‌کم ۱۵ سال خدمت پیش از بازنشستگی اعلام کرده است. متقاضی باید معیارهای مالی برنامه را نیز احراز کند؛ از جمله دارایی ملکی یا سپرده در سطح یک میلیون درهم، یا درآمد ثابت سالانه حداقل ۲۴۰ هزار درهم.

برای ملک در رهن، مبلغ پرداخت‌شده مورد تأیید باید به حد مقرر برسد. به دلیل تفاوت جزئی در نحوه نگارش معیارها میان صفحات فدرال و دبی، نوع ترکیب دارایی، ملک و سپرده باید پیش از ثبت پرونده با GDRFA تأیید شود.

ویزای آبی و اقامت‌های خاص

ویزای آبی، اقامت ۱۰ساله برای افرادی است که سهم برجسته‌ای در حفاظت محیط‌زیست، پایداری یا فناوری‌های سبز دارند. این مسیر برای عموم متقاضیان نیست و به سابقه حرفه‌ای، تأیید تخصصی یا سرمایه‌گذاری واجد شرایط در کسب‌وکارهای محیط‌زیستی وابسته است.

صفحه ICP در سال ۲۰۲۶ برای برخی سرمایه‌گذاران زیست‌محیطی حداقل سرمایه ۲ میلیون درهم و مدارکی مانند طرح کسب‌وکار، مجوزها و صورت‌های مالی را ذکر می‌کند. اقامت بشردوستانه نیز مسیری استثنایی و یک‌ساله است و صرف تابعیت ایرانی یا شرایط اقتصادی، به‌تنهایی حق استفاده از آن را ایجاد نمی‌کند.

مدارک و مراحل کلی درخواست اقامت دبی برای ایرانیان

مدارک بسته به مسیر متفاوت است، اما پرونده‌های اقامت معمولاً به موارد زیر نیاز دارند:

• پاسپورت با حداقل شش ماه اعتبار؛
• عکس استاندارد؛
• بیمه درمانی معتبر؛
• معاینه پزشکی برای افراد مشمول؛
• درخواست صدور Emirates ID؛
• مدرک محل سکونت در امارات؛
• کپی کارت ملی ایرانی در پرونده‌هایی که ICP آن را مطالبه کرده است.

مدرک اختصاصی نیز باید مبنای اقامت را اثبات کند:

• قرارداد و مجوز کار برای اقامت شغلی؛
• سند ملک و نامه بانک برای اقامت ملکی؛
• مجوز تجاری و قرارداد شراکت برای سرمایه‌گذار؛
• مجوز وزارت منابع انسانی و مدارک درآمد برای فریلنسر؛
• نامه دانشگاه برای دانشجو؛
• اسناد ازدواج و تولد برای خانواده؛
• نامه کارفرمای خارجی و مدارک درآمد برای اقامت دورکاری.

اسناد صادرشده در ایران، به‌ویژه مدارک ازدواج، تولد، تحصیل و سوابق شرکتی، ممکن است به ترجمه رسمی و تأیید مراجع مربوط در ایران و امارات نیاز داشته باشند. مرجع رسیدگی در دبی معمولاً GDRFA است؛ پرونده‌های ملکی از مسیر DLD و مراکز Cube یا Taskeen پیگیری می‌شوند و برخی خدمات فدرال از طریق ICP انجام می‌گیرند.

مراحل کلی درخواست عبارت‌اند از:

۱. انتخاب مبنای قانونی اقامت و بررسی شرایط همان خدمت؛
۲. تهیه و تأیید مدارک اختصاصی؛
۳. دریافت Entry Permit یا انجام Change of Status برای متقاضی داخل امارات؛
۴. ثبت درخواست در سامانه یا مرکز مجاز و پرداخت هزینه‌ها؛
۵. انجام معاینه پزشکی، تهیه بیمه و ثبت Emirates ID؛
۶. صدور اقامت الکترونیکی؛
۷. ثبت پرونده حمایت از خانواده، در صورت احراز شرایط.

طبق اطلاعات ICP، متقاضی در بسیاری از مسیرها باید مراحل صدور اقامت را حداکثر ظرف ۶۰ روز از ورود تکمیل کند. جریمه ماندن پس از پایان اعتبار یا دوره مجاز نیز معمولاً ۵۰ درهم برای هر روز است.

در مجموع، تازه‌ترین داده‌های رسمی نشان نمی‌دهند که در سال ۲۰۲۶ مسیر اقامتی ویژه‌ای فقط برای ایرانیان ایجاد یا تمام مسیرهای آنان مسدود شده باشد. تفاوت اصلی در نوع اقامت، مدارک مالی و حرفه‌ای و نتیجه بررسی پرونده است. برای متقاضی ایرانی، آماده‌بودن کارت شناسایی ملی، اسناد تأییدشده و مدارک روشن درباره شغل، سرمایه یا رابطه خانوادگی اهمیت بیشتری از اتکا به خبرهای غیررسمی درباره «بازشدن» یا «بسته‌شدن» کلی اقامت دبی دارد.