«اسلحه عریان»: کمدیای که هنوز هم تماشاگران را از خنده رودهبر میکند!
در دنیای کمدی، ژانری وجود دارد که با بیپروایی تمام، انواع و اقسام شوخیهای بیمنطق و غیرمنتظره را به هم میآمیزد تا مخاطب را به خندهای بیامان وادارد. در این میان، فیلم «اسلحه عریان» (The Naked Gun) جایگاه ویژهای دارد. این فیلم، نه تنها یادآور دوران طلایی کمدیهای اسلپاستیک دههی 80 میلادی است، بلکه با طنازیهای دیوانهوار خود، همچنان میتواند تماشاگران امروزی را هم بخنداند، حتی تماشاگرانی که هاليوود مدرن را بهسخره میگیرند. در این مقاله میخواهیم ببینیم چرا این کمدی بعد از گذشت سالها هنوز هم اینقدر تماشایی است.
هشدار: در نقد فیلم «اسلحه عریان» خطر لو رفتن داستان وجود دارد.
نقد فیلم «اسلحه عریان»: کمدی ناب و خالص
در دنیای بازسازیها، لیام نیسونِ ستارهی فیلمهای اکشن (البته از نوع جدیاش، نه تقلیدهای دههی 2000 و 2010) میتواند همان نقشی را بازی کند که لسلی نیلسن در سال 1988 بازی کرد: ایفای نقش فرانک دربین، کارآگاهی که تزریق جدیدی از پوچگرایی و بیمنطقی به یک ژانر میبخشد. طنز فیلم هم از همین تضاد ناشی میشود؛ تضادی که باید از جنبهای فرمی به آن نگاه کرد و اگر دو دههی قبل بود، احتمالاً به آن اشاره میکردیم. همین رویکرد را در آثاری مثل «فیلم فاجعه»، «ملاقات با اسپارتیها» و «فیلم ابرقهرمان» هم دیدهایم.
اما اکنون، در فضایی که کمدی جدی آمریکایی تا این اندازه همهگیر شده، همان بازگشت به الگوهای کهنه، حس خوشایندی ایجاد میکند، حتی اگر مدتها تجربهی نکرده باشیم. برای کسانی که از کمدیهای بیمزه و متوحش دهههای اخیر (که میان شوخیهای سطحی کودکانه و توجه ویژه به حساسیتهای فرهنگی در رفتوآمدند) مأیوس شدهاند، تماشای «اسلحه عریان» خاطرات خوبی را زنده میکند.
فیلم با یک سکانس خندهدار شروع میشود که تکلیف تماشاگر را سریعاً مشخص میکند: اینجا خبری از واقعگرایی یا منطق نیست. در جریان یک سرقت بانک، دختربچههایی وارد بانک میشوند و سپس ماسکِ سارق به سبک «ماموریت غیرممکن» را برمیدارند و میبینیم که فرانک دربین است! بعد به سبک «جان ویک»، دزدها را یکییکی از ناحیهی پا هدف قرار میدهد. او که افسانهای است، مانند یک پدر، هوش اجتماعی پایینی دارد و دستوپاچلفتی است، اما بهشکلی عجیب، در حل پروندههای جنایی استعداد دارد.
فیلم مبتنی بر همان ساختاری است که جیم آبراهامز و برادران زاکر در دههی 80 میلادی برای «هواپیما!» و «فوق سری!» طراحی کردند. آکویا شوفر (کارگردان)، یک لایهی مدرن و متفاوت هم به این فرمول اضافه میکند که در آن، آثار غایببودن دربین با عصر دیجیتال خود را نشان میدهد. فرانک، مانند پدرش، پلیسی کهنهکار است که میخواهد کارها را به سبک قدیم انجام دهد و حالا با هوش مصنوعی، سیستمهای نظارت تصویری، دوربینهای لباس، ماشینهای خودران و… روبهرو شده است. فرانک در این جهان پیشرفته، همچنانقـادر به اتکا به نبوغ و ناآگاهی خود است.
فرانک در مسیر تحقیقاتش با بث دون پورت (پاملا اندرسون) آشنا میشود؛ زنی مرموز که برادرش به شکلی مشکوک خودکشی کرده است. بث معتقد است که ریچارد کین (دنی هوستون)، یک میلیاردر حوزهی تکنولوژی، پشت ماجراست. داستان، که به قول خود فیلم، فقط بهانهای است برای شوخیها (P.l.o.t. device)، فرانک و بث را به دل یک توطئهی عجیب میبرد: کین قصد دارد با استفاده از یک سیگنال خاص، ذهن هواداران هیپنوتیزمشده را دستکاری کند تا ضریب کشتار افزایش یابد و جهان، تازهسازی شود. این ایده که به «کینگزمن: سرویس مخفی» هم بیشباهت نیست، به شوفر اجازه میدهد تا کمدی اسلپاستیک و شوخیهای فیزیکی را به افراطیترین شکل ممکن عرضه کند؛ چیزی که این روزها در کمتر فیلمی مشاهده میکنیم. اینکه لیام نیسون 73 ساله را در حال انجام حرکات عجیب ببینیم، هم فینفسه بامزه است.
شوفر که طرفداران «اس اِساینال» و «لونلی آیلند» به خوبی با او آشنایی دارند، همواره نشان داده که درک عمیقی از مفهوم پارودی دارد. او هرگز آنطور که باید دیده نشد، اما نمیتوان آثار درخشانش را تماشا کرد و استعدادهای او در خلق طنز نامتعارف را نادیده گرفت. آلبرته او در «سلاح برهنه» سعی میکند که مجموعه را بازتعریف کند یا میراث آن را نادیده بگیرد، اما هر جا که فرصت را مناسب دید، با دیالوگها و ارجاعات به فرهنگ عامه، چاشنی خودش را به این معجون اضافه میکند.
«اسلحه عریان» با اینکه میتواند برای مخاطبان ناآشنا – با نسخههای اصلی – هم جذاب باشد، اما در حقیقت فیلمی قدیمی است برای قدیمیها. نسل زد و کسانی که عاشق کارتونهای سریع و نماهای کوتاه و شوخیهای اینترنتی هستند، احتمالاً با فیلم ارتباط خوبی برقرار نخواهند کرد. فیلم به وضوح مخاطب هدف مشخصی دارد، کسانی که دلتنگ کمدیهای اسلپاستیک و مسخرهی دههی 80 میلادی هستند، آثاری که خودشان را جدی نمیگرفتند، نسبت به پوچی محتوای خود واقف بودند اما هرگز به درجهی سخافت یا سطحینگری تنزل پیدا نمیکردند.
التبه اگر فیلم را سطحی و سخیف توصیف کنید هم پُر بیراهه نگفتید، به هر حال این فیلمی است که قهرمان قصهاش در تعقیبوگریزهای نهایی، پا به یک جگوار میگذارد و به آسمان میرود! اما باید نکتهای را هم در نظر گرفت؛ فیلمی که آگاهانه میخواهد سورئال و دیوانهوار باشد و هیچ مرز مشخصی هم ندارد.
شناسنامه فیلم «سلاح عریان» (The Naked Gun)
- کارگردان: آکویا شوفر
- نویسنده: دن گرگور، داگ مند، آکویا شوفر
- بازیگران: لیام نیسون، پاملا اندرسون، پال والتر هاوزر، کوین دوراند، دنی هوستون، لیزا کوشی، کودی رودز
- محصول: 2024، ایالات متحده
- امتیاز سایت IMDb به فیلم: 6.8 از 10
- امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 88%
- خلاصه داستان: فرانک دربین جونیور (لیام نیسون)، پلیس دستوپاچلفتی و کاریزماتیکی است که همیشه سعی دارد کارها را به سبک خودش انجام دهد. او پس از خنثیسازی یک عملیات سرقت بانک، خود را در مخمصهای بزرگ میبیند و در مقابل یک میلیاردر شرور به نام ریچارد کین قرار میگیرد که میخواهد جهان را به آشوب بکشاند.
