احتمالا شما هم این جمله را شنیدهاید: «مشاوره زوجی جواب نمیدهد.» راستش را بخواهید، این حرف امروزه چندان درست نیست و اعتبار ندارد. روانشناسی زوجی امروز در مقایسه با ۳۰ سال پیش تغییرات زیادی داشته. دیگر خبری از نصیحتهای کلیشهای و حرفهای تکراری نیست. اکنون روشهای علمی و دقیقی وجود دارند که نشان دادهاند زوجهای در آستانه طلاق هم میتوانند دوباره به هم نزدیک شوند. اما کدام روش ها میتواند اثربخشی خوبی داشته باشد؟ یک روش بر روی احساسات تمرکز میکند، دیگری بر روی رفتارها، روشی سریع جواب میدهد و یکی عمیق و ریشهای بر روی مسائل زوجین کار میکند. در اینجا، ۵ رویکرد معتبر و موثر را به شما معرفی میکنیم تا خودتان ببینید کدامشان به درد شما و همسرتان میخورد.
رویکردهای درمانی که برای حل مشکلات زوجین پیشنهاد میشود.
حالا که با اهمیت مشاوره زوجین آشنا شدید، نوبت به این میرسد که بدانید اصلا قرار است در جلسات چه خبر باشد و مشاور از چه روشی استفاده میکند. روشهای زوجدرمانی مثل جعبه ابزاری هستند با چندین وسیله متفاوت. یک روش روی احساسات تمرکز دارد، روش دیگر روی رفتارها. یکی سریع جواب میدهد، یکی عمیقتر کار میکند. هیچکدام «بهتر» از بقیه نیست؛ هر کدام برای نوع خاصی از مشکل و نوع خاصی از زوج مناسب است. در ادامه، با ۵ مورد از رایج ترین های آنها آشنا خواهید شد:
درمان هیجانمدار (EFT) – محبوبترین روش دنیا برای زوجها
EFT شاید موفقترین روش زوجدرمانی در جهان باشد. بیش از ۹۰ درصد زوجهایی که این روش را تجربه میکنند، بهبود قابل توجهی در رابطهشان گزارش میدهند. ایده اصلی EFT این است: دعواهای شما ریشه در یک نیاز عاطفی برآورده نشده دارند. شما سر ظرف کثیف دعوا نمیکنید؛ شما سر این دعوا میکنید که «احساس میکنم برایت مهم نیستم» یا «نمیتوانم روی تو حساب کنم». در EFT، مشاور به شما کمک میکند الگوی منفی رابطهتان را شناسایی کنید (مثلا یکی حمله میکند، دیگری از همسرش فاصله میگیرد)، سپس به شما یاد میدهد چطور به جای حمله یا سکوت، نیاز عاطفی واقعیتان را بیان کنید. در نهایت یک دایره امن از دلبستگی که هم شما و هم همسرتان در آن احساس امنیت میکنید میان شما جریان دارد.
درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) – یاد بگیرید جنگ را متوقف کنید
ACT روشی است که به شما میگوید: جنگ با همسرتان را متوقف کنید، حتی اگر با او موافق نیستید. ایده اصلی ACT این است که رنج شما از خود مشکل نیست، از «جنگیدن با مشکل» است. مثلا شما و همسرتان درباره تربیت فرزند اختلاف نظر دارید. هر بار بحث میکنید، داد میزنید، و سعی میکنید ثابت کنید حق با شماست. این جنگ، هم شما را خسته میکند، هم او را. ACT به شما یاد میدهد که این افکار متضاد را «رها کنید» بدون اینکه با آنها بجنگید. بعد یاد میگیرید بر اساس ارزشهای مشترکتان (مثلا احترام یا آرامش خانواده) عمل کنید، نه بر اساس عصبانیت لحظهای. این روش مخصوصا برای زوجهایی که در یک چرخه تکراری از دعواهای بینتیجه گیر کردهاند، عالی است.
درمان گاتمن – روشی مبتنی بر ۴۰ سال تحقیق روی زوجهای موفق
دکتر جان گاتمن بیش از ۴۰ سال هزاران زوج را مطالعه کرده. او میتوانست با شنیدن ۱۵ دقیقه حرف زدن یک زوج، با دقت بالای ۹۰ درصد پیشبینی کند آیا آنها طلاق میگیرند یا نه. بر اساس این تحقیق، گاتمن ۷ اصل برای موفقیت در رابطه شناسایی کرده است. از جمله: «نقشه عشق» (شناخت عمیق دنیای درونی همسرتان)، «مدیریت تعارض» (یادگیری بحث کردن بدون آسیب زدن)، و «ایجاد معنای مشترک» (داشتن اهداف و ارزشهای مشترک). روش گاتمن خیلی عملی و قابل اجراست. به شما ابزارهای مشخصی میدهد که هر روز میتوانید در خانه استفاده کنید. مثلا «تکنیک مکالمه پس از دعوا» یا «نواختن ۲۰ دقیقهای گیتار خیالی». اگر آدم اهل عمل هستید و دنبال راهکارهای روزمره میگردید، روش گاتمن برای شماست.
درمان روابط شیء (Object Relations) – ریشه مشکلات را در گذشته پیدا کنید
این روش برای زوجهایی مناسب است که حس میکنند مشکلاتشان خیلی عمیق و ریشهدار است. ایده اصلی این رویکرد این است: الگوهای رابطه شما با همسرتان، ریشه در رابطه اولیهتان با والدین دارد. مثلا اگر شما کودکی داشتید که هیچوقت احساس امنیت نمیکردید، حالا در رابطه بزرگسالیتان مدام به دنبال نشانههای خیانت یا طرد هستید. یا اگر یکی از والدینتان سرد و بیاحساس بود، شما هم نمیتوانید به همسرتان ابراز محبت کنید، چون بلد نیستید. در این روش، مشاور به شما کمک میکند این الگوهای کهنه را ببینید، بفهمید چرا تکرار میشوند، و یاد بگیرید چطور یک الگوی جدید و سالم بسازید. این روش زمانبرتر از بقیه است (معمولا چند ماه تا یک سال)، اما برای زوجهایی که روشهای سطحی به آنها جواب نداده، تاثیر عمیقی دارد.
درمان راهحلمحور کوتاهمدت (SFBT) – سریع و عملی
این روش دقیقا برعکس روش قبلی است. در SFBT، مشاور اصلاً به گذشته کار ندارد. نمیپرسد «چرا اینطوری شدی؟» میپرسد «چه فرقی میکند اگر تا هفته دیگر یک درصد بهتر شوید؟» تمرکز روی راهحل است، نه مشکل. به جای اینکه ساعتها درباره دعواهایتان حرف بزنید، مشاور از شما میپرسد: «کی مواقعی بوده که قرار بود دعوا کنید اما دعوا نکردید؟ آن موقع چه کار متفاوتی کردید؟» همین سوال ساده، به شما نشان میدهد که راهحل از قبل در زندگی شما وجود دارد؛ فقط باید آن را پیدا کنید و بزرگش کنید. SFBT معمولاً بین ۳ تا ۸ جلسه طول میکشد و برای زوجهایی که مشکل خیلی حاد و پیچیده ندارند و فقط میخواهند یک الگوی ارتباطی خاص را اصلاح کنند، عالی است.
کدام رویکرد برای شما مناسبتر است؟
حالا که با ۵ رویکرد آشنا شدید، احتمالا میپرسید «کدام یکی برای من خوب است؟» جواب بستگی به نوع مشکل و شخصیت شما دارد؛ در صورتی که با این رویکردها آشنا شدید نوبت به رزرو نوبت با یک زوج درمانگر میرسد که یا به شکل آنلاین یا یک تماس ساده میتوانید این کار را انجام دهید.
| اگر… | رویکرد مناسب |
| احساس میکنید دعواهایتان ریشه در نیازهای عاطفی برآوردهنشده دارد | EFT |
| در یک چرخه تکراری دعواهای بینتیجه گیر کردهاید | ACT |
| آدم اهل عمل هستید و دنبال ابزارهای روزمره میگردید | گاتمن |
| مشکل ساده و محدودی دارید و سریع میخواهید حلش کنید | SFBT |
| حس میکنید الگوهای ارتباطی شما از کودکی ریشه گرفته | روابط شیء |
جمعبندی
۵ رویکرد اصلی برای حل مشکلات زوجین را مرور کردیم: رویکرد هجان مدار( تمرکز بر هیجانات و دلبستگی)، ACT (توقف جنگ با افکار)، گاتمن (ابزارهای عملی مبتنی بر تحقیق)، روابط شیء (کشف ریشههای کودکی)، و SFBT (راهحلمحور و کوتاهمدت). هیچکدام از این روشها «بهتر» از بقیه نیستند. آنچه تعیین میکند، نوع مشکل، شخصیت شما و همسرتان، و مهارت مشاور است. اگر تصمیم گرفتید برای حل مشکلات رابطهتان قدم بردارید، خبر خوب این است که امروزه شروع کار خیلی ساده شده. میتوانید از طریق رزرو رایگان نوبت روانشناس استفاده کنید و با یک تماس ساده، اولین جلسه را هماهنگ کنید. پلتفرمهایی هستند که این امکان را به شما میدهند بدون هیچ هزینه اولیه، با مشاوران متخصص زوجین آشنا شوید و بهترین روش را برای خودتان انتخاب کنید. رابطه شما ارزش این سرمایهگذاری را دارد. همین امروز اولین قدم را بردارید.
آگهی فردا