راز سلامتی در یک درجه: چرا دمای بدن شما کلید داشتن زندگی بهتر است؟
در طول تاریخ، انسانها همواره مجبور بودهاند راههایی برای مقابله با شرایط محیطی متغیر بیابند. چه در آبوهوای گرم زندگی میکردند و چه در آبوهوای سرد، چه به آب فراوان دسترسی داشتند و چه محدود، همیشه پوشاک و خانههای خود را با شرایط محیطی تطبیق میدادند. با ظهور فناوری، توانایی گرم و خنک کردن خانههایمان در تمام طول سال و همچنین انتقال و تصفیه آب را به دست آوردیم که این امر زندگی در مناطقی مانند جنوب غربی آمریکا را که پیش از این غیرقابل سکونت بودند، آسانتر کرد. به عنوان ساکن تگزاس، اغلب اظهار میکنم که نمیدانم مردم قبل از ظهور تهویه مطبوع و یخچال چگونه در اینجا زندگی میکردند.
قطعاً همه ما زمان زیادی را صرف ردیابی آبوهوا از طریق حواس خود، دماسنجها و گزارشهایی که در تلویزیون و اینترنت پیدا میکنیم، میکنیم. ما با آگاهی از آنچه تصاویر راداری آخر نشان میدهند و چگونه الگوهای تغییر آبوهوا ممکن است بر جوامع ما تأثیر بگذارند، صحبت میکنیم. اما تعداد کمی از ما توقف میکنیم تا به این فکر کنیم که بدن ما چگونه دمای خود را اندازهگیری، تنظیم یا حفظ میکند یا چگونه دمای بدن بر سلامت جسمی و روانی ما تأثیر میگذارد.
هیپوتالاموس: ترموستات بدن شما
یک ساختار کوچک در مغز به نام هیپوتالاموس مسئول تنظیم تعدادی از فرآیندهای هموستاتیک از جمله دریافت غذا و مایعات و دمای بدن ما است. بخشی از هیپوتالاموس به نام ناحیه پیشاپتیک (preoptic area) تصور میشود مسئول تنظیم و حفظ دمای محیطی بدن ما در حدود ۹۸.۶ درجه فارنهایت است. ترمورسپتورهای واقع در پوست، نخاع و اندامهای داخلی ما سیگنالهایی را regarding دمای بدن ما به هیپوتالاموس منتقل میکنند و هیپوتالاموس سیگنالهای سلولی و رفتاری را برای حفظ نقطه تنظیم آغاز میکند. اگر بیش از حد گرم باشیم، میتوانیم با تعریق گرما را کاهش دهیم و اگر بیش از حد سرد باشیم، برای تولید گرما میلرزیم. البته، ما همچنین میتوانیم اقدامات رفتاری از جمله درآوردن لباس یا ورزش کردن را برای تنظیم دمای خود انجام دهیم.
ترموژنز و خطرات هیپوترمی
اما اینها پاسخهای موقتی به نوسانات خفیف دمای بدن ما هستند. انسانها، مانند همه پستانداران، از طریق فرآیندی به نام ترموژنز (thermogenesis) به طور مداوم گرما تولید میکنند. بافتهای چربی (سلولهای چربی) از طریق یک فرآیند شیمیایی پیچیده که گرما آزاد میکند، گرما تولید میکنند. هیپوترمی (hypothermia) زمانی رخ میدهد که بدن بیش از آنچه میتواند تولید کند، گرما از دست میدهد. اگر اندامهای انتهایی ما سرد شوند، کریستالهای یخ میتوانند تشکیل شوند و باعث آسیب بافتی شوند که به اصطلاح سرمازدگی (frostbite) نامیده میشود. هیپوترمی طولانیمدت میتواند منجر به کاهش فشار خون، کاهش ضربان قلب، احتقان ریوی، کاهش عملکرد شناختی و در نهایت نارسایی قلبی-تنفسی و مرگ شود.
اهمیت تنظیم آب در بدن
بخش مهم دیگر حفظ دمای بدن و تعادل شیمیایی، تنظیم دریافت آب است. هنگامی که به اندازه کافی هیدراته هستیم، آب کافی برای حفظ فشار خون، مایع مغزی-نخاعی، تعادل مایع و نمک در بدن و تعریق برای خنک کردن خود داریم. هنگامی که آب کافی دریافت نمیکنیم، هیپوتالاموس زنجیرهای از سیگنالهای هورمونی را فعال میکند که تشنگی را تحریک میکنند و توزیع آبی را که در اختیار داریم تنظیم میکنند. هنگامی که افراد در هوای گرم بیش از حد exertion میکنند و با replenishing سطح آب و نمک خود جبران نمیکنند، ممکن است در تعریق و خنک کردن خود مشکل داشته باشند. اگر دمای بدن شما بیش از حد بالا برود، میتواند کشنده باشد.
تب: سلاح دو لبه بدن
به طور متناقضی، هیپوتالاموس ما ممکن است زمانی که بیمار هستیم، عمداً دمای بدن را افزایش دهد تا دمای داخلی ایجاد کند که برای مهاجمانی مانند باکتریها و ویروسها که خود به دما حساس هستند، نامطلوب باشد. دمای بالای بدن همچنین میتواند شناخت ما را مختل کند و در نهایت به اندامهایی از جمله کلیهها، قلب و مغز آسیب برساند.
تأثیر دما بر خلق و خو و تفکر
تعیین چگونگی تأثیر دمای داخلی و خارجی بدن بر خلق و خو و توانایی تفکر واضح دشوارتر است. بر اساس مطالعات در مقیاس بزرگ بر روی پذیرش در بیمارستانها، شواهدی وجود دارد که نشان میدهد آبوهوای گرم شرایط سلامت روان را تشدید میکند، اما سنجش این موضوع در سطح فردی دشوار است. تحقیقات نشان میدهد که افراد تمایل دارند زمانی که دما گرمتر میشود، تحریکپذیرتر و تحت استرس بیشتری قرار گیرند، اما این نیز تابعی از منابع و انتظارات است. به نظر میرسد برخی از افراد در آبوهوای گرم بیابانی رشد میکنند، در حالی که برخی دیگر فعالانه به دنبال محیطهای سردتر هستند. واضح است که اگر شرایط آبوهوایی بر توانایی ما برای خواب راحت تأثیر بگذارد، بر رفاه ما تأثیر میگذارد، اما این نیز به عوامل فردی مانند میزان گرم یا خنک نگه داشتن خانههایمان بستگی خواهد داشت.
نکته پایانی این است که صحبت در مورد آبوهوا تنها یک راه برای گذراندن وقت نیست. توانایی بقای ما به مدیریت دمای بدنمان بستگی دارد. بنابراین شاید همه ما باید زمان بیشتری را صرف کمک به هیپوتالاموس خود برای حفظ سطح مایعات و دمای بدن در سطح مطلوب کنیم. هنگامی که هوا گرم است، باید قرارگیری در معرض آفتاب، دریافت آب و سطح فعالیت خود را تنظیم کنیم و زمانی که سرد است، باید مطمئن شویم که سطوح پوست در معرض را بپوشانیم و برای افزایش جریان خون به حرکت ادامه دهیم. انجام این کار نه تنها ما را راحتتر میکند، بلکه میزان انرژیای را که بدن ما نیاز به صرف تنظیم دما دارد، کاهش میدهد. این به نوبه خود میتواند انرژی مورد نیاز ما را برای تمرکز بر سایر جنبههای تندرستی جسمی و روانی فراهم کند.
