راز خوراکیهای فرآوریشده فاش شد: آزمایش خون و ادرار، پرده از عادات غذایی شما برمیدارد!
آیا میدانید چه میزان غذای فوق فرآوریشده مصرف میکنید؟ یک مطالعه جدید نشان میدهد که آزمایش خون و ادرار میتواند اطلاعات دقیقی از رژیم غذایی شما ارائه دهد و ارتباط آن با بیماریهایی مانند دیابت و سرطان را آشکار سازد. این مقاله به قلم اسمریتی مالاپاتی و نشریه نیچر، نتایج این تحقیق جالب را بررسی میکند.
به گفته محققان، مولکولهای موجود در ادرار و خون میتوانند نشان دهند که چه مقدار از رژیم غذایی یک فرد از غذاهای فوق فرآوریشده تشکیل شده است. این مطالعه که در مجله “PLOS Medicine” منتشر شده است، نشان میدهد که این اندازهگیریها روشی عینی برای پیگیری مصرف غذاهای فوق فرآوریشده ارائه میدهد و میتواند در بررسی ارتباط آنها با بیماریهایی مانند دیابت و سرطان مفید باشد.
اریکا لافتفیلد، متخصص اپیدمیولوژی در موسسه ملی سرطان ایالات متحده در راکویل، مریلند، و یکی از نویسندگان این مطالعه میگوید: «غذاهای فوق فرآوریشده به صورت صنعتی تولید میشوند و اغلب حاوی موادی مانند افزودنیها و امولسیفایرها هستند که معمولاً در غذاهای خانگی یافت نمیشوند. از ماستهای شیرین گرفته تا نانهای کارخانهای و تنقلات بستهبندیشده، این دسته شامل طیف وسیعی از غذاها میشود.»
مطالعات نشان دادهاند که مصرف زیاد غذاهای فوق فرآوریشده با افزایش خطر چاقی، بیماریهای قلبی عروقی، دیابت و برخی از انواع سرطان مرتبط است. با این حال، این تحقیقات معمولاً به یادآوری افراد از آنچه خوردهاند متکی بودهاند، که میتواند غیرقابل اعتماد باشد.
روشهای نوین ارزیابی رژیم غذایی
تحقیقات همچنین نشان دادهاند که مطالعه محصولات متابولیسم دفع شده در خون و ادرار، پتانسیل بالایی دارد، اما این روش تاکنون فقط برای تعداد کمی از متابولیتها مورد استفاده قرار گرفته است. لافتفیلد و همکارانش اکنون این تجزیه و تحلیل را گسترش دادهاند تا بیش از ۱۰۰۰ متابولیت را شامل شود. این متابولیتها زمانی تولید میشوند که بدن غذا را به انرژی تبدیل میکند.
الیور رابینسون، متخصص اپیدمیولوژی مولکولی در امپریال کالج لندن، میگوید: «این کار بسیار مهم است. در روشهای سنتی ارزیابی رژیم غذایی، خطاهای اندازهگیری زیادی وجود دارد.»
امتیازدهی رژیم غذایی با استفاده از هوش مصنوعی
لافتفیلد و همکارانش نمونههای جمعآوریشده از ۷۱۸ فرد سالم ۵۰ تا ۷۴ ساله را در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ مورد مطالعه قرار دادند. نمونههای ادرار و خون شرکتکنندگان دو بار، با فاصله شش ماه، جمعآوری شده بود. همچنین از شرکتکنندگان خواسته شده بود که حداکثر شش بار در طول دوره یک ساله مطالعه، هر آنچه را که روز قبل مصرف کردهاند، ثبت کنند. تیم لافتفیلد هر ماده غذایی، از نان همبرگر گرفته تا ورقه پنیر، گوشت و کچاپ را به عنوان فوق فرآوریشده یا غیر فوق فرآوریشده برچسبگذاری کردند.
به گفته لافتفیلد، محققان سپس از یک تکنیک یادگیری ماشین (Machine Learning) برای دادن امتیاز به هر شرکتکننده استفاده کردند تا مشخص شود چه مقدار از انرژی روزانه آنها از غذاهای فوق فرآوریشده تامین میشود. آنها دریافتند که به طور متوسط، غذاهای فوق فرآوریشده ۵۰ درصد از انرژی دریافتی شرکتکنندگان را تشکیل میدهند، اما این میزان در بین افراد مختلف متفاوت است (از ۱۲ درصد تا ۸۲ درصد). افرادی که بیشترین غذاهای فوق فرآوریشده را مصرف میکردند، به طور کلی انرژی بیشتری از کربوهیدراتها، قندهای افزوده و چربیهای اشباعشده و کمتری از پروتئینها و فیبر دریافت میکردند.
سپس محققان نمونههای خون و ادرار شرکتکنندگان را تجزیه و تحلیل کردند و به دنبال متابولیتهایی بودند که در افرادی که رژیم غذاییشان حاوی مقدار زیادی غذای فوق فرآوریشده بود، شایعتر بودند.
نمونههای افرادی که رژیم غذایی غنی از غذاهای فوق فرآوریشده داشتند، بیشتر حاوی متابولیتی بودند که با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط است و برخی از نمونههای ادرار این افراد حاوی مولکولی بودند که توسط برخی از بستهبندیهای مواد غذایی تولید میشود. آنها همچنین حاوی متابولیتهای کمتری بودند که از میوهها و سبزیجات تازه به دست میآیند.
مطالعه تصادفی کنترلشده
برای آزمایش اینکه آیا امتیازدهی متابولیت میتواند برای پیشبینی وجود مقدار زیادی غذای فوق فرآوریشده در رژیم غذایی یک فرد استفاده شود یا خیر، محققان از دادههای یک مطالعه رژیم غذایی تصادفی کنترلشده بر روی ۲۰ فرد ۱۸ تا ۵۰ ساله که بین سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۰ انجام شد، استفاده کردند. از نیمی از شرکتکنندگان خواسته شد که به مدت دو هفته رژیم غذایی غنی از غذای فوق فرآوریشده و سپس به مدت دو هفته رژیم غذایی بدون غذای فوق فرآوریشده مصرف کنند. بقیه افراد همین رژیمها را به ترتیب معکوس مصرف کردند. لافتفیلد و همکارانش دریافتند که با بررسی متابولیتهای موجود در نمونههای ادرار و خون شرکتکنندگان، قادر به تشخیص بین این دو رژیم غذایی هستند.
لافتفیلد میخواهد این روش را بر روی جمعیتهایی با رژیمهای غذایی متنوعتر و بر روی افراد جوانتری که تمایل به خوردن غذاهای فوق فرآوریشده بیشتری دارند، آزمایش کند. او امیدوار است که از این ابزار برای بهبود مطالعات ارتباط بین غذای فوق فرآوریشده و سرطان استفاده کند.
رابینسون معتقد است که این ابزار میتواند برای پرداختن به سوالات بزرگ بیپاسخ، از جمله اینکه چه چیزی در مورد غذای فوق فرآوریشده برای شما مضر است، مورد استفاده قرار گیرد. به گفته وی، تشخیص تفاوت بین اثرات متابولیکی یک رژیم غذایی غنی از غذای فوق فرآوریشده و رژیم غذایی ناسالم که سرشار از نمک، شکر و چربیهای اشباعشده است، دشوار است.
وی میافزاید: درک این تفاوت میتواند به شرکتها در بهبود محصولات خود کمک کند. ما در این سیستم تولید مواد غذایی صنعتی گرفتار شدهایم که در آن همه ما غذای فوق فرآوریشده میخوریم و بازگشت به غذای تازه برای اکثر مردم بسیار دشوار است، زیرا سیستمهای غذایی ما اکنون به این شکل تنظیم شدهاند.
شایان ذکر است که این مقاله با کسب اجازه بازنشر شده و برای اولین بار در تاریخ ۲۰ می ۲۰۲۵ (۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴) منتشر شده است.
تغییر کاربری کانتینر