راز آلزایمر در میانسالی: نشانگرهای خونی که سالها قبل هشدار میدهند
کشف نشانگرهای آلزایمر در خون افراد میانسال
تحقیقات جدید نشان میدهد نشانههای بیماری آلزایمر میتواند حتی در دهه چهارم زندگی (40 سالگی) در خون افراد شناسایی شود. دانشمندان فنلاندی در دانشگاه تورکو موفق به کشف سطوح بالای نشانگرهای زیستی مرتبط با آلزایمر در بزرگسالان میانسال شدهاند، به ویژه در افرادی که سابقه خانوادگی از طرف مادر یا بیماری کلیوی دارند.
این یافتهها حاکی از آن است که آزمایشهای مبتنی بر خون میتوانند روزی امکان پیشگیری زودهنگام و هدفمند را فراهم کنند، زمانی که علائم هنوز خفیف هستند. با این حال، برای تبدیل این آزمایشها به روشی روتین، تحقیقات بیشتری برای تعیین استانداردها و جلوگیری از تشخیصهای نادرست لازم است.
حقایق کلیدی این تحقیق
- نشانگرهای زیستی مرتبط با آلزایمر در برخی افراد از سنین 41 تا 56 سالگی ظاهر میشوند
- سطح بالای نشانگرهای زیستی در مادران و بیماری کلیوی با خطر بالاتر در فرزندان مرتبط است
- آزمایشهای نشانگر زیستی مبتنی بر خون میتوانند به ابزاری مقرونبهصرفه برای غربالگری تبدیل شوند
مطالعه جمعیتی فنلاند درباره آلزایمر
مطالعهای در دانشگاه تورکو فنلاند نشان میدهد که نشانههای مرتبط با بیماری آلزایمر ممکن است از میانسالی در مغز وجود داشته باشد. در آینده، نشانگرهای زیستی مبتنی بر خون مرتبط با آلزایمر میتوانند تشخیص زودهنگام این بیماری را ممکن سازند. این امر امکان درمان پیشگیرانه را برای افراد در معرض خطر، زمانی که بیماری هنوز در مراحل اولیه است، فراهم میکند.
با افزایش سن جمعیت، بیماری آلزایمر و سایر بیماریهای زوال عقل شایعتر میشوند. فرآیندهای بیماری که منجر به بروز علائم میشوند، سالها یا حتی دههها قبل از آشکار شدن هرگونه کاهش در عملکردهای شناختی مانند حافظه آغاز میشوند.
یافتههای کلیدی تحقیق
مطالعه انجام شده در دانشگاه تورکو نشان داد که حتی افراد میانسال ممکن است سطوح بالایی از نشانگرهای زیستی مرتبط با آلزایمر در خون خود داشته باشند و این سطوح با افزایش سن بیشتر میشود.
یک یافته جدید این بود که غلظت بالای نشانگرهای زیستی در والدین، به ویژه مادر، ممکن است با سطح بالاتر این نشانگرها در فرزندان میانسال مرتبط باشد. علاوه بر این، محققان دریافتند که بیماری کلیوی ممکن است با سطح بالاتر نشانگرهای زیستی در میانسالی مرتبط باشد.
ژن APOE ε4 که خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش میدهد، با سطح بالاتر نشانگرهای زیستی در خون در سنین بالاتر مرتبط بود، اما هنوز در میانسالی این ارتباط مشاهده نشد.
نمونه خون و تشخیص آینده آلزایمر
اخیراً شناسایی نشانگرهای زیستی مرتبط با آلزایمر از طریق نمونه خون ممکن شده است. این روش در آینده میتواند راهی مقرونبهصرفه برای شناسایی افراد در معرض خطر بالای ابتلا به آلزایمر و اولویتبندی آنها برای درمانهای پیشگیرانه باشد.
سووی روویو، پژوهشگر ارشد مرکز تحقیقات پزشکی پیشگیرانه و کاربردی قلب و عروق دانشگاه تورکو که هدایت این مطالعه را بر عهده داشته است، میگوید: “در عمل بالینی، تشخیص پاتولوژی بتا-آمیلوئید مرتبط با آلزایمر در حال حاضر نیاز به مطالعات تصویربرداری یا نمونهگیری از مایع مغزی-نخاعی دارد. با این حال، فناوریهای اندازهگیری فوق حساس اخیراً توسعه یافتهاند که اکنون امکان تشخیص نشانگرهای زیستی مغزی مرتبط با آلزایمر را از نمونههای خون فراهم میکنند.”
محدودیتهای فعلی روش تشخیصی
هنوز نمیتوان به طور قطعی بیماری آلزایمر را با نمونه خون تشخیص داد، زیرا این روش هنوز به دلیل عدم وجود مقادیر مرجع شناخته شده محدود است. علاوه بر این، هنوز مشخص نیست که کدام عوامل confounding بر غلظت نشانگرهای زیستی خون مرتبط با آلزایمر تأثیر میگذارند. بنابراین، تفسیر نشانگرهای زیستی به دست آمده از نمونه خون ممکن است به تشخیص نادرست منجر شود.
روویو تأکید میکند: “برای استفاده قابل اعتماد از نشانگرهای زیستی مبتنی بر خون برای تشخیص آلزایمر در آینده، تحقیقات بیشتری در بین گروههای مختلف جمعیتی و سنی برای استانداردسازی مقادیر مرجع مورد نیاز است.”
جزئیات مطالعه
در این مطالعه، نشانگرهای زیستی مرتبط با آلزایمر در نمونههای خون شرکتکنندگان میانسال (41-56 ساله) و والدین آنها (59-90 ساله) اندازهگیری شد که در مجموع 2051 نفر را شامل میشد.
ماریا هِیسکانن، پژوهشگر ارشد مرکز تحقیقات پزشکی پیشگیرانه و کاربردی قلب و عروق دانشگاه تورکو میگوید: “تاکنون، نشانگرهای زیستی مغزی مرتبط با آلزایمر عمدتاً در افراد مسن مورد مطالعه قرار گرفتهاند. مطالعه ما بینشهای جدیدی در مورد سطح نشانگرهای زیستی و عوامل مرتبط با آن از میانسالی ارائه میدهد.”
این مطالعه بخشی از مطالعه ملی “خطر قلبی-عروقی در جوانان فنلاندی” است که توسط مرکز تحقیقات پزشکی پیشگیرانه و کاربردی قلب و عروق دانشگاه تورکو در فنلاند هماهنگی میشود.
نتایج این تحقیق در مجله Lancet Healthy Longevity منتشر شده است.
درباره این تحقیق آلزایمر
نویسنده: توئوماس کوئیولا
منبع: دانشگاه تورکو
تماس: توئوماس کوئیولا – دانشگاه تورکو
تصویر: اعتبار تصویر به Neuroscience News تعلق دارد
تحقیق اصلی: دسترسی آزاد
“عوامل مرتبط با نشانگرهای زیستی خونمحور برای بیماریهای عصبی-تحلیلبرنده و ارتباطات بیننسلی آنها در مطالعه جوانان فنلاندی: یک مطالعه کوهورت” توسط سووی روویو و همکاران در Lancet Healthy Longevity
