دکتر آنا اورنشتاین: رازهای تابآوری روانی از بازماندگان هولوکاست برای جهان امروز
نگاهی به زندگی یک روانکاو انسانگرا و فعال اجتماعی
دکتر آنا اورنشتاین، روانپزشک، روانکاو کودک و بزرگسال، که از هولوکاست جان سالم به در برد، در سن ۹۸ سالگی در ۲ ژوئیه ۲۰۲۵ درگذشت. مراسم تشییع جنازه او در بوستون برگزار شد، درست در زمانی که جامعه بیش از هر زمان دیگری به پیامهای انسانی او نیاز داشت.
ارتباطات تصادفی و معنادار
زندگی و مرگ دکتر اورنشتاین پر از لحظات معنادار و به ظاهر تصادفی بود. او درست یک روز قبل از تصویب لایحه فدرال موسوم به “لایحه بزرگ و زیبا” درگذشت، لایحهای که احتمالاً با برخی جنبههای آن مخالف بود، چرا که در سالهای پایانی عمرش نگران گرایش کشورش به فاشیسم بود.
از آشویتس تا آمریکا: مسیر یک بازمانده
در سن ۱۷ سالگی، آنا و مادرش از مجارستان تبعید شدند و در اولین هفته ژوئن ۱۹۴۴ به اردوگاه آشویتس رسیدند. بقیه اعضای خانوادهشان در همان دوران کشته شدند. مادرش حتی در اردوگاه نیز به او امید میداد و دود کشتهشدگان را به گونهای دیگر تفسیر میکرد. خود آنا از “شادی” هنگام خالکوبی شماره روی دستش میگفت، چرا که این به معنای زنده ماندن و کار کردن بود.
عشق در میان ویرانیها: آنا و پاول اورنشتاین
در سال ۱۹۴۶، آنا به طرز معجزهآسایی با پاول، معشوقه دوران کودکیاش که او نیز از اردوگاهها جان سالم به در برده بود، دوباره متحد شد. آنها پس از تحصیل پزشکی در هایدلبرگ آلمان، در سال ۱۹۵۱ به آمریکا مهاجرت کردند و بیشتر عمر خود را در سینسیناتی گذراندند.
این زوج که ۷۱ سال در کنار هم زندگی کردند، هر دو در روانکاوی “خود-روانشناسی” که توسط هاینتس کوهوت توسعه یافته بود، تخصص داشتند. آنها مرکز بینالمللی مطالعه خود-روانشناسی روانکاوی را تأسیس کردند و هر دو به خاطر مهارت در به کارگیری همدلی، حتی در برخورد با نازیهای آلمانی، شهرت داشتند.
هشدارهای یک بازمانده
دکتر اورنشتاین تا آخرین روزهای عمرش درباره امکان تکرار هولوکاست هشدار میداد. او معتقد بود دموکراسیها به آرامی فرسوده میشوند و اگر نادیده گرفته شوند، فروپاشی آنها سریعتر خواهد شد. جمله معروف او: “این در هواست. نگاه نکنید. به آن عادت نکنید.” پیام روشنی به جامعه امروز است.
تخصصهای منحصر به فرد دکتر اورنشتاین
پس از مرگ همسرش، دکتر اورنشتاین بر بحران آب و هوا تمرکز ویژهای داشت. او همچنین از نخستین کسانی بود که به نادیده گرفته شدن رنج بازماندگان در جامعه و حتی در درمانهای روانشناختی اشاره کرد. خودش از درمان بازماندگان هولوکاست خودداری میکرد تا از تداخل تجربیات شخصیاش با درمان جلوگیری کند.
میراث ماندگار
دکتر اورنشتاین و همسرش هر دو زندگینامه نوشتهاند و سه فرزند داشتند که همگی روانپزشک شدند. کارهای آنها در درمان کودکان و خانوادههای قربانی نسلکشی و تروما، امروزه میتواند برای کمک به کودکان بازمانده از جنگ در غزه، اوکراین و دیگر مناطق جنگزده مورد استفاده قرار گیرد.
روانپزشکان بازمانده هولوکاست که شکوفا شدند
دکتر اورنشتاین آخرین عضو گروهی از روانپزشکان بازمانده هولوکاست بود که هر کدام سهم منحصر به فردی در پیشرفت روانپزشکی داشتند. از جمله:
- هنری کریستال: پیشگام در مصاحبه با بازماندگان هولوکاست
- لئو ایتینگر: محقق تأخیر در شروع اختلال استرس پس از سانحه
- ویکتور فرانکل: خالق کتاب پرفروش “انسان در جستجوی معنا”
این روانپزشکان نه تنها از وحشتهای دوران کودکی جان سالم به در بردند، بلکه توانستند خشم خود را به مراقبت و درمان تبدیل کنند. آنها بخشی از گروه بزرگتری از روانپزشکان اروپایی بودند که با افزایش یهودستیزی در اروپا به آمریکا مهاجرت کردند و سهم بزرگی در توسعه روانپزشکی این کشور داشتند.
دکتر موفیک، روانپزشک برجسته و نویسنده این مقاله، خود نیز برنده جایزه انساندوستانه آبراهام هالپرن در سال ۲۰۲۴ شده است. او در حال ویرایش مجموعه چهارجلدی درباره ادیان و روانپزشکی برای انتشارات اشپرینگر است.
تغییر کاربری کانتینر