دروازه جدید برای نخبگان علمی؛ انجمن های تخصصی، مشاوران رسمی کمیسیون های نه‌گانه دولت

فهرست محتوا

فعالیت های علمی و پژوهشی در هر کشوری، شریان حیاتی توسعه به شمار می رود و نقش انجمن های علمی در این میان، نقشی کلیدی و تعیین کننده است. این انجمن ها که متشکل از متخصصان و نخبگان هر حوزه هستند، حالا قرار است به طور رسمی وارد فرایند تصمیم گیری های کلان کشور شوند. این خبر مهمی است که توسط دبیر کمیسیون انجمن های علمی ایران اعلام شده و نوید بخش فصلی تازه در رابطه میان دولت و جامعه علمی کشور است. به زودی، انتظار می رود که از نمایندگان این انجمن ها به صورت رسمی دعوت شود تا نظرات کارشناسی و تخصصی خود را در کمیسیون های مختلف دولت ارائه دهند و به این ترتیب، تصمیم سازی ها با پشتوانه ای علمی و دقیق تری همراه باشند.

تحول در رویکرد کمیسیون: از کمیت به کیفیت

دکتر سید عبدالامیر نبوی، دبیر کمیسیون انجمن های علمی ایران، در حاشیه نشست خبری مربوط به هفته ترویج علم و روز جهانی علم در جمع خبرنگاران، با تاکید بر ادامه همکاری و حمایت از تمامی انجمن های علمی، رویکرد جدید کمیسیون را تشریح کرد. او بیان کرد که اگرچه تمام برنامه های حمایتی و پشتیبانی از فعالیت انجمن های علمی مانند گذشته به قوت خود باقی است، اما تمرکز و جهت گیری تازه کمیسیون، مطابق با سیاست های روز علمی کشور، بر روی کیفی گرایی و توجه ویژه به مرزهای دانش قرار گرفته است.

به بیان دیگر، به جای تمرکز صرف بر افزایش تعداد انجمن های علمی، هدف اصلی این است که از چهارصد انجمن علمی که هم اکنون زیر نظر وزارت علوم فعال هستند، به شکلی موثرتر و کاملا هدفمند حمایت شود. این حمایت باعث می شود تا فعالیت های این گروه های تخصصی نه تنها در سطح ملی، بلکه با بالاترین سطح کیفی دنبال شوند و نتایج ملموس تری برای جامعه داشته باشند. این رویکرد جدید، تضمین می کند که منابع و انرژی های موجود به درستی برای ارتقای سطح علمی کشور به کار گرفته شوند و از پراکندگی بی هدف جلوگیری شود.

حمایت ویژه از علوم نوظهور و نیازهای حیاتی کشور

دکتر نبوی همچنین به ضرورت حمایت و توسعه انجمن های علمی در حوزه های جدید و نوظهور اشاره کرد و تاکید داشت که تمرکز ویژه ای برای رشد و تقویت انجمن های علمی در زمینه هایی مانند هوش مصنوعی وجود دارد. او توضیح داد که این حوزه ها تا کنون کمتر مورد توجه جدی قرار گرفته اند، در حالی که امروزه به عنوان نیازهای اساسی و واقعی کشور مطرح هستند و نقش تعیین کننده ای در آینده توسعه ای ایران خواهند داشت.

دبیر کمیسیون انجمن های علمی خاطر نشان کرد که در این زمینه، درخواست های زیادی از طرف متخصصان، افراد صاحب نظر و حتی خود انجمن ها به دست کمیسیون رسیده است. این درخواست ها با دقت کامل و پس از انجام بررسی های کارشناسی، در صورتی که در آن حوزه تخصصی، انجمن علمی موجود نباشد، با استقبال کمیسیون رو به رو شده و مجوزهای لازم صادر می شود. وزارت علوم نیز در حدود امکانات و منابع موجود خود، حمایت های لازم را اعمال خواهد کرد. این پشتیبانی ها شامل کمک های مالی هر چند محدود، اما در کنار ان حمایت های معنوی و مهمتر از ان، ایجاد و تقویت ارتباط موثر بین انجمن ها و دستگاه های اجرایی کشور است.

کمیسیون انجمن های علمی: پلی برای ارتباطات داخلی و جهانی

دکتر نبوی کمیسیون انجمن های علمی را نه یک نهاد کنترلی، بلکه یک نهاد تسهیل گر معرفی کرد. ماموریت اصلی این کمیسیون، آسان کردن ارتباطات درونی و خارجی انجمن ها، قوی تر کردن پیوند انها با دستگاه های اجرایی و همچنین گسترش همکاری های علمی هم در سطح ملی و هم در سطح جهانی است.

او با تاکید بر اهمیت حمایت از فعالیت های بین المللی انجمن های علمی، مانند برگزاری همایش ها و نشست های علمی مشترک یا امضای تفاهم نامه های همکاری، گفت: این حمایت ها باید در نهایت به یک نتیجه عملی و کاربردی منجر شوند و صرفا در حد برگزاری یک رویداد یا امضای یک سند باقی نمانند. این رویکرد، نشان دهنده یک تغییر دیدگاه مهم از برگزاری رویداد محوری به سمت دستاورد محوری در فعالیت های بین المللی است.

حضور در تصمیم گیری های کلان: انجمن ها وارد کمیسیون های ۹ گانه دولت می شوند

یکی از مهمترین خبرهای اعلام شده توسط دبیر کمیسیون، مربوط به حضور موثر انجمن های علمی در تصمیم گیری های بزرگ کشور بود. او با اشاره به اینکه در حال حاضر، چندین نفر از اعضای انجمن های علمی در شورای عالی عتف (علوم، تحقیقات و فناوری) عضو هستند، افزود که اکنون مقرر شده است نمایندگان این انجمن ها به عنوان مشاور در کمیسیون های نه‌گانه دولت نیز حضور پیدا کنند و دیدگاه ها و نظرات تخصصی خود را مستقیما به بدنه اجرایی کشور ارائه دهند.

دکتر نبوی در پایان خاطر نشان کرد که اسامی نمایندگان انجمن ها برای حضور در این کمیسیون ها از سوی کمیسیون علمی معرفی شده است و به تازگی، درخواست رسمی از طرف دولت برای عملیاتی شدن این همکاری دریافت شده است. در همین راستا، در هر حوزه تخصصی مشخص، چندین انجمن علمی به عنوان مراجع مشورتی اصلی تعیین شده اند و به زودی از انها برای ارائه نظرات کارشناسی دقیق در کمیسیون های مختلف دولت به صورت رسمی دعوت به عمل خواهد امد. این گام، به معنای واقعی کلمه، پیوستن علم به عمل و افزایش نقش نخبگان در اداره کشور است.