به نظر می‌رسد پس از کش و قوس‌های فراوان و یک دادگاه نفس‌گیر، قاضی فدرال، «آمیت مهتا»، رأی نهایی خود را در پرونده اتهام انحصارطلبی گوگل در بازار جستجوی آنلاین صادر کرد. این حکم، ضمن وارد دانستن برخی محدودیت‌ها بر فعالیت‌های گوگل، بسیاری از درخواست‌های کلیدی وزارت دادگستری آمریکا (DOJ) را رد کرده و به این ترتیب، یک پیروزی قابل توجه برای این غول فناوری به حساب می‌آید. با این تصمیم، گوگل مجبور نیست دست به فروش دارایی‌های استراتژیک خود، یعنی مرورگر کروم و سیستم‌عامل اندروید، بزند.

در واقع، استدلال اصلی وزارت دادگستری این بود که فروش اجباری مرورگر کروم، به عنوان یک نقطه دسترسی اصلی به اینترنت، به گوگل قدرتی انحصاری برای ترویج موتور جستجوی خود و کنار زدن رقبا می‌دهد. با این حال، قاضی مهتا در سند ۲۳۰ صفحه‌ای حکم خود، این رویکرد را یک «راه‌حل تضعیف» خوانده که اجرای آن «فوق‌العاده پیچیده و پرخطر» است و منافع مصرف‌کنندگان را به خطر می‌اندازد.

نکته جالب توجه در این رأی، نقش فناوری‌های نوظهور هوش مصنوعی است. قاضی مهتا با اشاره مستقیم به شرکت‌هایی مانند OpenAI و استارتاپ پرپلکسیتی، بیان کرد که ظهور هوش مصنوعی مولد، پویایی رقابت در بازار جستجو را به شکلی بی‌سابقه تغییر داده است. به گفته او، این شرکت‌های نوپا در موقعیتی قرار دارند که می‌توانند سلطه گوگل را بهتر از هر رقیب سنتی دیگری در دهه‌های گذشته به چالش بکشند. این تحلیل، از چشم‌انداز آینده‌نگر بازار، یکی از دلایل اصلی دادگاه برای عدم اعمال مجازات‌های ساختاری سنگین بر گوگل بوده و زیر سؤال بردن رویکرد دادگستری برای ممنوع کردن پرداخت‌های گوگل به شرکت‌هایی نظیر اپل و موزیلا به جهت حفظ جایگاه خود به عنوان موتور جستجوی پیش‌فرض، تلقی می‌شود.

قاضی این اقدام را برای شرکت‌های تجاری گوگل مضر دانست. با این همه، گوگل کاملا تبرئه نشده و این شرکت موظف شده است دسترسی به بخشی از داده‌های جستجوی خود را برای رقبا فراهم کند و شرایط فروش اجباری “تصویری لحظه‌ای” از داده‌های جست‌وجو را برای رقبا فراهم کند تا بتوانند توانایی خود را در شناسایی و خزش صفحات وب افزایش داده و خدمات جست‌وجوی خود را تقویت کنند. این اقدام، گامی در جهت افزایش شفافیت و کمک به رقابت مؤثرتر در بازار جستجو خواهد بود.

در بخش دیگری از حکم، درخواست وزارت دادگستری برای ممنوع کردن پرداخت‌های گوگل به شرکت‌هایی نظیر اپل و موزیلا جهت حفظ جایگاه خود به عنوان موتور جستجوی پیش‌فرض، رد شد. قاضی این اقدام را برای شرکت تجاری گوگل مضر دانست، اما با این همه، گوگل کاملا تبرئه نشده است. این شرکت موظف شده است دسترسی به بخشی از داده‌های جستجوی خود را برای رقبا فراهم کند. این اقدام، گامی در جهت افزایش شفافیت و کمک به رقابت مؤثرتر در بازار جستجو خواهد بود.