منابع خبری منطقه ای از تغییرات مهم در روند برگزاری گفتگوهای غیر مستقیم میان ایران و ایالات متحده آمریکا خبر می دهند. بر اساس آخرین اطلاعات منتشر شده، ایران تصمیم گرفته است محل برگزاری این مذاکرات را از شهر استانبول ترکیه به مسقط، پایتخت عمان، منتقل کند تا روند گفتگوها در مسیری آشنا و با سابقه قبلی ادامه یابد.
علت تغییر محل مذاکرات از ترکیه به عمان
یک مقام منطقه ای آگاه در گفتگو با خبرگزاری رویترز اعلام کرد که انگیزه اصلی ایران از این جابجایی، حفظ تداوم مذاکرات هسته ای در بستری است که پیش از این نیز آزموده شده بود. تهران تمایل دارد که گفتگوها به عنوان ادامه ای بر روند مذاکرات هسته ای پیشین در عمان تلقی شود. این جابجایی جغرافیایی نشان دهنده اعتماد بیشتر ایران به میانجی گری مقامات عمانی و ساختار مذاکراتی است که در این کشور پایه گذاری شده است.
اختلاف نظر تهران و واشنگتن بر سر دستور کار جلسات
یکی از چالش های اساسی در مسیر این گفتگوها، تفاوت دیدگاه در موضوعات مورد بحث است. مقام آگاه مذکور که نخواست نامش فاش شود، تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای فرآیند برنامه ریزی، صراحتا اعلام کرده است که تنها در مورد برنامه هسته ای خود و ابعاد مرتبط با آن مذاکره خواهد کرد. این در حالی است که واشنگتن تلاش می کند مسائل دیگر و موضوعات غیر هسته ای را نیز در دستور کار قرار دهد که با مخالفت جدی طرف ایرانی روبرو شده است.
واکنش ایران به حضور کشورهای منطقه در مذاکرات
در بخش دیگری از این گزارش، به موضوع حضور کشورهای همسایه در فرآیند مذاکرات اشاره شده است. این مقام منطقه ای مدعی شد که تهران از ابتدا در جریان دعوت از کشورهای منطقه برای شرکت در نشست های برنامه ریزی شده در استانبول بوده است. با این حال، اصرار ایران بر انتقال مذاکرات به عمان نشان می دهد که تهران همچنان بر فرمت گفتگوهای دوجانبه (با میانجی گری) و تمرکز بر پرونده هسته ای پافشاری می کند تا از پیچیده تر شدن روند مذاکرات با ورود طرف های ثالث جلوگیری نماید.
نقش استراتژیک مسقط در دیپلماسی هسته ای
انتخاب دوباره عمان به عنوان میزبان، بار دیگر بر نقش حیاتی این پادشاهی در حل و فصل بحران های منطقه ای صحه می گذارد. عمان با اتخاذ سیاست بی طرفی فعال، طی سال های گذشته توانسته است فضایی امن برای گفتگوهای حساس فراهم کند. به نظر می رسد ایران با انتخاب مسقط، به دنبال محیطی دور از جنجال های رسانه ای و فشارهای سیاسی است تا بتواند بر هدف اصلی خود یعنی رفع تحریم ها و حل چالش های هسته ای تمرکز کند.
آینده پیش روی گفتگوهای ایران و آمریکا در عمان
با قطعی شدن انتقال مذاکرات به عمان، اکنون تمامی نگاه ها به نتایج نشست های روز جمعه دوخته شده است. تحلیل گران معتقدند که اگر دو طرف بتوانند بر سر چارچوب مشخصی برای بازگشت به تعهدات هسته ای توافق کنند، گشایش های اقتصادی قابل توجهی رخ خواهد داد. با این حال، پافشاری ایران بر محدود ماندن موضوعات به پرونده هسته ای و مقاومت در برابر خواسته های فراتر از آن توسط آمریکا، نشان دهنده مسیر دشوار و پیچیده ای است که دیپلمات ها در مسقط پیش رو دارند.
