روز دوشنبه، قاضی دادگاه فدرال توافقنامه ۱.۵ میلیارد دلاری میان شرکت انتروپیک (Anthropic) و نویسندگان را تایید کرد؛ تصمیمی که به بزرگترین شکایت گروهی حق نشر (کپیرایت) تاریخ خاتمه داد و سنگینترین رقم توافق کپیرایت را به ثبت رساند.
به گزارش واضح به نقل از Ars Technica، در ماه مه گذشته، برخی از نویسندگان تلاش کردند جلوی این توافق را بگیرند. این پیشنهاد پس از آن مطرح شد که دادگاه اعلام کرد آموزش مدلهای هوش مصنوعی (AI) انتروپیک روی کتابها مصداق «استفاده منصفانه» (Fair Use) است، اما استفاده از نسخههای دزدی و غیرقانونی آثار احتمالاً شامل این قانون نمیشود.
نویسندگان مخالف توافق استدلال میکردند که دستمزد وکلای پرونده بسیار بالا و سهم پرداختی به نویسندگان بسیار پایین است. برخی از آنها به امید دریافت غرامتهای سنگینتر از طریق شکایتهای مجزا، سعی کردند پس از مهلت قانونی از این توافق گروهی خارج (Opt-out) شوند تا مجبور به پذیرش غرامت تخمینی ۳,۰۰۰ دلاری به ازای هر اثر نشوند.
با این حال، قاضی دادگاه منطقهای ایالات متحده، آراسلی مارتینز-اولگین (Araceli Martínez-Olguín)، در حکم خود اعتراضات را به دلیل عدم وجود دلایل موجه رد کرد. وی تاکید کرد که حدود ۹۵ درصد از اعضای شاکی اطلاعیهها را دریافت کردهاند و تقریباً ۹۱ درصد از نویسندگان و ناشران متأثر، فرمهای دریافت خسارت خود را پر کردهاند. به گفته وی، تنها ۳۵۰ نفر از اعضای پرونده به طور رسمی خروج خود را اعلام کردند و ۵۴ نفر دیگر اعتراض کرده یا درخواست خروج دیرهنگام دادند.
قاضی در حکم خود نوشت که مشارکت بالای اعضا نشان میدهد اکثر نویسندگان اطلاعیهها را به موقع دریافت کرده و با «منصفانه بودن» طرح توزیع موافق هستند. وی همچنین خاطرنشان کرد که غرامت ۳,۰۰۰ دلاری به ازای هر اثر، «چهار برابر حداقل خسارت قانونی» تعیینشده است.
کاهش چشمگیر سهم وکلا و غرامت نمایندگان شاکیان
اگرچه قاضی اولگین مبلغ کل توافق را تایید کرد، اما سهم درخواستی وکلا و همچنین پرداختی به ۳ نویسندهای که نماینده تمام شاکیان در روند دادگاه بودند را کاهش داد.
وکلا در ابتدا ۲۰ درصد از کل مبلغ توافق، یعنی ۳۰۰ میلیون دلار را طلب کرده بودند. پیش از صدور حکم نهایی، این میزان به ۱۲.۵ درصد (حدود ۱۸۷ میلیون دلار) کاهش یافته بود؛ اما قاضی دادگاه این رقم را هم بسیار بالا دانست و حقالزحمه وکلا را به کمتر از ۷ درصد، یعنی حدود ۱۰۱ میلیون دلار کاهش داد.
بخشی از این حقالزحمه مربوط به اقدامات آتی وکلا برای توزیع مبالغ است و برخی نویسندگان مدعی بودند تخمین وکلا از زمان مورد نیاز بسیار بزرگنمایی شده است. قاضی اولگین با در نظر گرفتن این نگرانیها اعلام کرد گامهای جدیدی برای محافظت از حقوق شاکیان برداشته میشود و پس از اتمام پرداختها، حسابرسی دقیقی انجام خواهد شد که در صورت کمتر بودن هزینهها، سهم وکلا باز هم کاهش خواهد یافت.
همچنین غرامت اختصاصی ۳ نویسنده اصلی پرونده که سالها برای دفاع از ۵۰۶,۱۹۴ اثر ارزشمند تلاش کرده بودند، از ۵۰,۰۰۰ دلار به ۱۵,۰۰۰ دلار کاهش یافت. قاضی درخواست ۵۰ هزار دلاری را «غیرمنطقی» خواند و اعلام کرد در غیاب دلایلی مبنی بر انتقامجویی احتمالی از این افراد، غرامت کمتری به آنها تعلق میگیرد.
واکنش نویسندگان و شرکت انتروپیک به تایید نهایی دادگاه
نمایندگان اصلی شاکیان در بیانیهای به خبرگزاری رویترز اعلام کردند: «این توافق ما را یک گام به پاسخگو کردن واقعی انتروپیک (Anthropic) نزدیکتر میکند و به تمام شرکتهای هوش مصنوعی هشدار میدهد که نمیتوانند قانون را دور بزنند یا حقوق پدیدآورندگان را زیر پا بگذارند.»
احتمال دریافت غرامت بیش از ۳,۰۰۰ دلار به ازای هر اثر اگرچه ضعیف، اما هنوز ممکن است. قاضی اولگین اشاره کرد که اگر پس از پرداخت تمامی ادعاهای معتبر، مبلغی در صندوق توافق باقی بماند، باقیمانده مانده حساب مجدداً میان اعضا تقسیم خواهد شد.
وکلا و حقوقدانان نویسندگان از تایید توافق استقبال کردند و آن را ایستادگی مشترک صاحبان اثر در برابر دزدی محتوا خواندند. در سمت مقابل، آپارنا سریدار (Aparna Sridhar)، نایبرئیس امور حقوقی انتروپیک نیز در گفتگویی اعلام کرد که از به سرانجام رسیدن پرونده و اثبات «استفاده منصفانه» بودن آموزش هوش مصنوعی در حکم دادگاه ابراز خرسندی میکند.
سریدار گفت: «خرسندیم که بیش از ۹۱ درصد از نویسندگان و ناشران مشمول توافق، سهم خود را مطالبه کردهاند و مشتاقانه منتظر به پایان رساندن کامل این پرونده هستیم.»
بستن درها به روی درخواستهای خروج دیرهنگام از توافق
برای هر خروجی که دادگاه تایید کند، انتروپیک با خطر شکایتهای مستقل جدید روبرو میشود. به همین دلیل منطقی بود که این شرکت تمام تلاش خود را برای مسدود کردن درخواستهای خروج دیرهنگام به کار گیرد.
برخی نویسندگان مخالف توافق مدعی بودند ابلاغیهها را به موقع دریافت نکردهاند و مهلت تعیینشده بسیار کوتاه بوده است. با این حال، قاضی تنها درخواست دو همکار را به دلیل «غفلت قابل بخشش» (مانند سکته مغزی یکی از نویسندگان و عدم ارسال ترجمه اسپانیایی) پذیرفت و درخواست بقیه افراد را رد کرد.
یکی از سرشناسترین افرادی که درخواست خروجش رد شد، دونالد پاسمان (Donald Passman)، وکیل مطرح صنعت سرگرمی و نویسنده کتاب معروف «All You Need to Know About the Music Business» بود. وی سه ماه پس از مهلت مقرر درخواست خروج داد تا بتواند به صورت جداگانه ادعای خسارت کند، اما دادگاه ادعای او مبنی بر عدم اطلاع از مهلت قانونی را رد کرد.
انتروپیک با خروج پاسمان به شدت مخالفت کرد و اعلام داشت باورکردنی نیست چنین فرد سرشناسی از بزرگترین توافق کپیرایت تاریخ مطلع نشده باشد و پذیرش درخواست وی، راه را برای لغو توافق توسط دیگران باز میکند. قاضی دادگاه نیز با انتروپیک موافقت کرد و یادآور شد که این توافق، نویسندگان را از پروسههای طولانی، هزینهبر و پرریسک دادگاه معاف میسازد و انتروپیک را ملزم به نابودی تمامی نسخههای آثار آنها میکند.
آگهی فردا