یک آزمایش خون ساده که پروتئین خاصی مرتبط با بیماری آلزایمر را شناسایی میکند، بر اساس یک مطالعه جدید، میتواند افت شناختی آینده را در افراد مسن تا یک دهه قبل از بروز هرگونه علائم آشکار پیشبینی کند.
به گزارش واضح به نقل از رسانه خبری فاکس نیوز (Fox News)، این تحقیق که به رهبری دانشگاه هاروارد انجام شده، در کنفرانس بینالمللی انجمن آلزایمر در لندن ارائه و به طور همزمان در مجله انجمن پزشکی آمریکا (JAMA) منتشر شده است. این دستاورد میتواند نحوه ارزیابی خطر ابتلا به دمنس توسط پزشکان را متحول کرده و به بیماران برای مواجهه با این بیماری کمک کند.
نقش بیومارکر p-tau217 در ردیابی پروتئینهای مخرب مغز
به گفته پژوهشگران، با اندازهگیری یک بیومارکر خونی به نام p-tau217 که تجمع پروتئینهای مخرب در مغز را ردیابی میکند، پزشکان ممکن است بهزودی بتوانند خطر بیماری آلزایمر را ارزیابی کنند؛ دقیقاً شبیه به روشی که از آزمایش کلسترول برای تخمین خطر بیماریهای قلبی استفاده میشود.
در یکی از بزرگترین تحلیلها در نوع خود، محققان نزدیک به ۲۷۰۰ بزرگسال از نظر شناختی سالم را با میانگین سنی ۷۰ سال، به مدت حداکثر یک دهه تحت نظر قرار دادند. آنها دریافتند افراد بدون علامتی که سطوح بالایی از پروتئین p-tau217 داشتند، با احتمال تخمینی ۷۸ درصد برای ابتلا به اختلال شناختی ظرف ۱۰ سال آینده و تقریباً یک شانس از هر سه شانس ظرف ۵ سال آینده مواجه بودند. حتی افرادی که سطح این پروتئین در آنها به صورت متوسط افزایش یافته بود، با یک ریسک ۴۵ درصدی در طول یک دهه روبرو شدند.
ویژگیهای پروتئین تاو و برتری آزمایش خون نسبت به اسکن مغزی
پروتئین p-tau217 شکل تغییریافتهای از پروتئین تاو (tau) است که تودههایی را در مغز تشکیل میدهد و با کاهش حافظه و زوال عقل مرتبط است. به گفته محققان، این آزمایش خون اطلاعاتی فراتر از آنچه اسکنهای مغزی استاندارد و آزمایشهای ژنتیکی میتوانند ارائه دهند، در اختیار پزشکان میگذارد.
ریچل باکلی (Rachel Buckley)، نویسنده اصلی این مطالعه و دانشیار عصبشناسی در دانشکده پزشکی هاروارد، اظهار داشت که این یافتهها یکی از واضحترین شواهد را تا به امروز ارائه میدهند که نشان میدهد خطر ابتلا به دمنس را میتوان سالها قبل از شروع مشکلات حافظه شناسایی کرد.
کاربردهای آینده تست خون آلزایمر در کارآزماییهای بالینی و درمان
دکتر باکلی در یک بیانیه مطبوعاتی گفت: «پس از تأیید نهایی، این آزمایشهای خون میتوانند برای جذب بیماران جهت شرکت در کارآزماییهای بالینی درمانهایی استفاده شوند که هدف آنها پیشگیری از افت شناختی و دمنس است.» وی افزود:
- در آینده، زمانی که درمانها برای استفاده در مراحل اولیه فرآیند بیماری تأیید شوند، این آزمایشها میتوانند به هدایت نظارتها، تصمیمگیریهای درمانی و مشاوره برای بیماران و خانوادههای آنها کمک کنند.
- شناسایی زودهنگام به افراد اجازه میدهد تا مداخلات درمانی را قبل از پیشرفت و توسعه علائم آغاز کنند.
ضرورت در نظر گرفتن سایر عوامل فردی و هشدار کارشناسان
محققان هشدار دادند که بیومارکر p-tau217 به تنهایی نمیتواند آینده یک فرد را به طور کامل پیشبینی کند. عوامل دیگری نیز وجود دارند که میتوانند بر سطح این بیومارکر و خطر بیماری آلزایمر تأثیر بگذارند، از جمله:
- سن و ژنتیک فرد
- عملکرد کلیه
- پیشینه نژادی و قومیت
این تیم تحقیقاتی بر نیاز به انجام مطالعات طولانیتر در گروههای متنوعتر برای تکمیل و دقیقتر کردن این تخمینهای خطر تأکید کرد. با این حال، الگوهای خطر یکسان و ثابتی در میان نزدیک به ۲۷۰۰ شرکتکننده از شش گروه تحقیقاتی بینالمللی مشاهده شد.
هدفگذاری مرحله خاموش بیماری آلزایمر
ماریا کاریلو (Maria Carrillo)، مدیر ارشد علمی انجمن آلزایمر در شیکاگو، اعلام کرد هدف قرار دادن مرحله خاموش بیماری، یعنی قبل از بروز مشکلات حافظه، جایی است که درمانهای آینده میتوانند بیشترین تأثیر را در آن داشته باشند.
او در گفتگو با فاکس نیوز دیجیتال تأکید کرد: «شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر میتواند نحوه تشخیص، درمان و پتانسیل پیشگیری از دمنس را به طور اساسی تغییر دهد.» این رویکرد نوین، افقهای تازهای را در مدیریت بیماریهای دژنراتیو سیستم عصبی پیش روی جامعه پزشکی قرار داده است.
آگهی فردا