نشست دو روزه رهبران ناتو در آنکارا، پایتخت ترکیه، در حالی به پایان رسید که دو رویه کاملاً متفاوت را به نمایش گذاشت. از یک سو رفتارهای جنجالی و غیرقابل پیشبینی رئیسجمهور آمریکا تیتر اول رسانهها را به خود اختصاص داد و از سوی دیگر، این اتحاد نظامی به آرامی گامهای مهمی را به سمت تغییرات ساختاری برداشت.
نشست اول؛ گروگانگیری رسانهای توسط دونالد ترامپ و توهین به متحدان
به گزارش واضج به نقل از روزنامه نیویورک تایمز (The New York Times)، نشست دو روزه رهبران ناتو در آنکارا که روز چهارشنبه به پایان رسید، در واقع روایت دو اجلاس کاملاً متفاوت در یک مکان بود. اجلاس اول متعلق به پرزیدنت دونالد ترامپ بود که با جریانی مداوم از شکایتها، گلهمندیها و توهینهای هدفمند به همتایان خود در پیمان ناتو، چرخه خبری جهان را تحت سیطره خود درآورد. او با تغییرات غیرقابل پیشبینی در لحن و رویکرد خود و همچنین تصمیم ناگهانیاش در طول این نشست برای آغاز حملات هوایی جدید علیه ایران، توجه همه را به خود جلب کرد.
طبق معمول، اهداف انتقادات تند آقای ترامپ بسیار متعدد بودند؛ او خودِ این اتحاد نظامی، برخی از رهبران آن، شکستهای مختلف آنها در نشان دادن وفاداری به شخص او، اسپانیاییها و همچنین ایرانیها را به شدت مورد حمله قرار داد.
نشست دوم؛ تمرکز ناتو بر افزایش بودجه دفاعی و حمایت از اوکراین
اما اجلاس دوم متعلق به خودِ این اتحاد نظامی و دفاعی بود. ناتو در پشت صحنه تلاش کرد تا تعهدات خود را برای افزایش بودجه نظامی و مخارج دفاعی، توسعه همکاریهای صنعتی فرامرزی (بین دو سوی اقیانوس اطلس) و ادامه حمایتهای همهجانبه از اوکراین در جنگ با روسیه به نمایش بگذارد.
این بخش از نشست، با پیشرفتی آرام اما مستمر به سمت شکلگیری نوع جدیدی از ناتو همراه بود؛ همان ساختاری که آقای ترامپ ادعا میکند خواستار آن است. ایدهای که در آن کشورهای اروپایی مسئولیت اصلی دفاع متعارف از قاره اروپا را بر عهده میگیرند تا واشنگتن بتواند منابع استراتژیک خود را بر روی مهار تهدیدهای ناشی از قدرتگیری چین متمرکز کند.
تحلیل کارشناسان؛ نگرانی از برنامههای ترامپ و آینده امنیت اروپا
ایان لسر (Ian Lesser)، یکی از اعضای برجسته صندوق مارشال آلمان مستقر در بروکسل، در این باره گفت: «این رویداد واقعاً روایتی از دو اجلاس متفاوت بود. شما از یک طرف تمام نگرانیهای پیشین درباره برنامهها و مواضع ترامپ را دارید که برخی از آنها روز گذشته، یعنی زمانی که او تکتک گلهمندیهای خود را پدیدار کرد، به وضوح به نمایش گذاشته شد.»
نویسنده این گزارش، استیون ارلانگر (Steven Erlanger)، خبرنگار ارشد دیپلماتیک در اروپا است که در برلین استقرار دارد. او سالهای زیادی است که اخبار مربوط به سازمان ناتو را در دوران ریاستجمهوری رؤسای جمهور مختلف پوشش داده و تا کنون از بیش از ۱۲۰ کشور جهان از جمله تایلند، فرانسه، اسرائیل، آلمان و اتحاد جماهیر شوروی سابق گزارش تهیه کرده است.
نکات کلیدی و نتایج نشست ناتو در آنکارا:
- سایه سنگین رفتارهای جنجالی دونالد ترامپ و دستور حملات جدید علیه ایران بر فضای دیپلماتیک اجلاس.
- تلاش ناتو برای ترغیب اروپا به پذیرش مسئولیتهای بیشتر در حوزه امنیت و دفاع بینالملل.
- تاکید بر تداوم کمکهای تسلیحاتی و راهبردی به ارتش اوکراین در تقابل با روسیه.
- تمایل آمریکا به کاهش تمرکز بر اروپا و هدایت منابع نظامی به سمت مهار قدرت اقتصادی و نظامی چین.
آگهی فردا