در حالی که فضای بینالمللی با تنشهای فزایندهای روبروست، «کر استارمر»، نخستوزیر انگلیس، در اظهاراتی چالشبرانگیز بار دیگر اتهامات قدیمی علیه برنامه صلحآمیز هستهای ایران را تکرار کرد. این سخنان که در گفتگو با شبکه بیبیسی مطرح شد، نشاندهنده تلاش لندن برای هماهنگی بیشتر با واشنگتن در جهت اعمال فشارهای جدید بر جمهوری اسلامی ایران است؛ اقداماتی که با پاسخ قاطع و آمادهباش دفاعی تهران روبرو شده است.
ادعاهای تکراری در لفافه «همکاری با متحدان»
کر استارمر در مصاحبه اخیر خود، با انتخاب واژگانی که بوی تقابل میدهند، مدعی شد که ممانعت از آنچه وی «دستیابی ایران به سلاح هستهای» خواند، برای بریتانیا یک اولویت حیاتی و «بسیار مهم» است. او با تأکید بر اینکه لندن در این مسیر به تنهایی گام برنمیدارد، از رایزنیهای گسترده با متحدان غربی خود برای تعیین راهبردهای آینده خبر داد.
نکته تأملبرانگیز در سخنان نخستوزیر انگلیس، پاسخ مبهم و معنادار او به احتمال حمایت از تنشآفرینیهای نظامی آمریکا بود. استارمر اگرچه مستقیماً از واژه جنگ استفاده نکرد، اما با بیان اینکه «ما با متحدان درباره چگونگی دستیابی به این هدف گفتگو میکنیم»، عملاً باب گمانهزنیها درباره حمایت لندن از هرگونه اقدام خصمانه واشنگتن علیه ایران را باز گذاشت.
پارادوکس لندن؛ انکار تاییدیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی
اظهارات تند نخستوزیر انگلیس در حالی مطرح میشود که نهادهای نظارتی بینالمللی، روایت متفاوتی از فعالیتهای هستهای ایران ارائه میدهند. جمهوری اسلامی ایران بارها و در عالیترین سطوح اعلام کرده است که بر اساس فتوای شرعی و دکتری دفاعی خود، هیچگاه به دنبال ساخت سلاح هستهای نبوده و نخواهد بود.
این موضع شفاف تهران، حتی توسط «رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز مورد تأیید قرار گرفته است. گروسی در گزارشهای متعدد خود به عدم انحراف فعالیتهای هستهای ایران به سمت اهداف نظامی اشاره کرده است. با این حال، به نظر میرسد دولت استارمر ترجیح میدهد به جای تکیه بر گزارشهای فنی آژانس، از ادبیات سیاسی دیکته شده توسط لابیهای ضدایرانی استفاده کند.
پاسخ تهران: دیپلماسی در یک دست و اقتدار در دست دیگر
مقامات جمهوری اسلامی ایران در واکنش به این فضاسازیهای رسانهای و تهدیدات ضمنی، بر دو اصل «تعامل» و «دفاع» تأکید کردهاند. پیام تهران به لندن و واشنگتن روشن است: ایران برای مذاکرات سازنده و عادلانه که حقوق ملیاش را به رسمیت بشناسد، همواره آماده است؛ اما همزمان، کوچکترین تعرض یا حماقت نظامی را با پاسخی درخشان و «سخت» تلافی خواهد کرد.
تحلیلگران بر این باورند که ایران با تکیه بر توان بازدارندگی خود، اجازه نخواهد داد تهدیدات کلامی مقامات غربی به مرحله عملیاتی برسد. آمادگی نیروهای مسلح ایران در کنار دیپلماسی فعال، سدی محکم در برابر رویاپردازیهای سیاستمداران لندنی ایجاد کرده است.
تحلیل نهایی؛ تلاش برای احیای نقش «پلیس دوم» در منطقه
سخنان کر استارمر نشاندهنده تمایل دولت جدید انگلیس برای بازی در نقش مکمل ایالات متحده در تحولات خاورمیانه است. لندن که با بحرانهای داخلی متعددی روبروست، میکوشد با برجستهسازی پرونده هستهای ایران، جایگاه از دست رفته خود در معادلات جهانی را بازسازی کند. اما واقعیتهای میدانی و قدرت دفاعی ایران ثابت کرده است که دوران «تهدید و تطمیع» به پایان رسیده و هرگونه اقدام عملی علیه منافع ملی ایران، هزینهای گزاف برای پایتختهای اروپایی به همراه خواهد داشت.