به گزارش واضح به نقل از تک کرانچ (TechCrunch)، چشمانداز ایلان ماسک برای راهاندازی دیتاسنترهای مداری (Orbital Data Centers) با استقبال همگانی روبهرو نشده است. ماسایوشی سون (Masayoshi Son)، بنیانگذار و مدیرعامل هلدینگ بزرگ سافتبنک (SoftBank)، اخیراً در جریان مجمع عمومی سهامداران این شرکت استدلال کرده است که ساخت دیتاسنتر در فضا کمک چندانی به کاهش هزینهها نخواهد کرد. او تأکید داشت که پیادهسازی این پروژه بیش از حد زمانبر خواهد بود؛ آن هم در شرایطی که «در نبرد هوش مصنوعی، چند سال آینده به مراتب حیاتیتر و مهمتر از اتفاقاتی است که ممکن است یک دهه بعد رخ دهد».
در جدیدترین قسمت از پادکست Equity رسانه تککرانچ، کارشناسان به بررسی اظهارات «سون» و تحلیل موضوعاتی چون برنامههای OpenAI برای توسعه تراشههای اختصاصی و سرمایهگذاری جدید ۶۵۰ میلیون دلاری شرکت تراشهسازی Groq پرداختند.
کرستین کوروسک (Kirsten Korosec)، یکی از کارشناسان این پادکست، اشاره کرد که منتقد شدن مدیرعامل سافتبنک در این زمینه بسیار طنزآمیز و کنایهآمیز است؛ چرا که خود سافتبنک تاریخچهای طولانی در سرمایهگذاریهای ریسکپذیر و بسیار عجیب دارد. شان اوکین (Sean O’Kane) نیز معتقد است وقتی ایلان ماسک از ساخت منظومهای از ماهوارهها برای ایجاد یک دیتاسنتر فضایی صحبت میکند (ماهوارههایی که هر چند سال یکبار باید جایگزین شوند)، در واقع تنها در حال تضمین بازار کار و درآمد بیشتر برای شرکت فضایی خود، یعنی اسپیس ایکس (SpaceX) است.
محدودیت منابع پردازشی روی زمین و ایده پناه بردن به فضا
در حال حاضر بسیاری از بازیگران حوزه فناوری با محدودیت شدید در تامین توان پردازشی و زیرساخت هوش مصنوعی مواجه هستند. آنتونی ها (Anthony Ha)، سردبیر تککرانچ، در این باره میگوید: «نیاز مبرم به ساخت هرچه بیشتر دیتاسنترها وجود دارد، اما این کار روی زمین با چالشهای محیطی و مقرراتی شدیدی روبهرو است؛ به همین دلیل برخی تصور میکنند فضا پاسخ این مشکل است. با این حال، مدیرعامل سافتبنک به نکات کاملاً درستی اشاره میکند. حتی اگر ایده دیتاسنترهای مداری از نظر فنی بدون مشکل اجرا شود، هزینههای آن بسیار سرسامآور خواهد بود و پیادهسازی آن سالها طول میکشد. بنابراین، این پروژه راهکاری برای حل بحران فوری و فعلی کمبود دیتاسنترها نیست.»
کرستین کوروسک نیز با اشاره به جو ایجاد شده در میان سرمایهگذاران خطرپذیر گفت: «بسیاری از بنیانگذاران و صندوقهای سرمایهگذاری شیفته ایده دیتاسنترهای فضایی شدهاند و گویی ناگهان همه با آن موافقت کردهاند؛ در حالی که چند سال پیش اگر کسی این ایده را مطرح میکرد، نادیده گرفته میشد. بسیار مهم است فردی با جایگاه اجتماعی ماسایوشی سون این سوالات چالشبرانگیز را مطرح کند، هرچند که دیدن این رفتار از سوی کسی که سرمایهگذاریهای عجیبی مانند پروژه شکستخورده WeWork را در کارنامه دارد، همچنان جالب است.»
تضمین بقای اسپیس ایکس از طریق منظومههای ماهوارهای
بخش عمدهای از موفقیت فعلی شرکت اسپیس ایکس و سهم ۸۰ تا ۹۰ درصدی آن از بازار پرتابهای فضایی جهان، مدیون پروژه اینترنت ماهوارهای استارلینک (Starlink) است که تقاضا برای پرتاب را به شدت بالا نگه میدارد. اگر استارلینک را از این معادله حذف کنیم، سهم اسپیس ایکس از بازار جهانی پرتابها احتمالاً به ۲۰ تا ۴۰ درصد کاهش مییافت.
بنابراین، مطرح کردن ایده دیتاسنترهای مداری و زنجیره بیپایانی از ماهوارهها که باید مرتباً تعویض و نوسازی شوند، یک استراتژی هوشمندانه از سوی ایلان ماسک برای ایجاد تقاضای دائمی جهت کسبوکار پرتاب راکتهای اسپیس ایکس است. از سوی دیگر، بخش بزرگ دیگری از درآمد اسپیس ایکس به اجاره دادن توان پردازشی (Compute) معطوف شده که نمونههای آن در قراردادهای این شرکت با غولهایی مثل گوگل و آنتروپیک دیده میشود.
پیشبینیهای جهتدار رهبران فناوری؛ تضاد منافع در آینده هوش مصنوعی
در دنیای امروز تکنولوژی، پدیده عجیبی وجود ندارد که مدیران ارشد، آیندهای را پیشبینی کنند که در نهایت به نفع کسبوکار خودشان باشد. در بحبوحه عدم قطعیت درباره آینده بازار کار، محیط زیست و مهارتهای مورد نیاز، مدیران عامل شرکتهای هوش مصنوعی هرکدام روایت خود را ارائه میدهند.
- ایلان ماسک از ایدهای دفاع میکند که به طور مستقیم برای کسبوکار پرتاب موشک و زنجیره ماهوارههای اسپیس ایکس سودآور است.
- سافتبنک (SoftBank) به شدت بر روی پروژههای بزرگ ساخت دیتاسنتر روی زمین سرمایهگذاری کرده است و طبیعی است که با دیتاسنترهای فضایی مخالفت کند.
- سم التمن (Sam Altman)، مدیرعامل OpenAI نیز که تاریخچه پیچیدهای با ایلان ماسک دارد، ایده دیتاسنترهای فضایی را جدی نگرفته و به آن پوزخند زده است.
در این میان، هیچ ناظر بیطرف و کاملاً مستقلی وجود ندارد؛ تمام اظهار نظرها از سوی افرادی مطرح میشود که منافع مالی میلیارد دلاری در این صنعت دارند و آینده فناوری هوش مصنوعی را بر اساس کیف پول خود تفسیر میکنند.