اعتراف صریح متا درباره اخراج کارمندان؛ قربانی کردن نیروی انسانی برای سرمایه‌گذاری سنگین در هوش مصنوعی

فهرست محتوا

به گزارش واضح به نقل از  Business Insider، شرکت متا (Meta) به رهبری مدیرعامل خود، مارک زاکربرگ، به صراحت اعلام کرده است که تعدیل نیرو و حذف موقعیت‌های شغلی برای تأمین مالی سایر سرمایه‌گذاری‌های این شرکت کاملاً ضروری است. در واقع، پیام ارسال شده به کارکنان، یک اعتراف بسیار صادقانه و بی‌پرده درباره علت اخراج کارمندان در عصر ظهور تکنولوژی هوش مصنوعی به شمار می‌رود.

مدیران ارشد متا در ایمیلی رسمی، آخرین دور از تعدیل نیروهای خود را به تلاش برای افزایش کارایی و نیاز مبرم به تأمین بودجه سرمایه‌گذاری‌ها گره زده‌اند. از سوی دیگر، مارک زاکربرگ (Mark Zuckerberg) در یادداشتی جداگانه خطاب به کارکنان، به بار روانی و احساسی سنگین این اخراج‌ها اشاره کرده است. با این حال، حقیقت تلخ این است که اخراج شما از کار ممکن است به کارفرمای سابق‌تان کمک کند تا هزینه توسعه هوش مصنوعی را تأمین کند.

کاهش ۱۰ درصدی نیروی کار متا برای جبران هزینه‌های توسعه فناوری

این رویکرد، محور اصلی بخشی از ایمیلی است که رهبری متا روز چهارشنبه برای کارمندان آسیب‌دیده از تعدیل نیرو ارسال کرد؛ مأموریتی که طی آن، این غول فناوری ۱۰ درصد از کل نیروی کار خود را کاهش داد. این پیام به طور مستقیم، تعدیل نیروها را به اولویت‌های مخارج شرکت پیوند داده است.

در متن این ایمیل آمده است: «همانطور که پیش از این نیز به اشتراک گذاشته شد، ما تصمیم گرفته‌ایم تعداد کارکنان خود را به عنوان بخشی از تلاش‌های مداوم‌مان برای اداره کارآمدتر شرکت و به منظور ایجاد امکان جبران سایر سرمایه‌گذاری‌هایی که انجام می‌دهیم، کاهش دهیم.»

بسیار نادر است که یک شرکت تا این حد صریح و بی‌پرده درباره اینکه چگونه سرمایه‌گذاری‌های کلان و پرهزینه بر وضعیت اشتغال کارکنان تأثیر می‌گذارد، صحبت کند. متا در ژانویه اعلام کرده بود که هزینه‌های سرمایه‌ای (Capex) این شرکت برای سال جاری میلادی بین ۱۱۵ تا ۱۳۵ میلیارد دلار خواهد بود. جیسون شلوتزر (Jason Schloetzer)، استاد مدیریت بازرگانی در دانشکده بازرگانی مک‌دونا در دانشگاه جورج‌تاون، می‌گوید با وجود اینکه متا از کارگران اخراج‌شده به خاطر خدماتشان تشکر کرده، اما صراحت و شفافیت دلیلِ آورده‌شده، نشان‌دهنده سطح جدیدی از برخورد بی‌تعارف و رک‌گویی در دنیای تجارت است.

موضع قدرت کارفرمایان در بازار کار فعلی حوزه فناوری

شلوتزر می‌گوید این خط از ایمیل شرکت متا بسیار «سرد و بی‌رحمانه» است و نشان‌دهنده موضع برتر و دست بالای شرکت‌ها در بازار کار فعلی است. او معتقد است: «به عنوان یک کارفرما، وقتی کارگران گزینه‌های شغلی و چشم‌اندازهای زیادی برای استخدام ندارند، شما این توانایی را پیدا می‌کنید که بسیار مستقیم‌تر و معامله‌گرایانه‌تر برخورد کنید.» گفتنی است که شرکت متا به درخواست نشریه بیزینس اینسایدر برای اظهار نظر درباره این ایمیل پاسخی نداده است.

البته متا در صحبت از نیاز به ورود قدرتمند به عرصه هوش مصنوعی تنها نیست. در سال‌های اخیر، مدیران ارشد در کمپانی‌های بزرگی نظیر مایکروسافت (Microsoft)، گوگل (Google)، شاپیفای و سیلزفورس نیز هر کدام به نوبه خود اخراج کارمندان و سازماندهی مجدد شرکت را اعلام کرده‌اند که همگی با موضوعاتی چون بهره‌وری، افزایش اتوماسیون و سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی مرتبط بوده‌اند. با این حال، متا به دلیل ارجاع مستقیم و بی‌واسطه علت اخراج‌ها به برنامه‌های مخارج فضایی خود، کاملاً متمایز از بقیه عمل کرده است.

یادداشت مارک زاکربرگ: احساس سنگینی می‌کنم اما مسابقه هوش مصنوعی حیاتی است

پیام اخراج کارمندان متا در حالی منتشر می‌شود که این غول دنیای فناوری ده‌ها میلیارد دلار را به بخش زیرساخت‌های هوش مصنوعی تزریق می‌کند تا در رقابت برای ساخت چیزی که مارک زاکربرگ در یادداشت سازمانی روز چهارشنبه خود آن را «ابربرداشت شخصی» (Personal Superintelligence) توصیف کرد، برنده شود.

زاکربرگ در این یادداشت جامع‌تر، به آسیب‌های روحی و روانی ناشی از تعدیل نیرو اشاره کرد و گفت که «وقت زیادی را صرف می‌کند تا مطمئن شود این وضعیت را به بهترین شکل ممکن مدیریت می‌کنند.» او همچنین تأکید کرد که انتظار هیچ‌گونه تعدیل نیروی دیگری را در سطح کل شرکت در سال ۲۰۲۶ ندارد.

زاکربرگ نوشت: «خداحافظی با افرادی که در مسیر مأموریت ما و ساخت این شرکت مشارکت داشته‌اند، همیشه غم‌انگیز است. من بار و سنگینی این تصمیم را کاملاً حس می‌کنم.»

این اظهارات پژواکی از همان ادبیاتی بود که زاکربرگ در جریان دور بزرگ اخراج کارمندان در سال ۲۰۲۲ استفاده کرد؛ زمانی که به کارکنان گفت “من اشتباه کردم” و اعلام کرد که می‌خواهد “مسئولیت تصمیمات اتخاذ شده” توسط شرکت را بر عهده بگیرد. در عین حال، یادداشت روز چهارشنبه به وضوح نشان‌دهنده فوریت و اضطراری است که زاکربرگ در رقابت هوش مصنوعی احساس می‌کند. او نوشت: «هوش مصنوعی مهم‌ترین و تأثیرگذارترین فناوری دوران زندگی ما است. شرکت‌هایی که در این مسیر پیشتاز باشند، نسل بعدی فناوری را تعریف خواهند کرد.»

چالش بزرگ مدیران تکنولوژی در مواجهه با بازار کار سخت

این دو پیام ارسال شده از سوی متا، نشان‌دهنده یک اقدام تعادلی و دشوار است که مدیران اجرایی حوزه فناوری به طور فزاینده‌ای با آن مواجه هستند؛ چالشی که از یک سو شامل تلاش برای ایجاد هیجان در کارگران نسبت به پتانسیل‌های هوش مصنوعی می‌شود و از سوی دیگر به سرمایه‌گذاران سیگنال می‌دهد که شرکت‌ها در حال انجام شرط‌بندی‌های درست و سودآوری روی این فناوری هستند.

گیل لوریا (Gil Luria)، تحلیلگری که مدیریت تحقیقات فناوری را در شرکت خدمات مالی DA Davidson Companies بر عهده دارد، می‌گوید رویکرد متا بهتر از زمانی است که شرکت‌ها ادعا می‌کنند هوش مصنوعی کارگران را چنان کارآمد کرده است که دیگر به نیروی انسانی کمتری نیاز دارند. لوریا معتقد است زاکربرگ برای تأمین مالی مخارج زیرساختی هوش مصنوعی و محافظت از حاشیه سود شرکت، به وضوح نشان داد که متا باید هزینه‌ها را در جای دیگری کاهش دهد و «آن جای دیگر، تعداد کارکنان (Head Count) است.»

با این حال، به گفته اشلی هرد (Ashley Herd)، مجری پادکست HR Besties و مدیر سابق منابع انسانی در بخش آمریکای شمالی شرکت مشاوره مکنزی، برای کارگرانی که برگه اخراج خود را دریافت می‌کنند، هر نوع استدلالی ممکن است کاملاً بی‌معنی و غیرقابل درک باشد.

او اظهار داشت: «هیچ مقدار اطلاعات لجستیکی یا تغییر در لحن کلام نمی‌تواند آنچه را که مردم در واقعیت می‌خوانند تغییر دهد: “شما اخراج شدید تا ما بتوانیم روی هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کنیم.” چیزی که هیچ پیامی نمی‌تواند آن را ترمیم کند، واقعیت تلخی است که نشان می‌دهد این‌ها انسان‌های واقعی هستند که اکنون باید در یکی از سخت‌ترین بازارهای کار در طول سال‌های اخیر، مسیر خود را پیدا کنند.»