آیا هوش مصنوعی می‌تواند به یادگیری درباره طبیعت کمک کند؟ این سوالی است که با اعطای کمک مالی ۱.۵ میلیون دلاری گوگل به سازمان غیرانتفاعی iNaturalist، به شدت مورد بحث قرار گرفته است. این کمک مالی برای توسعه ابزارهای هوش مصنوعی مولد (Generative AI) به منظور شناسایی گونه‌های مختلف گیاهی و جانوری اختصاص یافته است، اما این خبر با واکنش‌های منفی گسترده کاربران این پلتفرم روبرو شده است. در این مقاله به بررسی چرایی این مخالفت‌ها، نحوه عملکرد iNaturalist و نگرانی‌های زیست‌محیطی و علمی مرتبط با این موضوع می‌پردازیم.

iNaturalist چگونه کار می‌کند؟

iNaturalist یک پلتفرم آنلاین محبوب برای علاقه‌مندان به طبیعت است که به بیش از ۳.۷ میلیون نفر در سراسر جهان، از جمله طبیعت‌دوستان آماتور تا متخصصان طبقه‌بندی‌شناسی، خدمات ارائه می‌دهد. کاربران می‌توانند مشاهدات خود از جانداران وحشی را از طریق اپلیکیشن موبایل یا وبسایت iNaturalist ثبت کنند. هر مشاهده معمولا شامل یک یا چند عکس از موجود زنده و همچنین یادداشت‌ها و فایل‌های صوتی است. سیستمی مبتنی بر بینایی کامپیوتری (Computer Vision) با استفاده از هوش مصنوعی، پیشنهاداتی برای شناسایی گونه ارائه می‌دهد. کاربران می‌توانند یکی از این شناسایی‌ها را انتخاب کنند یا در صورت تمایل از دسته‌های گسترده‌تر مانند “گیاهان” یا “قارچ‌ها” استفاده کنند. اپلیکیشن به‌طور خودکار تاریخ، زمان و مکان مشاهده را ثبت می‌کند. پس از ذخیره‌سازی مشاهده، اطلاعات با جامعه iNaturalist به اشتراک گذاشته می‌شود و اعضای جامعه می‌توانند در شناسایی موجود زنده شرکت کرده و با افزایش بحث، به اجماع برسند. پس از شناسایی دقیق گونه توسط جامعه، مشاهده به عنوان “مطالعه‌ی درجه یک” در نظر گرفته می‌شود و می‌تواند در اختیار دانشمندان قرار گیرد. تا به امروز، جامعه iNaturalist بیش از ۲۵۰ میلیون مشاهده از بیش از نیم میلیون گونه را ثبت کرده است و حدود ۴۳۰,۰۰۰ عضو فعال در شناسایی گونه‌ها از روی عکس‌ها، صداها و متون بارگذاری شده در پایگاه داده همکاری می‌کنند.

کمک مالی گوگل و واکنش‌های کاربران

در تاریخ ۱۰ ژوئن، iNaturalist در یک پست وبلاگی اعلام کرد که کمک مالی ۱.۵ میلیون دلاری از Google.org Accelerator: Generative AI (بخشی از برنامه‌های خیرخواهانه گوگل) دریافت کرده است. هدف از این کمک، “ساخت ابزارهایی برای بهبود تجربه شناسایی برای جامعه iNaturalist” عنوان شده است. iNaturalist در این پست توضیح داده است که قصد دارد با استفاده از هوش مصنوعی مولد (GenAI)، اطلاعاتی در مورد نحوه تمایز بین گونه‌های مختلف را جمع‌آوری و به کاربران ارائه دهد. به جای ارائه تنها پیشنهاد گونه، هدف ارائه توضیحی در مورد چرایی این پیشنهاد و نحوه تمایز بین گونه‌های مشابه است. اگرچه iNaturalist جزئیات نحوه عملکرد ابزار GenAI را ارائه نداده، اما اشاره شده که این ابزار از اطلاعات موجود در کامنت‌های کاربران برای ایجاد راهنمایی‌های شناسایی استفاده خواهد کرد. iNaturalist هدف خود را ارائه یک نسخه آزمایشی از این ابزار تا پایان سال ۲۰۲۵ اعلام کرده است.

اعلام این کمک مالی با واکنش منفی کاربران iNaturalist همراه بود. بسیاری از منتقدان، به دلایل زیست‌محیطی با استفاده از GenAI مخالفت کردند. این فناوری مقادیر زیادی انرژی و آب مصرف می‌کند، باعث تولید زباله‌های الکترونیکی می‌شود و تقاضا برای فلزات خاکی کمیاب را افزایش می‌دهد که استخراج آن‌ها به تخریب زیستگاه‌ها منجر می‌شود. مخالفان همچنین نگران بودند که این ابزار به دلیل احتمال “هذیان‌گویی” (hallucination) در هوش مصنوعی مولد، اطلاعات نادرست در مورد شناسایی گونه‌ها تولید کند. برخی دیگر نگران بودند که داده‌های iNaturalist برای کم‌ارزش جلوه دادن کار متخصصان طبقه‌بندی‌شناسی استفاده شود، اگر شناسایی AI به عنوان مرجع اصلی ارائه شود. برخی از کاربران نیز اعلام کردند که حساب‌های خود را حذف خواهند کرد.

در واکنش به اعتراض کاربران، iNaturalist توضیحات بیشتری ارائه داد و برای ارتباط ضعیف در مورد توسعه این پروژه عذرخواهی کرد. این سازمان اطمینان داد که قصد جایگزینی سیستم شناسایی گونه‌های انسانی را ندارد و به گوگل دسترسی ویژه به داده‌های کاربران را نخواهد داد. در به‌روزرسانی ۱۱ ژوئن پست وبلاگی، iNaturalist نوشت: “اگر نسخه آزمایشی ما مفید نباشد، کیفیت داده‌ها را به خطر بیندازد، اثرات زیست‌محیطی نامطلوبی داشته باشد یا به طور کلی دارای نقص باشد، آن را حفظ نخواهیم کرد.” همچنین مدیر اجرایی iNaturalist، اسکات لاری، در یک پست در انجمن نوشت: “ما به هیچ وجه قصد نداریم از هوش مصنوعی برای تولید اطلاعات بی‌ارزش در سایت استفاده کنیم. iNaturalist در مورد ارتباط انسانی و تخصص است و از فناوری برای ارتقا و پشتیبانی از آن استفاده می‌کنیم.”

با این حال، این توضیحات برخی از اعضای جامعه را راضی نکرد و آن‌ها اشاره کردند که پیام‌های iNaturalist به طور واضح بیان نمی‌کند که آیا هنوز قصد استفاده از GenAI را دارد یا خیر و اگر دارد، چگونه از آن استفاده خواهد کرد.

منبع

محل تبلیغات شما