یک متخصص برجسته در حوزه بیماری های عفونی، ضمن صدور یک هشدار مهم درباره افزایش چشمگیر گردش انواع ویروس های تنفسی در طول فصل های پاییز و زمستان، بر ضرورت انجام واکسیناسیون آنفلوآنزا برای تمام افراد با ریسک بالا تأکید کرد. ایشان همچنین رعایت اصول ساده بهداشتی مانند شستشوی مداوم دست ها را کلید پیشگیری دانستند و خاطرنشان کردند: با آغاز روند سرد شدن هوا و افزایش اجتناب ناپذیر حضور مردم در فضاهای بسته و کم تهویه، احتمال ابتلا به طیف وسیعی از بیماری های تنفسی از جمله سرماخوردگی های رایج، آنفلوآنزای فصلی، کووید-۱۹ و سایر عفونت های دستگاه تنفسی، به شکل قابل ملاحظه ای افزایش می یابد.
دکتر فرشید رضایی، در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا، درباره پدیده اوج گیری ویروس های تنفسی در ماه های سرد سال اظهار داشتند: پاییز، اگرچه با زیبایی و دلنشینی خاص خود همراه است، اما همزمان مجموعه ای از مخاطرات خاص بهداشتی و محیطی را به همراه می آورد که آگاهی کامل و داشتن آمادگی لازم برای مقابله با آنها، امری کاملاً حیاتی و ضروری است. در این میان، سرماخوردگی ها و عفونت های ناشی از ویروس های تنفسی، به عنوان یکی از شناخته شده ترین تهدیدات سلامت در آستانه فصل سرما، خودنمایی می کنند.
چرخه معیوب تهویه ضعیف و انتقال ویروس ها
این متخصص در تبیین علت افزایش شیوع این ویروس ها در فصل سرد توضیح داد: زمانی که هوا سرد می شود، مردم به صورت طبیعی برای در امان ماندن از سرما و حفظ دمای بدن، زمان بسیار بیشتری را در محیط های بسته با سیستم تهویه ضعیف سپری می کنند. مکان هایی مانند مترو، ادارات، فضاهای آموزشی و وسایل نقلیه عمومی، محیط های مستعدی برای این امر هستند. چنین شرایطی، زمینه ساز اوج گیری و گردش همزمان ده ها و بلکه صدها ویروس مختلف تنفسی شایع می شود که می توانند علائمی مشابه سرماخوردگی، از جمله آبریزش بینی، ایجاد کنند. با این حال، در میان این انبوه ویروس ها، آنفلوآنزا یکی از شناخته شده ترین و مهم ترین آنهاست که شدت بیماری ناشی از آن می تواند از یک سرماخوردگی بسیار ساده تا یک ذات الریه کشنده متغیر باشد.
اهمیت واکسیناسیون؛ محافظی در برابر آنفلوآنزای تهاجمی
دکتر رضایی با تأکید بر خطرات جدی آنفلوآنزا، لزوم تزریق واکسن آن را گوشزد کردند. ایشان اظهار داشتند که هر ساله در آغاز فصل سرد، بر موضوع واکسیناسیون علیه آنفلوآنزا تأکید می شود. این تأکید به دلیل ماهیت تهاجمی و خطرناک شدن آنفلوآنزا، به ویژه در گروه های پر خطر جامعه شامل سالمندان، شیرخواران زیر شش ماه و زنان باردار، کاملاً ضروری است.
کووید-۱۹؛ مهمان ناخوانده ای که فراموش نمی شود
ایشان همچنین خاطر نشان کردند که نباید به هیچ عنوان نسبت به تهدید کروناویروس بی توجه بود و آن را به دست فراموشی سپرد. ایشان بیان کردند: البته در فصل جاری، خطر تنها متوجه آنفلوآنزا نیست؛ بلکه باید مهمان ناخوانده سال های اخیر، یعنی کروناویروس عامل بیماری کووید-۱۹، نیز با دقت کامل تحت نظارت و کنترل قرار گیرد. این متخصص یادآور شد که حدود شش سال پیش در همین بازه زمانی، شیوع خاموش و مرگبار کروناویروس در شهر “ووهان” چین آغاز شد و در نهایت منجر به یک پاندمی جهانی شد، اتفاقی که نشان دهنده پتانسیل بالای این ویروس برای ایجاد بحران است.
RSV؛ ویروسی خطرناک برای آسیب پذیرترین ها و راهکارهای نوین
این متخصص بیماری های عفونی در ادامه به اهمیت ویروس دیگری به نام RSV (ویروس سنسیشیال تنفسی) پرداختند. ویروس RSV می تواند نوزادان، به خصوص شیرخواران زیر شش ماه، و همچنین بالغین بالای ۶۰ سال را به فرم شدیدتر بیماری تنفسی مبتلا سازد. خوشبختانه، علم پزشکی اخیراً پیشرفت های بسیار خوبی را در زمینه پیشگیری از این ویروس تجربه کرده است. برخلاف گذشته که هیچ واکسنی برای این ویروس وجود نداشت، اکنون دو رویکرد نوین و قدرتمند برای محافظت فعال از نوزادان در دسترس است:
- واکسیناسیون مادر باردار: این رویکرد شامل تزریق واکسن به زنان باردار است که یک ایمنی فعال را در بدن مادر ایجاد می کند. سپس آنتی بادی های قوی تولید شده، از طریق جفت به جنین منتقل می شوند و نوزاد تا حدود شش ماهگی (اوج خطر جدی RSV) در برابر بیماری شدید محافظت می شود. واکسن “Abrysvo” برای این منظور تأیید شده است.
- تزریق مستقیم آنتی بادی به نوزاد: راه دوم، تجویز مستقیم آنتی بادی از پیش ساخته شده مانند “نیرسویماب” (Nirsevimab) به خود نوزاد است. این آنتی بادی نسل جدید، برخلاف نوع قدیمی تر که تزریق ماهانه نیاز داشت، تنها **یک بار** و در آغاز فصل شیوع RSV به نوزادان زیر هشت ماه تزریق می شود و محافظتی طولانی مدت در حدود **پنج ماه** را فراهم می سازد.
حفاظت از سالمندان و اهمیت شستن دستها
دکتر رضایی تأکید کردند که بزرگسالان بالای ۶۰ سال، به ویژه افرادی که از بیماری های زمینه ای مزمن (مانند COPD، آسم یا نارسایی قلبی) رنج می برند، در معرض خطر بسیار بالایی برای بستری شدن به دلیل RSV قرار دارند. واکسن های مطمئنی مانند “Arexvy” و “Abrysvo” با اثربخشی بالایی (بین ۷۰ تا ۸۰ درصد) در پیشگیری از بستری شدن ناشی از RSV و **نجات جان سالمندان**، تأثیر چشمگیری دارند.
ایشان در پایان مجدداً بر ضرورت رعایت اصول بهداشتی ساده تأکید کرد و گفت: مهم ترین و در عین حال ساده ترین راه برای پیشگیری از ابتلا به انواع عفونت ها، از جمله عفونت های تنفسی پاییزی، شستشوی کامل و صحیح دست ها است. این اقدام باید به ویژه قبل از لمس کردن چشم و بینی انجام شود. همچنین، استفاده از ماسک در فضاهای شلوغ و کم تهویه و ماندن در منزل در روزهایی که احساس بیماری و کسالت وجود دارد، می تواند به داشتن یک پاییز کم خطرتر برای همه ما کمک شایانی کند.
مخاطرات گوناگون فصل رنگارنگ
دکتر رضایی در بخش پایانی صحبت های خود خاطرنشان کرد: سرد شدن هوا، تغییرات اقلیمی که منجر به آلودگی شدید هوا در کلان شهرها می شود، مشکلاتی مانند خشکی آزار دهنده پوست، بارندگی و افزایش لغزندگی جاده ها و تصادفات و همچنین بی احتیاطی در روشن کردن وسایل گرمایشی و خطر گاز گرفتگی (مونوکسید کربن)، سبب شده است که این فصل رنگارنگ از نظر احتیاطات بهداشتی و ایمنی نیز، طیف وسیعی از چالش ها را به همراه داشته باشد.
آگهی فردا