آزادی بیان در سیره امام علی(ع)


اندیشه  - سید احمد خاتمی حضرت علی (ع) در دوره حکومت خود نه تنها آزادی بیان را محدود نکرد، بلکه با صراحت بر گسترش این آزادی تأکید ورزید و فرمود: «... فلاتکلمونی بما تکلّم به الجبابرة و لاتتحفظوا منّی بما یُتحفّظ به عند أهل البادرة و لاتخالطونی بالمصانعة و لاتظنوا بی استثقالاً فی حقّ قیل لی...؛6 آن سان که با جباران سخن می گویند با من سخن مگویید و از من پنهان مدارید آن چه را از مردم خشمگین به هنگام خشمشان پنهان می دارند. هم چنین به چاپلوسی و تملّق با من رفتار نکنید و مپندارید که گفتن حق بر من گران می آید.» «... فلاتکفّوا عن مقالة بحق أو مشورة بعدل؛7 بنابراین، از گفتن سخن حق و یا مشورت عدالت آمیز خودداری مکنید.... امام علی(ع)، در مدت حکومت خویش در برخورد با خوارج تا جایی که تنها اظهار نظر بود و بس، آنان را آزاد گذاشت، با این که برخورد آن ها بسیار سخیف و به دور از ادب بود، ولی موضع مولا در نهایت سعه صدر و خویشتن داری بود. بی ادبی آن ها همین بس که به هنگام نماز جماعت امام علی(ع) گوشه ای می ایستادند و فُرادی نماز می خواندند! به هنگام خطابه حضرت سر و صدا به راه می انداختند و مزاحم استفاده مردم از خطابه دلنشین حضرت می شدند! به هنگام نماز حضرت، با خواندن آیات کفر و شرک به امام تعریض داشتند! ولی امام، با صبر و حلم و بردباری و سعه صدر می فرمود: «لکم عندنا ثلاث خصال: لا نمنعکم مساجد الله ان تصلّوا فیها و لانمنعکم الفی ء ما کانت ایدیکم مع ایدینا و لانبدؤکم بحرب حتی تبدؤنا؛ شما نزد ما سه چیز را دارید 1ـ مانع نماز خواندن شما در مسجد نمی شویم 2ـ حق تان را از فی ء (بیت المال) قطع نمی کنیم مادامی که دستتان در دست ماست؛ (یعنی دست به توطئه عملی علیه حکومت نزدید.) 3ـ تا شما جنگ را آغاز نکردید، ما نبرد نمی کنیم (ما آغازگر جنگ با شما نیستیم.) متأسفانه این برخورد بزرگ وارانه مولا در روح آن نادانان اثر نگذاشت و سرانجام راه جنگ با حضرت را در پیش گرفتند. به همان میزانی که امام تا قبل از حرکت توطئه آمیز و عملی آن ها رفتار کریمانه و توأم با سعه صدر داشت،9 بعد از بروز توطئه عملی و جنگ آن ها امام قاطعانه با آن ها جنگید و دستور داد همه را به قتل برسانند جز نُه نفر که از معرکه گریختند، بقیه کشته شدند. منبع:سایت تبیان




شما هم رأی دهید