كتاب «خرمشهر حماسه مقاومت» تاريخ مصور سال هاى پايداري


كتاب «خرمشهر حماسه مقاومت» تاريخ مصور سال هاى پايداري
در اين بخش مرورى داريم بر كتاب «خرمشهر حماسه مقاومت» كه به تازگى در قالبى نفيس توسط نشر شاهد منتشر شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، اين مجموعه در چهار عنوان با زمينه مشترك «مصور» انتشار يافته و در آنها تصاوير ماندگارى از مفهوم ايثار و شهادت ثبت شده است. از اين مجموعه كتاب عكاسى «خرمشهر حماسه مقاومت» شامل 230 عكس از بين شش‌هزار عكس است كه خرمشهر را در سه مقطع زمانى قبل از جنگ، حين جنگ و بعد از جنگ به تصوير كشيده است. كتاب ديگر اين مجموعه «پرواز پايداري» نام دارد كه شامل 52 اثر در زمينه ويدئو آرت، چيدمان، فتو آرت و لايت آرت است. اين آثار از بين 450 اثر انتخاب شد و در قالب كتاب نفيسى انتشار يافته است.كتاب نفيس «روزنه اى به باغ بهشت» هم حاوى 115 تابلوى نفيس نقاشى از هنرمندان و نقاشان معاصر كشورمان با موضوع شهداى شاخص كشورى است.همچنين كتاب «شاهدان زمان» شامل شناسه عكاسان شهيد، جانباز و ايثارگر است كه همراه معرفى عكاسان، نمونه هايى از آثار آنها را هم به مخاطبان ارائه داده است. اين مجموعه در چهارمين كنگره ملى تجليل از ايثارگران رونمايى شد. همچنين چندى بعد طى مراسمى در موزه هنرهاى دينى امام على (ع) كتاب هاى ياد شده به هنرمندانى كه آثارى از آنها در اين مجموعه چاپ شده بود اهدا شد.

از ميان مجموعه ياد شده كتاب «خرمشهر حماسه مقاومت» از زواياى مختلف قابل توجه است. نخست آنكه اين كتاب تاريخ مستند و مصورى از نماد مقاومت در تاريخ معاصر كشورمان است كه در آن با استفاده از ذوق و خلاقيت هنرمندان عكاس، سه برهه حساس از موقعيت هاى پيش از جنگ، هنگام جنگ و بعد از جنگ شهر خرمشهر به تصوير كشيده است.فصل اول اين كتاب با عنوان «خرمشهر پيش از جنگ تحميلي» با عكسى از آرشيو خبرگزارى ايرنا شروع مى شود كه در آن پل قديمى خرمشهر نشان داده مى شود. اين عكس متعلق به سال 1344 است. در ادامه اين فصل عكس هاى متعددى از بناهاى قديمى شهر و تصاويرى از تظاهرات مردم خرمشهر در نهضت انقلاب اسلامى به علاقه مندان ارائه شده است.ديدن تصاوير اين فصل هر بيننده اى را ناخودآگاه به ياد موقعيت سوق الجيشى شهر خرمشهر در پيش از وقوع جنگ تحميلى مى اندازد؛ شهرى كه مشخصا از دو سده قبل در روابط بين المللى مطرح شده است و به دليل اهميت استراتژيك فوق العاده اش همواره مورد طمع استعمارگران قرار گرفته است. بيشترين عكس هاى اين فصل بيانگر زيبايى هاى شهر بندرى خرمشهر است كه در آنها زندگى عادى ساكنان شهر جريان دارد و اغلب توسعه و آبادانى شهر نشان داده شده است. فصل دوم كتاب با عنوان «مقاومت در خرمشهر، اشغال و آزادسازي» سرگذشت اين شهر را از زمان سقوط تا آزادسازى نشان مى دهد. البته شروع اين فصل با عكسى از آرشيو موسسه كيهان است كه متعلق به سال 1358 و بمب گذارى ايادى ضد انقلاب در بازار سيف شهر خرمشهر است. عكس دوم هم خرابكارى‌هاى بعثيون و درگيرى هاى داخلى شهر در سال 1358 را نشان مى دهد. در ادامه عكس هايى از مقاومت‌هاى مردمى آورده شده و صحنه هاى درگيرى هم بخش ديگرى را نشان مى دهد. اغلب عكس هاى اين فصل براى علاقه مندان به زيبايى هاى خرمشهر، دلگير و ناراحت كننده است؛ چرا كه ساعت 16 و 30 دقيقه روز چهارم آبان ماه سال 1359 را در يادها تداعى مى كند كه يكى از تلخ ترين لحظه‌هاى تاريخ معاصر ايران اسلامى به شمار مى رود، روزى كه خرمشهر پس از 34 روز پايمردى و مقاومت مظلومانه مردمى سقوط كرد و قسمت غربى آن و قريب به 180 كيلومتر طول خط مرزى و 5400 كيلومتر مربع از خاك ميهن مان به اشغال ارتش عراق درآمد. البته عكس هاى آزادسازى خرمشهر در اين فصل حلاوت خاصى را به بينندگان مى بخشد؛ عكس هايى از نماز شكر فاتحان خرمشهر به همراه شادمانى مردم در آزاد سازى اين شهر. بيشترين حجم كتاب به اين فصل اختصاص يافته كه در آن ماندگار ترين عكس ها از دوران مقاومت، اشغال و آزادى از زاويه نگاه عكاسان بزرگ به تصوير كشيده است. سرانجام فصل سوم با عنوان «زندگى پس از جنگ در خرمشهر» بيشتر دميدن روح دوباره به كالبد زخمى شهر را نشان مى دهد. عكس هايى از بازگشت اهالى بعد از دورى سخت و طاقت فرسا كه فقط ساكنان خرمشهر، آن را به معناى واقعى اش لمس كردند. عكس هاى اين بخش اغلب بر سازندگى خرابى ها تاكيد دارند. كاروان هاى راهيان نور در اين فصل حضور دارند تا غربت خاك شلمچه بيش از پيش نمايانده شود. تصاويرى كه در اين بخش ارائه شده اغلب رنگى است تا شادابى و سرزندگى دوباره در اين شهر جنگ زده را به بينندگان منتقل كند؛ در بيشتر عكس‌ها، اسكله ها و پل ها و بندر بازسازى شده اند و ساير بناهاى شهر هم ميزبان ساكنان است، هر چند هنوز تا بازسازى كامل فاصله مانده و طبعا در صورت بازسازى كامل چهره شهر حال و هواى ديگرى به خود خواهد گرفت.

به هر حال در ميان هنرهاى گوناگون، عكاسى به دليل امكان حضور سريع در صحنه و ثبت وقايع، اگر نگوييم موثرترين، دست كم يكى از تاثيرگذار ترين ابزارهاى انتقال معانى است. عكاسان پيوسته با حضور بهنگام خويش توانسته اند صحنه هاى بى بديلى را ثبت كنند كه هنرمندان ديگر عرصه‌ها غالبا از آن محروم بوده اند و در اين راستا اقدام اخير نشر شاهد تلاش ارزنده اى است كه در ماندگارى آثار ارزشمند از دوران سرنوشت ساز كشورمان موثر است و مى تواند به عنوان تاريخ مستند و مصور در اختيار علاقه مندان و پژوهشگران عرصه هاى مختلف تاريخي، اجتماعى و... قرار گيرد.
 يکشنبه 30 تير 1387     




شما هم رأی دهید