هنوز قديمي ترين سن دنيا پابرجاست


هنوز قديمي ترين سن دنيا پابرجاست
محمد برازنده: پرگاموم سالن تئاتري 2200 ساله است كه در قسمت شمالي منطقه اژه سر به فلك افراشته اما هيچ كس را ياراي بالا رفتن و تماشاي آن نيست. بسياري از كساني كه اشتياق ديدن دنياي قديم را دارند با نگاه به اين بناي باستاني سر به فلك كشيده قصد تماشاي آن را مي كنند و از ديواره شمال آن بالا مي روند.

شايد بسياري از اين عاشقان دنياي باستان به هوس براندازكردن آكروپوليس ازبالا به پايين به تماشاي اين بنا مي روند. دنيس، يكي از راهنمايان ترك منطقه در اين باره مي گويد: «شايد نظاره كردن اين بنا كه بسياري آن را معبد مي نامند از پايين سهل تر از ديدن صندلي هاي سنگي كه به صورت متحدالمركز كنار هم چيده شده اند باشد.» وي معتقد است بسياري از جهانگردان با ديدن اين دواير دچار سردرد شده و ياراي ماندن در صحن سالن را ندارند. راه منتج شده به سالن تئاتر مسيري تنگ، تاريك است كه بايد خود را در آن به سختي به جلو بكشي تا اينكه با گذر از آن به مجموعه اي از صندلي هاي سنگي كه در قسمت ورودي سالن تئاتر قرار دارد برسيد. با پيچ و تاب خوردن در اين دالان و عبور از ديوار تختي كه مثل يك سد رو در رويتان ايستاده بالاخره اندك اندك از تاريكي محيط رها شده و ناگهان وارد يك هزارتوي سنگي مي شويد.به طور حتم محيط دوار سالن هر بيننده اي را شگفت زده مي كند و صد البته گيج.بسياري از بازديدكنندگان اين سالن هزارتو اولين جمله اي كه بعد از ورود به زبان مي آورند اين است: سرگيجه گرفتم و نمي توانم اين محيط را تحمل كنم. با گفتن اين جملات از سالن دور مي شوند و آن را ترك مي كنند.احتمالا ساكنان اوليه اين منطقه كه در اين مكان زندگي مي كردند، عذابي از شكل ظاهري اين بنا نمي بردند. بنايي كه در زمان شكوه و عظمت خود مامن بيش از 10 هزار مرد و زن رومي بود. در آخرين رديف بالايي از پله هاي اين سالن مكاني به نام ديازوما قرار دارد كه در اصل راهرويي افقي است كه حركت به سوي پلكان ها را آسان مي كند. تالار كنفرانس اين سالن تئاتر تقريبا مكاني كوچك و نيم دايره است كه يك ديازوما دارد. اما به دليل شرايط جغرافيايي منطقه پرگاموم بسيار تنگ، عميق و با شيب تند است و شايد دليل ساخت ديازوما نيز همين موضوع باشد.بسيار عجيب به نظر مي رسد كه چگونه تماشاچيان اين سالن از رديف هاي 35 عددي صندلي هاي كه در بالا قرار دارد مي توانستند صحنه تئاتري را كه در آن گودي قرار داشته تماشا كنند.اينجاست كه بايد به حال مردماني تاسف خورد كه در زمان اختراع نشدن عينك و لنزهاي چشمي براي تماشاي عمق سالن دچار عذاب فراواني مي شدند. كافي است در گوشه اي از اين بنا دست هايت را به هم بكوبي تا صدايش در سراسر سالن شنيده شود و اين همان خصوصيت منحصر به فرد بناهاي رومي و يوناني است يعني خاصيت آكوستيك بودن كه پرگاما در ميان اين بي همتا است. منطقه پرگاما در اواخر قرن چهارم قبل از ميلاد، زماني كه ليسيموتوس اين منطقه را فتح كرد، اهميت فراواني پيدا كرد. در سال 281 قبل از ميلاد، فيلتاروس، حاكم مقدونيه اي، زمام حكومت اين منطقه را برعهده گرفت تا اينكه بعدها شروع به بخشش ساختمان هاي اين شهر به مردم منطقه كرد. امون اول، فرزند وي راه پدر را ادامه داد تا اينكه توسط آتالوس اول در سال 241 قبل از ميلاد بركنار شد. آتالوس بسيار قدرتمندتر از پيشينيان خود رفتار كرد و توانست در نبردي قاطعانه بر گل ها پيروز شود. پس از وي فرزندش امون دوم پرگاما را به نقطه اوج و شكوفايي خود رسانيد. امون دوم با پيروي از نحوه حكومت روميان باستان و با كمك گرفتن از حكام تحت سلطه خود بر امپراتوري هلنيستيك يونان، سلوسيد آنتيكوس سوم، خاتمه داد و حكومت آنجا را نيز در اختيار خود گرفت. اگرچه بسياري از شهرهاي قديمي سواحل درياي مديترانه و اژه توسط اقوام يوناني ساخته شده بودند اما شواهد و آثار به جاي مانده از آنها به اواخر دوران حكومت رومي ها همچون افسوس مي رسد. آنچه كه پرگاما را در نوع خود بي نظير ساخته است وجود آثاري است كه به دوره هلنسيتيك يونان و به پيش از حكومت رومي ها مي رسد.
 دوشنبه 24 تير 1387     




شما هم رأی دهید