رقابت سكولارها و اسلامگرايان تركيه براي بقا


رقابت سكولارها و اسلامگرايان تركيه براي بقا
سكولارها به دنبال آن هستند تا 71 عضو اين حزب از جمله اردوغان و عبدالله گل را به مدت پنج سال از فعاليت‌هاي سياسي منع كنند. دادگاه قانون اساسي تركيه چند هفته ديگر حكم خود را در اين مورد اعلام خواهد كرد. اگر حزب عدالت و توسعه منحل شود، احتمال دارد حزب با تغييرات جديد و نام تازه‌اي شروع به كار كند.
گروه بين الملل- احسان تقدسي: آنچه اين روزها درتركيه جريان دارد را شايد بتوان تنها تصوير درست از جامعه تركيه دانست. تصويري از تلاش دوطيف اسلامگرا و سكولار براي بقا. شكست يا پيروزي هريك از اين دو طيف در ادبيات سياسي كشوري كه سكولاريزم تاهمين چند وقت پيش حرف اول و آخر را در آن مي زد، معنايي جز حذف از عرصه سياست ندارد.

حذف هريك از اين دو طيف اسلامگرا يا سكولار با توجه به فضاي سياسي حاكم بر تركيه لااقل در چند سال آتي براي طيف شكست خورده جبران ناپذير است. شايد از همين رو هم باشد كه اين دو جريان سياسي با همه توان به مصاف رقيب آمده اند.

سكولارهاي تركيه آن هنگام كه اسلامگرايان نخست وزيري و رياست جمهوري را با هم تصاحب كردند، در خاطرشان هم نمي گنجيد كه روزي خواهد آمد كه براي حمايت از ميراث آتاتورك به مخمصه اي اينچنين گرفتار آيند. اردوغان و گل اسلامگرا، آنگاه كه نوبت به حمايت از سكولاريسم مي رسيد، آنچنان از نظام سكولار تركيه دفاع مي كردند كه حتي سكولارها هم نمي توانستند آنگونه از ايدئولوژي خود دفاع كنند.

اما ورود زنان محجبه به دانشگاهها شايد مهم ترين دستاورد اردوغان و گل در چندماهه اخير بوده است. امري كه واكنش سريع سكولارها را به همراه داشت و پس ازبحث و جدل هاي فراوان، دادگاه تركيه رأي به ادامه ممنوعيت حضور زنان محجبه به دانشگاهها داد.

آخرين اقدام سكولارها درجنگ با اسلامگرايان، درخواست دادگاه عالي اين كشور براي انحلال حزب اسلامگراي عدالت و توسعه به دليل تضعيف نظام سكولار است، امري كه البته با انكار اردوغان مواجه شده است. بازداشت چندين ژنرال ارشد بازنشسته ارتش تركيه به دليل تلاش براي كودتا هم از ديگر اتفاقات مهم اين روزهاي گذشته بوده است. حزب عدالت و توسعه تأكيد دارد كه برنامه‌اي براي اسلامي كردن كشور ندارد اما در عين حال حامي اصلاحات، دموكراسي و عضويت در اتحاديه‌ اروپاست.

آخرين دفاع اسلامگرايان درپنج شنبه اي كه گذشت، انجام شد. جميل چيچك معاون اردوغان به همراه بكار بوزدگ، قانونگذار ارشد حزب عدالت و توسعه، براي پاسخگويي درخصوص پرونده‌ تشكيل شده در دادگاه قانون اساسي اين كشور، طي جلسه‌اي كه پشت درهاي بسته برگزار شد، حضور يافتند.

سكولارها به دنبال آن هستند تا 71 عضو اين حزب از جمله اردوغان و عبدالله گل را به مدت پنج سال از فعاليت‌هاي سياسي منع كنند. دادگاه قانون اساسي تركيه چند هفته ديگر حكم خود را در اين مورد اعلام خواهد كرد. اگر حزب عدالت و توسعه منحل شود، احتمال دارد حزب با تغييرات جديد و نام تازه‌اي شروع به كار كند و امكان دارد كه انتخابات تازه‌اي نيز برگزار نمايد.

اين اما همه ماجرا نيست، چه آنكه بحران سياسي جاري در تركيه وضعيت روابط ارتش و دولت اين كشور را در هاله اي از ابهام فرو برده است. اگرچه ارتش تركيه تاكنون درباره بازداشت ژنرال هاي بازنشسته خود سكوت اختيار كرده و حتي ارتباط دادن اين ژنرال ها با سازمان هاي تروريستي هم نتوانسته ژنرال هاي سكولار را به مواجهه با دولت بكشاند، اما به احتمال فراوان ارتش درنوع روابط خود با دولت تجديد نظرهايي خواهد كرد.

نقش مخرب اتحاديه اروپا

ترك ها در ساليان گذشته تلاش فراواني كرده اند تا شايد بتوانند جايي دراتحاديه اروپا داشته باشند. همه تلاش ها اما تاكنون فرجامي جز ناكامي نداشته است و افرادي چون نيكلا ساركوزي كه كشورش اينك رياست دوره اي اتحاديه اروپا را دراختيار دارد، صراحتاً گفته است نمي توان هيچ گاه كشوري چون تركيه را وارد اروپا كرد. با اين حال، هواي اروپايي شدن تأثير مخرب خود را بر حوادث اخير تركيه گذاشته است.

روزنامه فاينننشال تايمز روزجمعه تحليل جالبي از روند حوادث تركيه منتشر كرد كه طي آن اتحاديه اروپا را مقصر ادامه بحران سياسي آنكارا دانست. اين روزنامه انگليسي با انتقاد از اتحاديه اروپا خاطر نشان كرده است كه اگر اعضاي اتحاديه اروپا از مانع تراشي درمقابل روند عضويت تركيه در اين اتحاديه خودداري مي كردند و تقويم صحيح و خوش بينانه اي براي عضويت تركيه در اين اتحاديه تعيين مي كردند، هم ژنرالها و هم حزب عدالت و توسعه تلاش هاي خود را بر تحقق شرايط عضويت در اتحاديه اروپا متمركز مي كردند.

امروز آنچه بيش ازهمه به چشم مي آيد تلاش براي بقا است. ازسويي اسلامگرايان مي كوشند با جلوگيري از انحلال عدالت و توسعه فضا رابراي گامهاي بعدي خود مهيا كنند و ازسويي سكولارها هم مي كوشند تا سنگرهاي فتح شده توسط اسلامگرايان را بار ديگر فتح كنند.
 شنبه 15 تير 1387     




شما هم رأی دهید