شیخ اشراق


شیخ اشراقیحیی بن حبش بن امیرك ملقب به شهاب الدین ، شیخ اشراق، شیخ مقتول و شهید و مُكنی به ابوالفتوح، حكیم معروف و محیی حكمت اشراق  است ؛  وی در سال 549 ه.ق در سهرورد متولد گشت . او  حكمت و اصول فقه را نزد " مجدالدین جیلی " استاد فخر رازی در مراغه آموخت و درعلوم حكمی و فلسفی سرآمد شد و به قوت ذكا ، حدّت ذهن و نیك اندیشی ، بر بسیاری از علوم علمی اطلاع یافت و چون در بسیاری از موارد خلاف رأی قدما نظر می داد و از حكمت ایرانی و اصطلاحات دین زردشتی استفاده  می نمود ، متعصبان او را به الحاد متهم كردند و علمای حلب ، خون او را مباح شمردند. صلاح الدین ایوبی فرمانروای مصر و شام فرمان داد او را به قتل رسانند و  سرانجام وی در سال 578 ه.ق درحبس و در سن 38 سالگی خفه شد.شیخ اشراق در فلسفهسهروردی ، حكمت اشراق را احیاء كرده و به كمال رسانید ، فلسفه او التقاطی است و در آن آثاری از اصول عقاید حكمای یونان به خصوص افلاطون و نوافلاطونیان و حكمای قدیم ایران( فهلویون) و اصول دین زردشت ، به خوبی نمایان است. این فلسفه به حكمت اشراق معروف است و پس از او شارحان وی ( شهرزوری و قطب الدین شیرازی) و حكمایی مانند صدرالدین شیرازی و هادی سبزواری عقاید اورا دنبال كردند و به تأیید و توضیح آن پرداختند. سهروردی درباره مشرب عرفانی خود گوید: " بیشتر نظرات من فقط زاده فكر نیست. بلكه بر اثر ریاضت و راهنمایی ذوق حاصل شده است. پس چون از راه برهان به دست نیامده و از راه عیان حاصل شده به تشكیك ، مشككی از میان نمی رود. طریق من طریقی است كه همه سالكان راه حق و امام الحكمه افلاطون پیش گرفته و به یاری ذوق به حل بسیاری از مشكلات توفیق یافته اند. " وی قایل به اصالت ماهیت است و وجود را امری اعتباری وعقلی می داند و ماهیت را كه اصل است و همه عالم از آن تشكیل یافته است چهارقسم ذكر می كند: زیرا یا نور است یا ظلمت، و هر یك از این دو یا جوهر است یا عرض.آثارسهروردیسهروردی آثارمتعددی  به فارسی و عربی دارد . مهمترین آنها از این قرارند، منطق التلویحات، كتاب التلویحات، كتاب المقاومات، كتاب المشارع والمطارحات، حكمة الاشراق ، رسالة فی اعتقاد الحكماء، قصة الغربة الغربیة، آوازپرجبرئیل، رسالة العشق،  لغت موران، سفیرسیمرغ، ترجمه رسالة الطیرابن سینا، اللمحات، الهیاكل النوریة، الالواح العمادیة، المبدأ و المعاد، طوارق الانوار،البارقات الالهیة، لوامع الانوار، روزی با جماعت صوفیان، عقل سرخ، پرتونامه. از غالب كتب او نسخ متعددی  در دست است و بخش مهمی از آنها به چاپ رسیده است.




شما هم رأی دهید