انتقاد «رحيم‌پور ازغدي» از بي‌اعتنايي به هنر و ادبيات متعهد در متون دانشگاهي




حسن رحيم‌پور ازغدي،به همت نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري، پيش از ظهر امروز در سالن شهيد جانبزرگي دانشگاه هنر با موضوع «چرا هنر؟ چگونه سينما؟» سخنراني كرد. وي با انتقاد از متون درسي دانشگاهي در زمينه هنر، اظهار داشت: ما جرأت نكرده‌ايم هنر و ادبيات متعهد خودمان را به متن درسي تبديل كنيم، در صورتي كه غرب ما را به رسميت شناخته است و اين رسميت فقط منحصر به مسايل سياسي نيست. رحيم‌پور ازغدي با بيان اين‌كه «ما قدرت طبقه‌بندي داشته‌هاي خودمان را نداريم و فقط مكاتب هنري غربي را مي‌خوانيم»، ادامه داد: ما انديشه‌هاي بزرگي در زمينه هنر داريم و مي‌توانيم ده‌ها مكتب هنري در طول تاريخ‌مان بيابيم. چرا به خودمان احترام نمي‌گذاريم؟ ما اگر ياد بگيريم كه به خودمان احترام بگذاريم ديگران نيز به ما احترام مي‌گذارند. غربي‌ها هر چيز كوچك را به ثبت مي‌رسانند، اما ما به خودمان جرأت ثبت ايده‌هايمان را نمي‌دهيم. عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با تأكيد بر اين‌كه دانشگاه هنر بايد تبديل به پايگاه و كرسي ويژه هنر ديني و سينماي ديني شود، افزود: ما بايد بررسي كنيم آيا هنر ديني امكان‌پذير است يا خير و چه موانعي بر سر راه اين هنر وجود دارد و وظيفه نهادهاي آموزشي در اين زمينه چيست. رحيم‌پور ازغدي گفت: چرا ما به آويني احترام نمي‌گذاريم؟ مگر آنهايي كه در غرب صاحب سبك شده‌اند بالاتر از آويني بوده‌اند؟ يا خلوص بيشتري داشته‌اند؟ ما بايد متون «مددپور» را به متون درسي تبديل كنيم و اگر اين كار صورت بگيرد آويني دوم و سوم پديد مي‌آيد. وي اضافه كرد: در بحث هنر و ادبيات اين سؤال زياد مطرح مي‌َشود كه آيا هنرمند فقط بايد در برابر زيبايي متعهد باشد يا تعهد در برابر حقيقت نيز وجود دارد؟ كساني كه تعهد را به زيبايي منفك از اخلاق و دين و فلسفه نسبت داده‌اند از پس از اين تعهد برنيامده‌اند و اصلا اين تعهد وجود ندارد. هنر اگر له حقيقت نيست عليه اوست، چون هنر قابل تفكيك از گوهر انسان نيست. رحيم‌پور ازغدي افزود: سوآل ديگر اين است كه تعهد اخلاقي و عقيدتي و سطح روحاني شخص هنرمند چقدر طبيعي است و چقدر تصنعي است؟ من معتقدم تفكيك هنر از دين و اخلاق امكان ندارد. اگر هنري ديني نيست حتما مشرك است و هنر اصلا بي‌طرفانه نيست. اصلا تاريخ هنر و ادبيات در شرق و غرب هيچ‌گاه هنر منقطع از عقايد و سلوك شخص هنرمند نبوده است و با مناسبات اجتماعي‌ هنرمند كاملا مرتبط بوده است. حتي روابط شخصي هنرمند نيز در هنرش مؤثر است. وي با تأكيد بر اين‌كه بين صاحب‌نظر و نظر ارتباط تنگاتنگي وجود دارد، اظهار داشت: ما نمي‌توانيم اين موضوع را انكار كنيم. در قرآن هم تأكيد شده است كه اگر فاسقي، خبري براي شما آورد در آن خبر بايد تأمل و درنگ كنيم و فورا آن را قبول نكنيم. وقتي محسوسات يك فاسق مورد شك است، چگونه مي‌تواند مكشوفات يك فاسق مورد شك نباشد؟ رحيم‌پور ازغدي گفت: هر چه كه هنر است و مرتبط با الهام و خلاقيت است، لزوما درست نيست. ما نمي‌توانيم اثر هنري را قطع نظر از مؤلف اثر قضاوت كنيم، براي اينكه اثر هنري از روح هنرمند آن اثر بيرون آمده است و برون‌داد هنرمند محصول دريافت‌هايي است كه از پيرامون خود مي‌گيرد. اگر هر چيزي را بتوان از شرايط بيروني تفكيك كرد، يقينا هنر را نمي‌توان. وي با بيان اين‌كه هنر متعهد به زيبايي، همان هنر متعهد به حقيقت، دين و عدالت است، گفت: در جهان‌بيني توحيدي زيبايي همان حقيقت است و اين زيبايي در عالم متكثر است و ما اين‌ها را متفاوت مي‌بينيم. بنابر اين هنرمند بايد علوم مختلف را بداند و هنرمندي كه فلسفه و عرفان را نمي‌داند هنرمند نيست. بنابراين تفكيك هنر از دين و اخلاق امكان ندارد و اگر هنرمندي تعهد توحيدي ندارد به شرك متعهد است و تعهد سومي وجود ندارد. رحيم‌پور ازغدي گفت: هنرمند را از روي هنرش مي‌توان شناخت و در روايات اسلامي آمده كه اگر روح هنرمند در عوالم روحاني مي‌پرد، هنرش متعالي است و اگر روحش شيطاني است هنرش نيز شيطاني است. هر نفس و شخصيتي به تناسب خودش عمل مي‌كند و هيچ هنرمندي خارج از شاكله وجودي خودش عمل نمي‌كند و نوع عطر هنرمند را از بويش مي‌شود شناخت. وي در پايان اظهار داشت: حتي اگر هنر متعهد و غير متعهد نداشته باشيم، هنرمند متعهد و غيرمتعهد كه داريم. بنابراين مي‌شود هنرمند را به هنرمند شريف و هنرمند فاسق تقسيم‌بندي كرد؛ يا هنرمند متعالي و هنرمند پست و رذل.





شما هم رأی دهید