تبلیغات
   احادیث و روایات:  امام صادق (ع):هر كس از مكّه بر گردد و تصميم داشته باشد كه سال بعد هم به حجّ برود، بر عمرش افزو...   [کلیک]


تبلیغات








صفحه اول آرشیو مطالب هواشناسی قیمت طلا سکه و ارز قیمت خودرو تبادل لینک ارتباط با ما

مطالب سایت

سرگرمی سینما فرهنگ و هنر پزشکی اجتماعی تصویری دین و اندیشه گوناگون


ورود


آمار وبسایت

  کاربران آنلاین : 137
  تعداد کل بازدیدها : 27663880



اوقات شرعی














تبلیغات



اضافه به علاقمنديها ارسال اين مطلب به دوستان آرشيو تمام مطالب


ادبیات ما کجاست و به کجا می‌رود؟


فرهنگ > ادبیات  - در روز های پایانی دهه 80 ، آینده شعر و داستان و چشم انداز ادبیات در دهه 90 می تواند یکی از دغدغه​های اهل قلم باشد. زینب کاظم‌خواه: منتقدان ادبی معمولا ترجیح می‌دهند که قضاوت درباره‌ آثار  دهه 80 را به زمان دیگری موکول کنند، زمانی که از این دوره دور شده‌ایم و حرکت​هایی که صورت گرفته تاثیر و تاثر​شان را کامل نشان داده​اند. یا این همه دهه 80 شمسی هم ویژگی​های خود را در حوزه ادبیات ما داشت، وپژگی​هایی که برخی به نع ادبیات بودند و برخی به ضرر​ آن.  مثلا با نگاهی به فراز و فرود​های ادبیات طی یک دهه گذشته می​توان به این نتیجه رسید که یکی از ویژگی​های دهه‌ هشتاد در حوزه داستان​نویسی، ظهور نویسندگان جوان و معرفی آن‌ها از طریق جوایز ادبی بود، نویسندگان جوانی که با جسارت وارد عرصه داستان‌نویسی شدند و آثار قابل توجهی خلق کردند. ویژگی داستان‌های این دهه گرایش به رئالیسم بود؛ چیزی که در داستان‌های دهه هفتاد نویسندگان به آن بی‌اعتنا بودند. همچنین داستان‌‌نویسان این دهه به جامعه شهری توجه زیادی داشتند. توجه به آموزش داستان‌نویسی از دیگر نکاتی بود که داستان‌نویسان نوقلم در اوایل دهه هشتاد به آن روی آوردند؛ از دل همین کارگاه‌ها نویسندگان بسیاری به جامعه ادبی کشور معرفی شدند که توانستند در جایزه‌های ادبی نیز برگزیده شوند.  شعر این دهه نیز از فرم‌گرایی و تکنیک گرایی که شاعران دهه هفتاد با آن درگیر بودند، خود را رهانید و شاعران به شعر ساده روی آوردند، شعری که مردم و مسایل زندگی روزمره​ در آن‌ها رنگ بیشتر داشت. شاعران دغدغه‌های کوچک روزمره‌شان را در شعرها به راحتی مطرح کردند و اتفاقا توانستند در سال​های پایانی این دهه رونقی به بازار شعر بدهند و باعث شوند که مجموعه شعر​های معاصر دوباره به سبد خرید اهالی ادبیات باز گردد. یکی از آسیب​های این حوزه اما به نبود مجلات ادبی قوی یاز می​گردد که کماکان یکی از نقاط ضعف و کاستی ادبیات در این دهه است. پیش بینی آینده ادبیات یا سایر هنرها اگر چه در ایران چندان مرسوم نیست و بیشتر نگاه​ها معطوف گذشته یا حال است. اما می توان این پرسش را از اهالی ادبیات با گرایش​های مختلف پرسید که با توجه به تحولات شعر و داستان در دهه 80،چشم انداز ادبیات در دهه آینده چگونه​است؟ نام و عنوان وضعیت ادبیات در حال حاضر پیش‌بینی ادبیات در دهه آینده سیامک گلشیری - مترجم و داستان نویس من آثار زیادی را نخوانده‌ام، اما تا جایی که دیده‌ام، در دهه هشتاد نویسندگان زیادی از طیف‌های مختلف آثاری را خلق کردند؛ در این میان عده‌ای ادعای سورئال بودن می‌کردند، بعضی پست مدرن بودند و نویسندگانی هم آثار رئالیستی خلق کردند.  هنوز نمی‌توان پیش‌بینی برای دهه بعدی داشت. چشم انداز دهه آینده مشخص نیست. نکته دیگر این است که داستان‌هایی که در این دهه منتشر شده‌اند، در سال‌های آینده مشخص خواهد شد که دارای چه ویژگی‌هایی بوده‌اند. از این رو هیچ پیش‌بینی برای دهه بعدی نمی‌توانم داشته باشم. محمد شمس لنگرودی- شاعر و پژوهشگر  در این‌جا و با این وضعیتی که در عرصه ادبیات وجود دارد، پیش‌بینی آینده شعر بسیار دشوار است. اگر وضعیت شعر را بدون دخالت نظارت‌ها در نظر بگیریم، طی چند سال گذشته شعر​های منتشر شده نشان داد که شعر از سرگردانی و تلاطم بیرون آمده است و گونه​های مختلف شعر در فضای ادبی ایران دارد مخاطب خود را پیدا می‌کند. با چنین نگاهی به شعر- که در هر نوشته‌ای بکوشیم چیزی پیدا کنیم که در بسیاری مواقع حتی روح شاعر خبر ندارد- پیش‌بینی آینده، شعر ناممکن می‌شود. سیروس نیرو- شاعر درست است که در سال‌های اخیر شاعران نوآوری‌هایی داشته‌اند، اما معتقدم انتخابی که شاعران برای نوآوری کرده‌اند، غلط بوده است. هر جامعه‌ای برای خود فرهنگی دارد که ادبیات و شعر و هنرش نیز باید در راستای همان حرکت کند، اما اتفاقی که در عرصه ادبیات و شعر ما افتاده چیزی برعکس مسیر جامعه‌ است کسی امروز به درستی نمی‌داند شعر درست نیمایی کدام است و هر شعری را که نه ساختار و نه فرم درستی دارد، به شعر نیمایی نسبت می‌دهند، این موضوع هم به دلیل نبود نقد اصولی در جامعه است. از طرف دیگر، استادان دانشگاه‌های ما با ادبیات معاصر بیگانه‌اند و این امر، بزرگ‌ترین ضربه را به ادبیات معاصر ما وارد کرده است. به همین خاطر من معتقدم اگر این وضعیت ادامه پیدا کند،در آینده هم اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد. فتح‌الله بی‌نیاز- داستان‌نویس و منتقد یکی از مشکلاتی در این دهه با آن مواجه بودیم این است، که بعضی از نویسندگان بسیار پیچیده می‌نویسند، نمی‌دانم دلیل این موضوع چیست. در جهان نویسندگانی چون جویس کرل اوتس یا مک کارتی با آن‌که آثارشان از لحاظ تکنیکی قوی است، اما قابل فهم هستند. به نظر من بعضی‌ از داستان‌ها ترکیبی از رهنمودهایی است که نویسندگان و جریان‌راه اندازها به بعضی از نویسندگان جوان ما گفتند، ولی موفق از آب در نیامدند. اگر وضعیت به همین شکل ادامه یابد، امیدی به آینده ادبیات داستانی ندارم. یکی از مشکلات نویسندگان جوان ما این است که مطالعه‌شان از متون خارجی بسیار کم است، وقتی آن‌ها با ادبیات خارج ارتباط نداشته باشند، تئوری‌های ادبی را هم نمی‌خوانند، معتقدم که خیلی از نویسندگان مثل ای.ال دکتروف و جوزف کنراد و جیمز جویس نویسنده‌گانی هستند که به خواندن تئوری‌های ادبی اعتقاد دارند.  یدالله مفتون امینی- شاعر به نظرم دهه هشتاد هم دهه شعر ترویجی بود و شاعران در این دهه کارهایی کردند که شاعران در دهه‌ هفتاد انجام داده​بودند. آن ها این رویکرد را تقویت کردند. به نظر من روندی که در شعر امروز وجود دارد، روندی است که تا اواسط دهه‌ نود ادامه خواهد یافت اواسط دهه نود ما شاهد تغییر و تحولی در شعر معاصر نخواهیم بود؛ بعد از این دهه ممکن است شاهد جریان تاسیسی دیگر در شعر به وجود ​آید.اگر این اتفاق بیفتد، موضوعات هم عوض می‌شوند. مساله و روند رو به رشد شعر جوان در دهه هشتاد است که می گویم در دهه‌ی 90، شاعران  خوبی به وجود می‌آیند که می‌توانند در سطح جهانی معرفی شوند. احمد آرام- داستان‌نویس به مرور که به درون دهه هشتاد پیش می‌رویم‌،‌ با تأکید بر شیوه‌های داوری جوایز ادبی  و نظارت پیش از چاپ‌،‌ ادبیات را به سمت و سوی آسان پسندی کشاند؛  با این اندیشه که بتوانند مخاطب بیشتری برای این گونه‌ی ادبی دست و پا کنند‌‌؛ اما غافل از آن که این آسان پسندی در هم‌شکل شدن تکنیک‌ها و مضامین ارائه شده‌،‌ ادبیات معاصر را با ‌یک خطر عمده روبرو ساخت‌‌؛ این‌که آیا این نوع نگرش دغدغه‌ انسان معاصر است؟ اما این‌که دهه نود چه به روز ادبیات معاصر خواهد آمد‌،‌ با این اوضاع و احوال  بعید می‌دانم بتوانم پیام شادی‌آوری برای شما داشته باشم‌. امیداورم که این طور نباشد‌.  شهاب مقربین- شاعر می‌بینیم که در ده سال گذشته مجموعه شعرهای خوبی، تقریباً از همه‌ نسل‌ها، منتشر شد. مجموعه‌های قابل توجهی هم از شاعران جوانی چاپ شد که کتاب اول‌شان بود. بعضی از آنان در همین دهه چند کتاب چاپ کردند و به‌عنوان شاعری حرفه‌ای جا افتادند. پرهیز ناشران از چاپ شعر، در این اواخر، شکسته شد و بعضی از کتاب‌ها به چاپ‌های متعدد رسید. این‌ها همه نشانه‌ آن است که شعرهای این دوره به‌طور نسبی توانسته است، بیش از پیش، با مخاطب خود رابطه برقرار کند.  سه گرایش الان وجود دارد یکی این‌که شاعران همچنان و مکرراً تجربه‌های گذشتگان را ادامه می‌دهد، گیریم با رنگ و لعابی از مختصات زمان حاضر. گرایش دوم، گرایش تجربه‌گرایانه‌ محض است؛ محض به این مفهوم که از سنت گذشته‌ خود همچون پشتوانه‌ای برای تجربه‌های نو هیچ بهره‌ای نمی‌برد؛ خط باطل بر آن می‌کشد و می‌خواهد از هیچ، همه‌چیز بسازد. و سرانجام گرایش سوم، که به اعتقاد من تنها راهی‌ست که به تکامل شعر می‌انجامد، با اتکا به تجربه‌های گذشته و در ادامه‌ آن‌ها به تجربه‌های تازه دست می‌زند. آینده‌ شعر نیز این سه گرایش را حذف نخواهد کرد، اما جریان اصلی همیشه آن جریان سوم است و دوتای دیگر همواره در حاشیه‌.  این قانون تکامل است.     احمد دهقان- داستان نویس یک موقعی وضعیت ادبیات را آرمانی می‌سنجیم، مثلا دهه 50 که دوره‌ای خوب بود، نویسندگان بزرگی بودند و کار خوب تولید می‌شد. به نظرم دهه 80 آن‌ها که کار کردند خوب کار کرد‌ه‌اند، اما بزرگ‌ترین مشکل شبه نویسنده‌ها و حاشیه‌های ادبیات بود که بیشتر از خود ادبیات، خود را نشان داد؛ حاشیه‌ها بیشتر از متن بودند. فکر می‌کنم نویسندگانی که به صورت حرفه‌ای کار ادبی می‌کردند کار خود را به صورت خوب ادامه دادند، اما نویسندگان جوانی آمدند و زود ناپدید شدند. به نظرم این سیری که در ادبیات کنونی وجود دارد، ادامه می‌یابد، نمی‌توان دنبال این بود که اتفاق جدیدی در ادبیات بیفتد. به اتفاقی که در ادبیات دهه بعد می افتد،بدون هیچ برجستگی خاصی خواهد بود. عبدالجبار کاکایی- شاعر گرایش به عرفان‌زدگی و فضاهای فردی و گرایش به فضاهای انتزاعی چیزی بود که در دهه حاضر شاهد آن بودیم. شعر کلاسیک ما به فضای فانتزی توجه داشت؛ ولی داستان دارد جدی می‌شود و شعر دهه 60 دارد تکرار می‌شود. مهم این است که از تاریخ گذشته درس بگیرد؛ که اگر این اتفاق بیفتد، شاهد شعر اجتماعی خوبی خواهیم بود. پیش بینی‌ام برای شعر دهه آینده این است که  شعر از سمت فردیت گرایی به سمت جمع گرایی سوق پیدا می‌کند. ضمیر «ما»ی اجتماعی در شعر زیاد می‌شود، به دلیل تنش‌های اجتماعی و سیاسی که در دهه اخیر اتفاق افتاد وضعیت اجتماعی شعر ایران به این سمت بیشتر گرایش می‌یابد. محمدرضا عبدالملیکان- شاعر در دهه اخیر به اقتضای مجموعه شرایط موجود، شعر ایران از جایگاه و مقبولیت بیشتری در بین مخاطبان برخوردار شده است که شاید از دلایل عمده آن نزدیک‌تر شدن زبان شعر به زبان جامعه ادبی و فرهنگی است و این ملموس بود زبان موجب استقبال مخاطبان شد. در این میان به ویژه شعر جوان از جایگاه بهتری نسبت به گذشته برخوردار شده و استقبال از آثار عموم شاعران در نمایشگاه‌های کتاب دلیل روشنی بر این باور است. این به سمت سادگی رفتن شعر در دهه‌ آینده ادامه خواهد یافت و برای آینده امیداورام که این تعامل بین دستگاه‌های فرهنگی و تشکل‌های و حرفه‌ای شعر حاصلی مطلوب‌تر داشته باشد و موجب شود این روند به بالندگی شعر بینجامد. البته مشکلاتی چون مجوز کتاب‌ها نیز در این موضوع تاثیر گذار هست.  52




شما هم رأی دهید 


[ارسال شده از: خبر آنلاین]
[مشاهده در : www.khabaronline.ir]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 29]

اضافه شدن مطلب/حذف مطلب



برچسب های کاربران:


صفحات پیشنهادی
ادبیات ما کجاست و به کجا میرود؟
ادبیات ما کجاست و به کجا میرود؟ فرهنگ > ادبیات - در روز های پایانی دهه 80 ، آینده شعر و داستان و چشم انداز ادبیات در دهه 90 می تواند یکی از دغدغه​های اهل ...


بلد نیستیم بترسانیم
ادبیات وحشتزای ما کجاست؟! شاید عجیب به نظر برسد اما این یک واقعیت است که ما در ... سینماگران ما به سمت ساخت فیلمهای ترسناک نمیروند - یا کم میروند - مقولهای ...


بدون نویسنده بزرگ ، ادبیات شكوفا نمیشود - اضافه به علاقمنديها
بهنظر این داستاننویس، نبود استقبال از ادبیات داستانی ما به گونهای از آن مربوط میشود كه ... ما در جامعهای در حال گذار از سنت به مدرنیزم هستیم و بنابراین گرایش به هنر پستمدرن در این دیار کمی غیرطبیعی به نظر میرسد. .... کجاست؟ چگونه است؟ ...


تبِ «جلال شدن» و «خسی در میقات نوشتن» چه اشکالی دارد؟
کتاب - به نظر میرسد یکی از مسائلی که برخی نویسندگان و هنرمندان موسوم به متعهد را به نوشتن ... اکنون بخشی از تاریخ و ادبیات ما در همین سفرنامهها خلاصه میشود. ... عمق نفوذ دوربین تا کجاست؟ به نظر من قابل قیاس با خامه یک نویسنده نیست. ...


درآمدی بر ادبیات عاشقانه
درآمدی بر ادبیات عاشقانه. ... البته در مباحث بعدی خواهیم گفت که دامنه این آزادی تاویل از سوی مخاطب تا کجاست، اما آنچه در این مجال بدان خواهیم پرداخت نگاهی هرچند گذراست بر ... مولانا وصف عشق را با این بیت ادامه میدهد:عشق میجوید حریفی سینه چاک کو ... سخن از زلف بود و پریشانی آن و به قول حضرت حافظ: دوش در حلقه ما، قصه ...


نگاهی به چگونگی نقد تئاتر در ایران
سوال اینجاست كه جایگاه نقد تئاتر در جامعه فعلی ما كجاست؟ ... سیاسی، ارتباطات، فناوری، دین و عرفان، ادبیات، زیباییشناسی و مردمشناسی آگاه باشد. ... به عنوان نقد تئاتر در مطبوعات به چاپ میرسد، بیشتر بیان خلاصه نمایش، شرح و تفسیر نمایشنامه ...


گفتگو با چیستا یثربی به بهانه برگزاری جشنواره تئاتر بانوان
شاید در حوزه ادبیات این وضع كمی بهتر باشد. مشكل از كجاست؟ ... با هر كار فهرستی بلند بالا از ایرادهایمان به رخ ما كشیده میشود. ... بدهد تا وقتی تئاتر بانوان دارد بدون برنامه پیش میرود، نمیتوان چندان از آن حرف زد و به آیندهاش امیدوار بود. ...


آمریكا مصمم بود به ایران حمله كند
نقطه حداكثر كردن منافع ملی كه امنیت ملی ایران را تامین كند كجاست؟ ... اما مهم این است كه ما این ادبیات را با چه نسبتی از آرامش طرح میكنیم، آیا ... به نظر میرسد شاید آنها بتوانند از این افزایش تشنجها و بالارفتن قیمت نفت حتی سود هم ببرند. ...


جمادي: جريان مدرن گسسته از ديانت نيست
... ديروز در تالار كمال دانشكده ادبيات دانشگاه تهران با حضور سياوش جمادي برگزار شد. ... دكارت نيز در تأملاتش به الهاياتدانهاي سوربن توضيح ميدهد كه كتاب را در ... قرون وسطي از كجا به كجاست و اين حركت استعلايي كه در هر متافيزيكي جرم رخ ميدهد در ... در تقسيمات تاريخ ما بايد با احتياط سخن بگويي تقسيمان كيهان مداري قرون ...


گفت وگو با روزبه نعمتاللهی؛ چهره موسیقی پاپ
در نتیجه مردم بیحوصله ترند و وقت کمتری هم برای هنر و ادبیات دارند زیرا اقتصاد ... قطعاً این اتفاق در تمام دنیا افتاده اما در ایران عجیب تر به نظر میرسد. .... میداند که جای صدایش کجاست و میداند این شعر روی صدای او چگونه است، مدام کار به ... این همان مثلثی است که ما به آن معتقد هستیم که در قدیم همیشه وجود داشته و در ...





گوناگون


پربازديدترين ها

مطالب بعدی

مطالب پیشین




صفحه اول | تمام مطالب | ارتباط با ما
1390© تمامی حقوق این سایت متعلق به سایت واضح می باشد.
سایت واضح آرشیو وب فارسی می باشد و هیچ یک از مطالب درج شده را تایید یا رد نمی کند و مسئولیت استفاده از آنها بر عهده صاحب اثر و کاربران سایت می باشد